Ưu tiên phục hồi sản xuất để tăng trưởng

QĐND - Sau một thời gian phát triển chậm, nền kinh tế của TP Hồ Chí Minh đã có dấu hiệu tăng trưởng trở lại. Trong 6 tháng đầu năm 2012, tăng trưởng kinh tế của địa phương đạt 8,1%. Dù đã vượt qua thời điểm khó khăn nhất, nhưng để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP 10% trong năm 2012, bảo đảm phát triển bền vững, TP Hồ Chí Minh vẫn còn nhiều thách thức lớn, đòi hỏi phải có những giải pháp quyết liệt, cụ thể.

Dấu hiệu lấy lại đà tăng trưởng

Triển khai thực hiện Nghị quyết 11 của Chính phủ về kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, đảm bảo an sinh xã hội và Nghị quyết 13 của Chính phủ về một số giải pháp tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, hỗ trợ thị trường, TP Hồ Chí Minh được đánh giá là địa phương đi đầu, có nhiều giải pháp đồng bộ và quyết liệt, vượt qua được giai đoạn khó khăn nhất. Theo báo cáo của UBND TP Hồ Chí Minh, tổng sản phẩm nội địa trong 6 tháng đầu năm 2012 đạt khoảng 288.600 tỷ đồng, tăng bình quân 8,1%, gấp 1, 85 lần so với mức tăng của cả nước. Trong đỏ, GDP quý II năm 2012 tăng 8,8% (quý I tăng 7,4%). Khu vực dịch vụ tăng 8,7%; công nghiệp và xây dựng tăng 7,1%; nông nghiệp tăng 4,9% so cùng kỳ năm 2011. Lĩnh vực tín dụng có dấu hiệu ấm lại khi vốn huy động qua hệ thống ngân hàng thương mại đạt khoảng 907.600 tỷ đồng, tăng 1,58% so với cuối năm 2011. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội ước đạt hơn 56.100 tỷ đồng, tăng 10,2% so cùng kỳ... Ngành thương mại có tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ đạt khoảng 260.940 tỷ đồng, tăng 21,3%; tổng kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 13 tỷ 570 triệu USD, tăng 5,5%; kim ngạch nhập khẩu đạt khoảng 12 tỷ 682 triệu USD, tăng 3,3% so cùng kỳ.

Kỹ sư công nghệ thông tin làm việc tại Công viên phần mềm Quang Trung (quận 12, TP Hồ Chí Minh).

UBND thành phố triển khai nhiều giải pháp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và đã có những kết quả bước đầu, đặc biệt là giúp doanh nghiệp giải quyết nợ xấu, tiếp cận các nguồn vốn, duy trì sản xuất. Tính đến đầu tháng 7-2012, các ngân hàng ở TP Hồ Chí Minh đã giải ngân hoàn toàn gói cho vay ưu đãi 30.000 tỷ đồng, với lãi suất từ 12-13%/năm. Kết quả này tạo ra một cú hích, giúp cho doanh nghiệp vượt lên khó khăn, phục hồi sản xuất do thiếu vốn. Theo ông Nguyễn Hoàng Minh, Phó giám đốc Ngân hàng Nhà nước (chi nhánh TP Hồ Chí Minh), nguồn vốn trên đã góp phần đẩy nhanh dư nợ tín dụng của khu vực TP Hồ Chí Minh đến cuối tháng 6 tăng hơn 1,9%, thay vì ở mức âm trong 5 tháng đầu năm 2012.

Bên cạnh những tín hiệu tích cực, Sở Tài chính TP Hồ Chí Minh đã đưa ra những cảnh báo lo ngại về tốc độ thu ngân sách. Hiện tốc độ thu ngân sách trong 6 tháng đầu năm ở địa phương có xu hướng giảm dần. Tổng thu ngân sách 6 tháng đầu năm khoảng 102.318 tỷ đồng, chỉ đạt 44,17% theo dự toán. Mặt khác, các ngân hàng ở TP Hồ Chí Minh cũng đang phải đối diện với những khó khăn về nợ xấu, khiến cho kênh bơm vốn chính cho doanh nghiệp gặp nhiều rào cản. Theo thống kê, hiện nay, số nợ xấu của hệ thống ngân hàng thương mại ở TP Hồ Chí Minh là 36.924 tỷ đồng. Hiệp hội Doanh nghiệp TP Hồ Chí Minh cũng đánh giá tình trạng hồi phục sản xuất vẫn còn chậm, một số doanh nghiệp không dám vay vốn để sản xuất vì sợ rủi ro, nợ xấu vẫn ở mức cao, hàng tồn kho còn nhiều.

Giúp doanh nghiệp ưu tiên hồi phục sản xuất

Mặc dù kinh tế có chiều hướng tăng trưởng trở lại, nhưng lãnh đạo TP Hồ Chí Minh và nhiều chuyên gia kinh tế vẫn đánh giá, sức tăng trưởng vẫn còn mong manh, thực hiện những chỉ tiêu kinh tế -xã hội, đảm bảo an sinh xã hội còn rất nhiều khó khăn, thách thức. Để đạt mục tiêu tăng trưởng hơn 10% của năm 2012, trong 6 tháng còn lại tốc độ tăng trưởng phải đạt hơn 11,9%.

Đồng chí Nguyễn Thị Hồng, Phó chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh cho rằng: "Vấn đề bức thiết nhất là giúp doanh nghiệp giải quyết nợ xấu, hồi phục sản xuất. Thành phố sẽ tăng cường tiếp xúc với doanh nghiệp, kết nối giữa doanh nghiệp và ngân hàng để kịp thời tháo gỡ những khó khăn về vốn sản xuất, kinh doanh; đẩy mạnh xúc tiến thương mại, mở rộng đầu ra cho sản phẩm; thực hiện tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước theo chỉ đạo của Chính phủ…". Hiện nay, một số ngân hàng cũng đang gặp nhiều khó khăn nên đã chậm điều chỉnh lãi suất giảm theo chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước. Các doanh nghiệp rất quan tâm đến việc cơ cấu lại nợ, điều chỉnh lãi suất vay phù hợp để chia sẻ khó khăn với họ.

Trao đổi với chúng tôi, Tiến sĩ Lê Thẩm Dương, Trưởng khoa Quản trị Kinh doanh Trường Đại học Ngân hàng TP Hồ Chí Minh cho rằng, trước hết, TP Hồ Chí Minh cần phát huy vai trò “đầu tàu” thông qua việc xóa đi những rào cản về chính sách, thủ tục hành chính. Đừng tạo ra những rào cản không đáng có về môi trường luật pháp. Lãnh đạo thành phố cần cố gắng lắng nghe, giải quyết những kiến nghị của doanh nghiệp và người dân, các chính sách hỗ trợ cần đến nhanh với cơ sở, giảm bớt các thủ tục hành chính để doanh nghiệp dễ tiếp cận với các nguồn vốn hỗ trợ. Duy trì đà tăng trưởng cần phải thúc đẩy sản xuất, nhất là giải quyết hàng tồn kho, đẩy nhanh xúc tiến thương mại. Bên cạnh đó, các chính sách kích cầu đầu tư phải triển khai mạnh. Thúc đẩy thông qua kích cầu không chỉ là nguồn vốn giá rẻ, mà còn ở chính sách thuế, xã hội hóa các lĩnh vực y tế, giáo dục, cơ sở hạ tầng… để đảm bảo an sinh xã hội, tạo kích cầu chung cho kinh tế bật lên, duy trì đà tăng trưởng.

Theo Hiệp hội Doanh nghiệp TP Hồ Chí Minh, Ngân hàng Nhà nước cần cho các doanh nghiệp được vay đảo nợ với mức lãi suất hiện hành (thay vì trước đây hơn 20%), giúp doanh nghiệp giảm số lãi phải trả hằng tháng, tập trung vào sản xuất, kinh doanh tốt hơn, làm cho thị trường ấm lên. ông Trần Sinh, Giám đốc Trung tâm Kinh tế miền Nam cho rằng: "Để tạo tăng trưởng bền vững, TP Hồ Chí Minh cần phải thay đổi phương hướng sản xuất, tập trung cho sản xuất các sản phẩm công nghệ cao, phát triển thương mại dịch vụ, đặc biệt là dịch vụ tài chính ngân hàng hướng đến sự chuyên nghiệp, có sự giám sát chặt chẽ, tạo sự linh hoạt trước các biến động của nền kinh tế".

Vai trò “đầu tàu” về kinh tế của TP Hồ Chí Minh có ý nghĩa rất quan trọng đối với tốc độ tăng trưởng kinh tế của cả nước. ở nhiều góc độ khác nhau, các chuyên gia cho rằng, giải pháp ưu tiên phục hồi sản xuất để tăng trưởng kinh tế cần được TP Hồ Chí Minh thực hiện đồng bộ, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính nhất là trong các lĩnh vực thuế, hải quan, xây dựng, quy hoạch... Thành phố nên phối hợp tốt với các bộ, ngành để thực hiện chính sách tiền tệ chặt chẽ, linh hoạt, góp phần ổn định sản xuất và kinh doanh. Bên cạnh đó, TP Hồ Chí Minh cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách để thu hút vốn đầu tư mạnh hơn nữa và sử dụng có hiệu quả các nguồn vốn cho phát triển kết cấu hạ tầng, tạm ngưng rót vốn các dự án không hiệu quả. Có như vậy, mục tiêu tăng trưởng năm 2012 của địa phương mới thực hiện tốt, góp phần tích cực trong bảo đảm an sinh xã hội và thúc đẩy nền kinh tế phát triển.

Bài và ảnh: Đặng Trung Kiên