Ưu tiên kiềm chế lạm phát

QĐND - Năm 2011 là một trong những năm khó khăn nhất của nền kinh tế Việt Nam từ đầu thế kỷ đến nay. Với sự nỗ lực, phấn đấu của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta, kinh tế nước ta vẫn duy trì được tốc độ tăng trưởng khá cao, các cân đối vĩ mô đã chuyển biến theo hướng tích cực. Tuy nhiên, nền kinh tế vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức, trong đó chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng quá cao, ảnh hưởng lớn đến cuộc sống của một bộ phận dân cư. Chính vì lẽ đó, trong kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2012, cả Quốc hội và Chính phủ đều xác định nhiệm vụ ưu tiên là kiềm chế lạm phát.

Giá cả thực phẩm tăng cao luôn là nỗi lo của người dân.

Đầu năm 2011, trước tác động của các yếu tố đến từ kinh tế thế giới và yếu tố từ nội tại nền kinh tế trong nước, giá cả hàng hóa, dịch vụ trên thị trường trong nước đã tăng nhanh đột biến. Đặc biệt, chỉ số giá tiêu dùng tháng 4-2011 đã tăng tới 3,32% so với tháng 3-2010. Đây là mức tăng cao nhất kể từ tháng 3-2008. Với việc triển khai quyết liệt, đồng bộ các giải pháp kiềm chế lạm phát theo Nghị quyết số 11/NQ-CP ngày 24-2-2011 của Chính phủ và các văn bản chỉ đạo liên quan, nên sau khi tăng liên tục trong 4 tháng đầu năm, đến tháng 5 chỉ số giá tiêu dùng (CPI) đã giảm mạnh. Đặc biệt, trong 5 tháng (từ tháng 8 đến tháng 12), CPI chỉ tăng ở mức dưới 1%. Tính chung cả năm 2011, chỉ số giá tiêu dùng tăng 18,12%. Đây là cố gắng lớn trong điều hành của Chính phủ, nhưng so với mục tiêu đặt ra tại Nghị quyết của Quốc hội thì CPI thực tế đã tăng gấp hơn 2,5 lần. Giá cả tăng cao là một trong những vấn đề bức xúc nhất của toàn xã hội.

Tại kỳ họp Quốc hội cuối năm 2011, vấn đề giá cả tăng cao đã được các đại biểu Quốc hội “mổ xẻ”, tìm rõ nguyên nhân và đề xuất việc “kê đơn” chữa trị. Nghị quyết của Quốc hội về Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2012 đã nhấn mạnh, mục tiêu tổng quát của năm 2012 là “Ưu tiên kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, duy trì tăng trưởng ở mức hợp lý gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng và cơ cấu lại nền kinh tế, nâng cao chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh; bảo đảm phúc lợi xã hội, an sinh xã hội và cải thiện đời sống nhân dân; giữ vững ổn định chính trị, củng cố quốc phòng, bảo đảm an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội; nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại và hội nhập quốc tế”.

Trước thềm năm mới 2012, Bộ Tài chính dự báo: Kinh tế thế giới vẫn gặp nhiều khó khăn thách thức. Trong nước, những yếu kém, tồn tại của nền kinh tế chưa thể khắc phục ngay trong thời gian ngắn như: Mô hình tăng trưởng và cơ cấu kinh tế, cơ cấu đầu tư kém hiệu quả tích tụ từ nhiều năm dẫn đến chi phí của nền kinh tế cao, sức cạnh tranh yếu. Hạ tầng thương mại yếu kém, hệ thống phân phối chồng chéo không hợp lý đẩy chi phí lưu thông tăng... Vì thế việc kiềm chế lạm phát năm 2012 sẽ tiếp tục gặp nhiều khó khăn.

Để kiềm chế lạm phát trong năm 2012, Bộ Tài chính đã đề xuất với Chính phủ nhiều giải pháp, trong đó sẽ tiếp tục lộ trình điều chỉnh giá theo cơ chế thị trường, xóa bao cấp qua giá đối với các loại hàng hóa, dịch vụ còn bao cấp qua giá vào thời điểm thích hợp, với liều lượng hợp lý phù hợp. Thực hiện cơ chế doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh tự định giá, cạnh tranh về giá phù hợp với các quy định của pháp luật đối với đại bộ phận hàng hóa, dịch vụ trong nền kinh tế. Nhà nước áp dụng các biện pháp kinh tế gián tiếp để tác động vào sự hình thành và vận động của giá hàng hóa dịch vụ trên và mặt bằng giá để thực hiện mục tiêu bình ổn giá. Kiểm soát chặt chẽ giá độc quyền, cạnh tranh không lành mạnh về giá, chống bán phá giá và chuyển giá nội bộ theo quy định của pháp luật. Kiểm soát các phương án giá, mức giá của hàng hóa dịch vụ thuộc danh mục Nhà nước định giá, bình ổn giá, đăng ký giá, kê khai giá; những hàng hóa dịch vụ được Nhà nước sử dụng ngân sách để đặt hàng phục vụ các chương trình mục tiêu quốc gia, hàng hóa phục vụ công ích. Tổ chức lưu thông hàng hóa trong nước và xuất khẩu thông suốt; bảo đảm cân đối cung-cầu hàng hóa, dịch vụ giữa các vùng miền, các thời điểm trong năm. Hoàn thiện mạng lưới kinh doanh, khắc phục tình trạng mua bán vòng vèo, chồng chéo, lũng đoạn thị trường...

Trả lời phỏng vấn Báo Quân đội nhân dân trước thềm năm mới 2012, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Nguyễn Văn Bình khẳng định: Năm 2012 Ngân hàng Nhà nước tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ chặt chẽ và linh hoạt để ưu tiên kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế ở mức phù hợp. Còn Bộ trưởng Bộ Tài chính Vương Đình Huệ thì nhấn mạnh: “Công khai, minh bạch” là giải pháp căn cơ và đột phá trong quản lý, điều hành giá.

Hy vọng với các giải pháp kiên quyết và đồng bộ, nhiệm vụ ưu tiên số 1 trong năm 2012 là kiềm chế lạm phát sẽ tránh được “vết xe đổ” của năm 2011.

Đỗ Phú Thọ