QĐND - "Hy Lạp ra đi", cụm từ hiện đang được sử dụng phổ biến nhằm ám chỉ việc Hy Lạp rút khỏi Khu vực các nước sử dụng đồng euro (Eurozone), sẽ là một trong những chủ đề chính của Hội nghị Thượng đỉnh G-20 diễn ra ở Mê-hi-cô vào ngày 18 và 19-6. Thế nhưng, tương lai của Hy Lạp lại phụ thuộc rất lớn vào cuộc bầu cử quốc hội lại ngày 17-6 tới.

Thanh niên Hy Lạp tìm kiếm việc làm ngày một khó khăn. Ảnh: AFP

Nếu Hy Lạp ra khỏi Eurozone…

A-ten đã tránh được nguy cơ vỡ nợ cũng như kết cục phải rút khỏi Eurozone hai lần trong hai năm qua nhờ đạt được thỏa thuận cứu trợ nhiều tỷ USD với Liên minh châu Âu (EU) và Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF). Tuy nhiên, khả năng Hy Lạp phải ra khỏi liên minh tiền tệ và trở lại sử dụng đồng drachma đang tăng dần trong bối cảnh cử tri Hy Lạp tẩy chay cuộc bầu cử quốc hội ngày 6-5 để phản đối những ứng cử viên ủng hộ các biện pháp “thắt lưng buộc bụng”, điều kiện để nhận được các gói cứu trợ. Vòng đàm phán thứ hai về thành lập chính phủ liên hiệp ngày 9-5 đổ vỡ càng làm tăng lo ngại về sự thất bại tiếp theo của cuộc bầu cử quốc hội lại vào ngày 17-6 tới.

Theo các cuộc điều tra gần đây, Syriza, đảng cánh tả của Hy Lạp phản đối chính sách “thắt lưng buộc bụng” được cho là sẽ thu được nhiều phiếu hơn, với khoảng 28% người ủng hộ, trong cuộc bầu cử quốc hội lại vào ngày 17-6 tới. Nếu điều này xảy ra, hoàn toàn có khả năng Hy Lạp sẽ rời Eurozone, một điều chẳng ai nghĩ tới cách đây hai năm. Trung tâm phân tích tài chính và kinh tế quốc tế IHS Global Insight cho rằng, khả năng này lên tới 75%, còn theo ngân hàng Citygroup (Mỹ), khả năng Hy Lạp sẽ rút khỏi Eurozone trong 18 tháng tới cũng là 75%. Lúc đó, các thị trường chứng khoán khu vực sẽ chao đảo khi Hy Lạp vỡ nợ và các thỏa thuận cứu nguy trở nên vô nghĩa.

Một số chuyên gia cho rằng, nếu Hy Lạp quyết định từ bỏ đồng ơ-rô và tuyên bố vỡ nợ, nước này sẽ tự do hơn trong việc tái cân bằng nền kinh tế của mình. Các chủ nợ sẽ thiệt hại nặng nề, nhưng đây lại là một khởi đầu mới cho Hy Lạp. Tuy nhiên, nếu quốc gia này đơn thuần rời Eurozone và tái sử dụng đồng drachma, đồng thời cố gắng trả nợ, thì sự tuột dốc về giá trị không thể tránh khỏi của đồng tiền này. Bên cạnh đó, thất nghiệp tràn lan, lạm phát tăng lên 50%, suy thoái kinh tế trầm trọng và người dân Hy Lạp đổ dồn về biên giới là viễn cảnh mà không ít nhà kinh tế đã hình dung về Hy Lạp nếu nước này rời Eurozone trong những tháng tới.

Để cứu Hy Lạp thoát khỏi “viễn cảnh đen tối”, các cử tri đóng vai trò quan trọng trong việc quyết định ở lại Eurozone hay không. Cử tri Hy Lạp hiện đang trải qua “trạng thái tâm lý giằng xé” giữa giận dữ (từ chối chính sách kinh tế thắt lưng buộc bụng) và tính toán (muốn tiếp tục ở lại Eurozone).

Hiệu ứng đô-mi-nô

Kịch bản Hy Lạp rút khỏi Eurozone nếu trở thành hiện thực sẽ là một thảm họa không chỉ với kinh tế Hy Lạp mà còn kéo theo nguy cơ tan vỡ của một liên minh tiền tệ đã tồn tại trong hơn một thập niên và lớn hơn nữa, sẽ để lại những tác động khó lường đối với kinh tế toàn cầu.

Xét tổng thể về ảnh hưởng kinh tế với Eurozone, Hy Lạp là quốc gia nhỏ, chỉ đóng góp 2,2% vào GDP của Eurozone, nên việc nước này rút khỏi liên minh tiền tệ không gây tổn thất lớn về mặt kinh tế, thương mại. Song điều đáng lo ngại là ở chỗ, sự ra đi của Hy Lạp sẽ có tác động tàn phá, gây hiệu ứng "đô-mi-nô" ở Tây Ban Nha và I-ta-li-a, giống như vụ ngân hàng Lehman Brothers của Mỹ sụp đổ, châm ngòi cho cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008. Công ty tư vấn Fathom Consulting từ lâu đã đưa ra quan điểm rằng, sau sự ra đi của một nước thành viên, “sự sụp đổ toàn bộ của cả khối có khả năng sẽ xảy ra”. Ngoài những thiệt hại về kinh tế-tài chính, về mặt chính trị, Hy Lạp có thể đối mặt với nguy cơ mất tư cách thành viên EU và những lợi ích liên quan như quyền tiếp cận các quỹ cứu trợ của EU.

Chính vì vậy, các nhà lãnh đạo EU sẽ tìm mọi cách giúp Hy Lạp ở lại Eurozone nhằm tránh nguy cơ đổ vỡ lan truyền. Tuy nhiên, giữ lại bằng cách nào thì EU vẫn chưa có được giải pháp hữu hiệu. Tương lai của Hy Lạp còn bấp bênh cho đến sau ngày 17-6.

BÌNH NGUYÊN