Trông người và ngẫm đến ta

“Ta đang ở đâu trên bản đồ kinh tế thế giới”- có nhận thức được điều này mới biết mình phải làm gì khi hội nhập WTO. Là một chuyên gia kinh tế đối ngoại giàu kinh nghiệm, bà Phạm Chi Lan, nguyên thành viên Ban Nghiên cứu của Thủ tướng nhận xét: Ta đứng thứ 13 trên thế giới về dân số mà chỉ chiếm 0,12% GDP toàn cầu; có hơn 83 triệu dân nhưng trong thời đại kinh tế tri thức mà mỗi năm chỉ có 1, 2 công trình được đăng trên các tạp chí khoa học quốc tế;chưa có nổi một cái tên doanh nghiệp nào được ghi trong danh sách 1000 doanh nghiệp lớn nhất trên thế giới; 25% dân số thuộc diện nghèo và chỉ có 25% lực lượng lao động được đào tạo, là những điều rất đáng suy nghĩ.

Cùng chung đánh giá ấy, tiến sĩ Lê Đăng Doanh, chuyên gia kinh tế cao cấp thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho rằng: WTO tạo ra triển vọng lớn về xuất khẩu, nhưng xuất khẩu của ta năm 2006 cũng mới chỉ chiếm khoảng 0,4% trong tổng xuất khẩu toàn cầu. Năng lực cạnh tranh quốc gia của ta năm 2005 được xếp thứ 81 trên 117 nền kinh tế. Về hệ thống tài chính-ngân hàng, ta mới có khoảng 6 triệu tài khoản trên con số 84 triệu dân, thị trường chứng khoán chưa qua giai đoạn thí điểm, mới có khoảng 5% dân số tham gia bảo hiểm... Môi trường kinh doanh tuy có cải thiện, song chi phí kinh doanh về thời gian và tiền bạc còn cao so với khu vực.

Tiến sĩ Cao Sỹ Kiêm, Phó trưởng ban Kinh tế Trung ương, một chuyên gia về lĩnh vực tài chính cũng thừa nhận: Tính minh bạch về thông tin và tài chính ở nhiều doanh nghiệp Việt Nam và công tác kiểm toán, kế toán vẫn còn ở mức độ rất thấp chưa đáp ứng được yêu cầu hội nhập. Trong khi đó, đã hội nhập thì đòi hỏi về vấn đề này rất cao và đây chính là một e ngại của các quốc gia đối với các nền kinh tế đang phát triển, để trở thành đối tác, họ không thể không xem “túi tiền” của anh như thế nào.

Thực tiễn cho thấy, việc cải thiện môi trường kinh doanh đang là đòi hỏi cấp bách đặt ra thời hội nhập. Bà Phạm Chi Lan cho rằng: Cần thiết nhất là tạo một môi trường kinh doanh minh bạch, thông thoáng, ổn định, trong đó mọi doanh nghiệp, doanh nhân có thể cạnh tranh bình đẳng và được đối xử công bằng. Môi trường đó phải bao gồm hệ thống luật pháp và chính sách nghiêm minh, được thực thi tốt, hệ thống hành chính hữu hiệu, đội ngũ công chức có năng lực chuyên môn, tận tâm và trong sạch. Môi trường đó phải bảo đảm sự cung ứng các dịch vụ hạ tầng, giáo dục đào tạo, khoa học công nghệ và các dịch vụ khác với chất lượng tốt, hiệu quả cao.
Nhìn từ góc độ tiêu dùng, ông Đỗ Gia Phan, Phó Chủ tịch Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ Người tiêu dùng Việt Nam quan niệm xây dựng môi trường kinh doanh không thể thiếu việc doanh nghiệp quan tâm giải quyết tốt mối quan hệ với người tiêu dùng. “Hiện nay đang có một số việc làm cho người tiêu dùng hết sức bức xúc, nhưng doanh nghiệp vẫn im lặng trước ý kiến của dư luận và người tiêu dùng. Việc đó là không nên. Họ sẽ xử sự ra sao nếu vì thế mà người tiêu dùng đồng loạt tẩy chay hàng hoá của họ. Khi chúng ta hội nhập sâu hơn với thế giới, gia nhập WTO, sẽ không còn “một mình một chợ” như hiện nay. Người tiêu dùng sẽ có nhiều cơ hội lựa chọn hơn. Một thái độ coi thường, ban ơn cho người tiêu dùng sẽ không tránh khỏi bị người tiêu dùng quay lưng lại”-ông Phan nói.
NGUYỄN VĂN MINH (Lược ghi tại cuộc hội thảo về hội nhập kinh tế)