Bầu không khí căng thẳng đang phủ bóng lên chính trường Israel và cá nhân ông Benjamin Netanyahu, vị Thủ tướng tại vị lâu nhất lịch sử Israel. Kể từ cuộc tấn công của phong trào Hamas vào các cộng đồng dân cư Israel gần biên giới Gaza ngày 7-10-2023, sức ép chính trị ngày càng đè nặng lên nhà lãnh đạo này, khi cuộc tấn công phơi bày những lỗ hổng nghiêm trọng trong hệ thống tình báo và an ninh, làm dấy lên tranh cãi về trách nhiệm của Chính phủ đương nhiệm và cá nhân ông Benjamin Netanyahu trong việc bảo vệ người dân.

Cũng kể từ đó đến nay, Israel đã bị cuốn vào nhiều cuộc xung đột liên quan đến Gaza, Lebanon, Syria, Yemen và đặc biệt là Iran, trong khi chưa có dấu hiệu rõ ràng cho thấy bất kỳ mặt trận nào sẽ sớm im tiếng súng.

Tranh cãi và chia rẽ trên chính trường Israel càng trở nên gay gắt sau khi Thủ tướng Benjamin Netanyahu từ chối yêu cầu thành lập ủy ban điều tra cấp nhà nước nhằm làm rõ những thất bại về an ninh trong cuộc tấn công của Hamas ngày 7-10-2023. Trong khi phe đối lập đòi phải xác định trách nhiệm của chính phủ đương nhiệm và ngăn ngừa những sai lầm tương tự, những người ủng hộ Thủ tướng Benjamin Netanyahu lại nhấn mạnh những ưu thế quân sự mà Israel đạt được trước phong trào Hamas, lực lượng Hezbollah ở Lebanon và Iran.

Thủ tướng Benjamin Netanyahu vẫy chào những người ủng hộ trong một sự kiện vận động tranh cử trước thềm cuộc bầu cử quốc hội Israel. Ảnh: Getty Images 

Thêm vào đó, mối quan hệ đồng minh Israel - Mỹ cũng đang đặt ra thách thức đáng kể với Thủ tướng Benjamin Netanyahu khi hai bên tỏ rõ sự khác biệt quan điểm về mục tiêu chính trị dài hạn và giới hạn của các hoạt động quân sự nhằm vào Iran. Thậm chí, dư luận đánh giá canh bạc của ông Benjamin Netanyahu khi đặt cược rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ tiếp tục cuộc chiến với Iran cho đến khi chính quyền hiện tại của Tehran sụp đổ đã hoàn toàn phản tác dụng.

Bởi vậy, trên phương diện an ninh, cử tri Israel không thể không đặt ra câu hỏi liệu những ưu thế quân sự đạt được trên các chiến trường có thể bù đắp cho sự tổn hại về hình ảnh, vị thế ngoại giao, nền kinh tế của Israel và nhất là có thể giúp bảo đảm an ninh lâu dài cho nước này hay không.

Thống kê cho thấy kể từ năm 1948 đến nay, “tuổi thọ” trung bình của các chính phủ nắm quyền ở Israel chỉ khoảng 2 năm. Bởi vậy, việc chính phủ đương nhiệm do Thủ tướng Benjamin Netanyahu lãnh đạo, được bầu từ năm 2022, hoàn thành trọn vẹn nhiệm kỳ 4 năm, được xem là hiện tượng hiếm hoi.

Cuộc bầu cử lần này là màn đua tranh giữa một bên là đảng Likud của Thủ tướng Benjamin Netanyahu, bên kia là các lực lượng đối lập, trong đó có đảng Yashar do cựu Tổng tham mưu trưởng quân đội Gadi Eisenkot thành lập năm 2025. Tuy nhiên, trong một nền chính trị phân mảnh như Israel, mỗi cuộc bầu cử luôn đi kèm với diễn biến phức tạp. Thăm dò dư luận cho thấy có tới hơn chục đảng chính trị dự kiến đạt được ngưỡng tối thiểu 3,25% số phiếu hợp lệ trên toàn quốc để giành ghế tại Quốc hội Israel (Knesset) gồm 120 thành viên. Điều đó đồng nghĩa rằng cuộc đua không chỉ dừng lại ở việc giành được nhiều ghế nhất mà còn phụ thuộc vào khả năng đạt được thỏa thuận liên minh cầm quyền sau bầu cử, vì đảng giành nhiều ghế nhất chưa chắc đã thành lập được chính phủ mới nếu không huy động đủ sự ủng hộ của ít nhất 61 nghị sĩ.

Israel đang đứng trước những ngã rẽ quyền lực chưa rõ ràng. Nhưng suy cho cùng, thách thức lớn nhất với cuộc bầu cử lần này không đơn thuần là tìm đáp án cho câu hỏi “Liệu nhiệm kỳ của ông Benjamin Netanyahu có kết thúc?” hay “Phe đối lập có khả năng lật ghế hay không?”, mà điều quan trọng hơn là chính phủ mới sẽ lựa chọn ngã rẽ nào để giải quyết những thách thức chồng chất và định hình đường hướng chính trị, an ninh lâu dài cho đất nước.