Thế giới thời đàm: Cái đói trong thế giới dư thừa

Theo đánh giá của các chuyên gia quốc tế, sản lượng lương thực toàn cầu hiện đủ sức nuôi sống dân số đông hơn hiện nay. Tuy nhiên, lương thực dồi dào không đồng nghĩa với việc mọi người đều có thể tiếp cận thực phẩm.

Báo cáo tình trạng an ninh lương thực và dinh dưỡng trên thế giới của Liên hợp quốc (LHQ) cho biết, năm 2025, khoảng 645 triệu người phải đối mặt với nạn đói, 2,1 tỷ người rơi vào tình trạng mất an ninh lương thực ở mức độ vừa hoặc nghiêm trọng và 2,69 tỷ người không đủ khả năng chi trả cho một chế độ ăn uống lành mạnh. Dù tình hình có cải thiện, song diễn ra không đồng đều đang khiến mục tiêu xóa đói vào năm 2030 đứng trước nhiều thách thức.

Người nông dân bên ruộng ngô bị hư hại do hạn hán tại Turkana, Kenya. Ảnh: TTXVN

Ngày 16-10 hằng năm, Ngày Lương thực thế giới nhắc nhở cộng đồng quốc tế về một thông điệp căn bản: Mọi người đều được tiếp cận nguồn thực phẩm an toàn, đầy đủ và đủ dinh dưỡng.

Tuy nhiên, nghịch lý trong một thế giới dư thừa lương thực là cái đói vẫn tồn tại không chỉ do thiếu hụt sản lượng, mà còn bởi những rào cản trong sản xuất, lưu thông và tiếp cận thực phẩm. Biến đổi khí hậu, thiên tai cực đoan làm suy giảm năng suất; xung đột cản trở vận tải; còn nghèo đói và giá cả leo thang khiến nhiều người không đủ khả năng mua lương thực.

Các cuộc xung đột trên thế giới đang tạo ra những điểm nghẽn trên tuyến hàng hải chiến lược làm gián đoạn nguồn cung năng lượng, phân bón, đẩy chi phí sản xuất nông nghiệp tăng cao và gây sức ép lên giá lương thực ở những khu vực cách xa nơi xảy ra khủng hoảng. Thực tế ấy đòi hỏi cộng đồng quốc tế không chỉ phối hợp duy trì dòng lưu chuyển lương thực, củng cố dự trữ và chia sẻ thông tin nguồn cung, mà còn đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ, hỗ trợ nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu, nâng cao năng lực cảnh báo sớm và chủ động phòng ngừa xung đột. Bởi bảo đảm an ninh lương thực không đơn thuần là làm ra đủ lương thực, mà còn là giữ cho hệ thống sản xuất và cung ứng đủ sức chống chịu trước những biến động toàn cầu, để nguồn sống thiết yếu không bị gián đoạn đúng vào lúc con người cần nhất.

Phụ nữ và trẻ em tại trại tị nạn Kebribeyah, miền Đông Ethiopia. Ảnh: TTXVN

Sâu xa hơn, thế giới cần chuyển từ tư duy khắc phục hậu quả sang chủ động phòng ngừa những nguy cơ gây mất an ninh lương thực. Cứu trợ có thể giúp con người vượt qua cơn đói trước mắt, nhưng muốn ngăn khủng hoảng tái diễn, cần ngăn ngừa xung đột, đầu tư dài hạn cho khoa học - công nghệ, bảo vệ môi trường, củng cố năng lực sản xuất và xây dựng chuỗi cung ứng có sức chống chịu trước những biến động toàn cầu. Chỉ khi chủ động ngăn ngừa rủi ro từ sớm, nhân loại mới có thể thu hẹp khoảng cách giữa khả năng sản xuất lương thực và nhu cầu thiết yếu của con người.

Thế giới không thiếu lương thực để nuôi sống con người, nhưng vẫn chưa bảo đảm để mọi người đều được no đủ. Bởi suy cho cùng, thành tựu của nhân loại không chỉ nằm ở việc sản xuất được bao nhiêu lương thực, mà còn ở khả năng biến sự dư thừa thành no đủ, để không ai bị bỏ lại phía sau trong cuộc chiến chống đói nghèo.