Than lại "đòi" tăng giá bán!

QĐND Online - "Than thở" giá than bán cho điện mới chỉ bằng 50% giá thành, không đủ để Tập đoàn Than Khoáng sản Việt Nam (Vinacomin) bù đắp chi phí lỗ, Tập đoàn lại "đòi" tăng giá bán mặt hàng này cho ngành điện từ năm 2012. Kiến nghị này được ông Nguyễn Văn Biên- Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Than Khoáng sản Việt Nam đưa ra tại cuộc họp giao ban trực tuyến Bộ Công Thương vừa qua.

Phó Tổng giám đốc Vinacomin Nguyễn Văn Biên cho biết, sản lượng than cung cấp cho các hộ tiêu dùng lớn trong nước 10 tháng của năm 2011 tăng 15% so với cùng kỳ, trong khi lượng than xuất khẩu giảm 7,8%. Doanh thu cả năm 2011 đạt 95.000 tỷ đồng, tăng 15% so với năm 2010. Riêng sản xuất điện 10 tháng, Vinacomin đạt 75,5 tỷ kwh, đạt 85% kế hoạch, trong khi cả năm ước đạt 77 tỷ kwh.

Tuy nhiên, trước những khó khăn quanh việc chi phí sản xuất tăng, nhu cầu vốn cho sản xuất ngày càng lớn, ông Nguyễn Văn Biên đề nghị được tăng tiếp giá bán than cho điện từ đầu năm 2012. Theo lý giải của Phó Tổng giám đốc Vinacomin, hiện giá bán than cho điện mới bằng 50% giá thành dù đã được tăng thêm 5% từ đầu tháng 3-2011. Cụ thể, hiện giá bán than cám 4b là 648.400 đồng/tấn, than cám 5 là 540.600 đồng/tấn. Than cám 6a là 450.000 đồng và than cám 6b là 447.050 đồng/tấn. Nhưng theo đại diện Vinacomin với mức giá này vẫn chưa đủ để doanh nghiệp (DN) bù lỗ chi phí đầu tư.

Khai thác than tại Quảng Ninh. Ảnh minh họa/internet.

Theo Vinacomin, để hòa vốn giá bán than cho điện phải tăng 30%. Bởi nhu cầu vốn cho đầu tư phát triển hàng năm giai đoạn 2010- 2015 cho sản xuất than khoảng 10.000-15.000 tỷ đồng/năm, Vinacomin cần có vốn đối ứng khoảng 3.000 tỷ đồng/năm.

Hiện tại Vinacomin đang có lợi thế xuất khẩu than, nhưng chỉ 1-2 năm nữa, lợi thế này sẽ sụt giảm dần. Dự tính sản lượng than xuất khẩu sẽ sụt giảm, từ 12- 13 triệu tấn/năm xuống còn 5 triệu tấn/năm vào 3 hoặc 4 năm tới. Căng thẳng hơn, các loại thuế, phí hiện đã tăng cao và sang đầu năm tới (2012) một loạt loại thuế, phí mới sẽ được "đánh" tiếp, khiến chi phí sản xuất mà tập đoàn này sẽ phải "gánh" nặng nề hơn. Cụ thể, thuế môi trường 20.000 đồng/tấn; phí môi trường 10.000 đồng/tấn, thuế tài nguyên tăng lên 7% cho lộ thiên trước đây là 2%...

"Việc sớm thị trường hóa than cho điện để có nguồn đầu tư phát triển các dự án than trong nước phục vụ cho sản xuất điện vẫn là giải pháp tối ưu nhất. Nếu sớm thị trường hóa giá than cho sản xuất điện thì sản lượng than sản xuất và xuất khẩu sẽ giảm được một phần do không phải bù cho than điện"- Phó Tổng giám đốc Vinacomin than thở.

Cảm thông với những khó khăn mà Vinacomin đang gặp phải, nhưng phía Bộ Công Thương cho rằng, hiện tại chưa phải thời điểm phù hợp để bàn tới chuyện tăng giá bán than cho điện, dẫu rằng về lâu dài giá than bán cho điện, cũng như giá điện, giá xăng dầu... sẽ tiến tới điều chỉnh theo thị trường. "Câu chuyện giá than bán cho điện quá thấp là chuyện không mới, nhưng phải căn cứ vào sức khỏe của nền kinh tế mới có thể quyết tăng hay không. Thời điểm bây giờ tôi cho là chưa phù hợp"- ông Nguyễn Khắc Thọ, Phó Vụ trưởng Vụ Công nghiệp nặng (Bộ Công Thương) nhìn nhận. Trước khi chưa có giải pháp cụ thể thị trường hóa giá than, ông Thọ nhấn mạnh, Vinacomin phải "tự lực cánh sinh", tăng cường quản trị chi phí, tiết giảm sản xuất...

Về phía Bộ Công Thương, Thứ trưởng Nguyễn Thành Biên bày tỏ quan điểm: "Trên cơ sở hoạch toán lại chi phí và hiệu quả đầu tư vào dự án này, Bộ sẽ xem xét lấy ý kiến các bộ ngành liên quan và trình Chính phủ xử lý".

Cũng tại cuộc họp này, Vinacomin cũng đề xuất được hỗ trợ chi phí xây dựng hai tuyến đường 725 và 769 tại dự án Alumin Tân Rai và hoạch toán phần chi phí này vào chi phí trước thuế của tập đoàn. Cùng với đó, tập đoàn này cũng đề xuất được giảm thuế suất xuất khẩu mặt hàng Alumin trong năm đầu tiên, từ 20% xuống còn 0%, bằng như thuế đánh vào mặt hàng này trên thế giới. Liên quan tới vấn đề này, Thứ trưởng Biên khẳng định, hoạch toán chi phí đầu tư hai tuyến đường 725 và 769 và giảm thuế suất xuất khẩu Alumin xuống 0% về cơ bản không vi phạm luật của ngành, nhưng Vinacomin cần đánh giá lại hiệu quả dự án, tách bạch rõ chi phí đầu tư, từ đó trình Bộ Công Thương và xin ý kiến của Chính phủ giải quyết. Thực tế, giảm thuế suất từ 20% xuống 0% là một khoảng cách lớn, cần cân nhắc kỹ lưỡng.