Ảnh minh họa: internet

Việc cải tổ và “thay máu” các ngân hàng thương mại, hướng tới một nền tài chính lành mạnh là mục tiêu trọng tâm cần được làm ngay, nhưng “bắt bệnh” và cho thuốc như thế nào thì lại cần một bàn tay thầy thuốc tài giỏi.

Cần chất chứ không cần lượng

Hội nghị Trung ương lần thứ 3 đã đề cập đến vấn đề cơ cấu lại nền kinh tế, một trong những nội dung trong đó là tái cấu trúc hệ thống tài chính mà trọng tâm là hệ thống ngân hàng. Sau quá trình phát triển, hiện nay hệ thống này đang tích tụ lại nhiều bất cập và cần thiết phải cơ cấu lại. Tuy nhiên, các chuyên gia trong lĩnh vực tài chính đều cho rằng, cần phải xác định một lộ trình cho hoạt động này.

Chủ tịch Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia - Vũ Viết Ngoạn chia sẻ: Không nên cứng nhắc đưa ra câu hỏi khi nào thì diễn ra việc đó, thay vào đó bằng cách chúng ta đưa ra một lộ trình phù hợp với tiêu chuẩn, rõ ràng và minh bạch. Bản thân các ngân hàng tự họ sẽ phải xem xét thích ứng, nếu đến một thời điểm nào họ không đáp ứng được thì sẽ buộc phải chuyển đổi hay sáp nhập. Đồng quan điểm này, nguyên Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Lê Đức Thúy - bộc bạch: Tái cơ cấu ngân hàng không phải trong thời gian ngắn mà cần có bước đi khôn ngoan. Tái cơ cấu hệ thống tài chính nói chung, trong đó có hệ thống ngân hàng là đặc biệt quan trọng, nhạy cảm. Vấn đề cần làm đầu tiên là minh bạch tài chính, ngăn chặn nợ xấu và ngăn chặn đổ vỡ. “Đừng có ảo tưởng gì nhiều là phải tạo ra ngân hàng lớn hơn, mạnh hơn mà trước hết phải đừng để nó đổ vỡ ngoài tầm kiểm soát, tốt nhất trong thời điểm như thế không để ngân hàng nào đổ vỡ để đảm bảo lợi ích chung”- ông Thúy nhấn mạnh.

Tính đến nay, toàn hệ thống đã có 52 ngân hàng thương mại, 51 chi nhánh ngân hàng nước ngoài, 31 tổ chức tín dụng phi ngân hàng, 1 Quỹ Tín dụng nhân dân Trung ương, 1.083 quỹ tín dụng cơ sở và 1 tổ chức tài chính quy mô nhỏ. Con số này không phải là nhỏ nhưng thực tế chúng ta đang thiếu những tổ chức tín dụng đủ mạnh, hoạt động minh bạch. Tiến sĩ Võ Trí Thành, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương nhận xét: “Dưới góc độ tài khoản, tín dụng thì chúng ta thậm chí còn thiếu ngân hàng và các tổ chức tín dụng.

Tuy nhiên, nhìn dưới góc độ nhiễu nhương thì Việt Nam lại có quá nhiều ngân hàng.” Bởi thế, hệ thống ngân hàng hiện nay đang rất cần phát triển về chất thay vì lượng, nền kinh tế cũng rất cần những ngân hàng “khỏe” thay vì lớn. Tiến sĩ Lê Xuân Nghĩa, Phó Chủ tịch Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia thẳng thắn nói: Không nên đặt ra vấn đề là Việt Nam nên duy trì bao nhiêu ngân hàng, mà vấn đề cần đặt ra là các ngân hàng của chúng ta hoạt động như thế nào. Điều cốt lõi ở đây không phải là ngân hàng to hay nhỏ mà phải là ngân hàng “khỏe”.

Nâng cao quản trị rủi ro và thanh khoản

Những năm qua, số lượng ngân hàng và các định chế tài chính ra đời nhiều trong thời gian ngắn nên quản trị ngân hàng mà nhất là quản trị rủi ro rất yếu. Do vậy, trọng tâm trong việc tái cấu trúc ngân hàng cần hướng tập trung vào 3 vấn đề: Tái cấu trúc về tài chính, về hoạt động và về cơ chế quản lý (quản trị doanh nghiệp). Cụ thể là, phải tìm cách nâng cao năng lực quản lý ở khối ngân hàng và để khả năng thanh khoản của hệ thống ngân hàng tốt hơn, năng lực tài chính và sức chống đỡ của các ngân hàng cũng tốt hơn.

Ông Lê Đức Thúy đề xuất, cần thay đổi và tăng cường quản trị nội bộ theo thông lệ làm sao không có chuyện mặc cả trong hoạt động huy động và cho vay vốn, hạn chế rủi ro đạo đức để nâng cao chất lượng tín dụng. Nên hạn chế và ngăn chặn tỉ lệ nợ xấu, xử lý nguồn tài chính, đảm bảo không đổ vỡ ngân hàng rồi mới tính đến chuyện sáp nhập. Ông Thúy cho biết thêm, trong thời gian làm Thống đốc Ngân hnàg Nhà nước (NHNN) đã sáp nhập và giải thể rất nhiều ngân hàng mà vẫn “không mấy người biết”, thị trường vẫn không bị xáo trộn.

NHNN cũng vừa phát đi thông điệp khuyến khích các tổ chức tín dụng tự nguyện tìm hiểu lẫn nhau để mua lại, sáp nhập, hợp nhất, đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của các bên liên quan Theo cơ quan này, ngay từ bây giờ, các tổ chức tín dụng cần hoạch định cho mình chiến lược phát triển phù hợp, xây dựng và tiến hành các biện pháp tái cấu trúc để có thể nâng cao năng lực cạnh tranh, hoạt động an toàn, lành mạnh và phát triển bền vững. Một trong những giải pháp hữu hiệu có thể lựa chọn là sáp nhập, hợp nhất, mua lại tổ chức tín dụng. Để thực hiện chủ trương này, trường hợp cần thiết, NHNN có thể có cơ chế hỗ trợ thích hợp nhằm đảm bảo việc sáp nhập, hợp nhất, mua lại tổ chức tín dụng thành công, góp phần từng bước kiện toàn hệ thống các định chế tài chính Việt Nam hoạt động an toàn, ổn định, phát triển bền vững.

Theo Báo Công thương