QĐND - Nga và Mỹ đang “lời qua tiếng lại” sau phát biểu của Đại sứ Mỹ tại Nga Mai-cơn Mắc Phôn (Michael McFaul) cáo buộc Mát-xcơ-va "mua chuộc" giới lãnh đạo Cư-rơ-gư-xtan. Cuộc đấu khẩu có khả năng khiến tiến trình “tái khởi động” giữa hai nước bị chậm lại sau những lời “sẩy miệng” được xem là có chủ ý của ông Mắc-phôn.

Đại sứ Mắc Phôn, tâm điểm của cuộc đấu khẩu giữa Nga và Mỹ hiện nay. Nguồn: rt.com

Tại một cuộc gặp với sinh viên Trường Kinh tế cao cấp ngày 25-5 vừa qua ở Mát-xcơ-va, Đại sứ Mai-cơn Mắc Phôn nói rằng, Nga đã "mua chuộc" giới lãnh đạo Cư-rơ-gư-xtan với cái giá cao gấp 10 lần số tiền mà Oa-sinh-tơn đề nghị để "tống khứ" binh sĩ Mỹ khỏi căn cứ quân sự Ma-nát (Manas) của Cư-rơ-gư-xtan. Phát biểu này của Đại sứ Mai-cơn Mắc Phôn bị Nga cho là "cố tình bóp méo" một số phương diện đối thoại Nga - Mỹ. Ngoài ra, Đại sứ Mắc Phôn còn đưa ra một số bình luận khác liên quan đến lập trường của Nga khi thảo luận các vấn đề quốc tế nóng bỏng. Trong thông cáo của Bộ Ngoại giao Nga, Mát-xcơ-va cũng cáo buộc ông Mác Phôn thường xuyên xuyên tạc quan điểm của Nga trong các vấn đề liên quan tới I-ran hay Triều Tiên. “Với những lời nói và hành động trên, Đại sứ Mắc Phôn đã vi phạm nghi thức ngoại giao và xuyên tạc chính sách đối ngoại của Nga”, Bộ Ngoại giao Nga khẳng định.

Những phát ngôn của Đại sứ Mắc Phôn khiến Nga tức giận nhưng Oa-sinh-tơn chỉ coi là “hiểu nhầm không đáng có”. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Vích-to-ri-a Nu-lân (Victoria Nuland) nói, Nga hiểu không đúng về những phát ngôn trên của ông Mắc Phôn. "Ông ấy chỉ đơn giản muốn nói rằng, cả Mỹ và Nga đều có mối quan hệ chặt chẽ với Cư-rơ-gư-xtan, nước đóng vai trò quan trọng trong hỗ trợ hoạt động của NATO tại Áp-ga-ni-xtan", bà Nu-lân giải thích. Bà Nu-lân cũng thừa nhận, ông Mắc Phôn không sử dụng ngôn ngữ đặc trưng của một nhà ngoại giao khi phát biểu. "Ông ấy phát biểu rất đơn giản, rõ ràng, không trau chuốt từ ngữ. Ông ấy không phải là nhà ngoại giao chuyên nghiệp. Tôi nghĩ, chính phủ Nga nên làm quen với điều này”, bà nói.  

Tuy nhiên, Bộ Ngoại giao Nga nhấn mạnh, Mát-xcơ-va không có ý định "thích nghi" với cách phát ngôn thiếu kiềm chế của ông Mắc Phôn, cho rằng sự thiếu chuyên nghiệp của vị đại sứ này là hết sức nguy hiểm. "Nhiệm vụ của đại sứ là tích cực phát triển mối quan hệ song phương với nước chủ nhà dựa trên sự hiểu biết sâu sắc về thực tế chứ không phải là dựa trên sự sao chép những câu chuyện cổ tích thông qua giới truyền thông", Bộ Ngoại giao Nga nhấn mạnh. Thậm chí, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Đu-ma quốc gia Nga A-lếch-xây Pu-scốp (Alexei Pushkov) còn cho rằng, Mỹ sẽ buộc phải đưa ra kết luận: Liệu Oa-sinh-tơn có cần một vị đại sứ không có ảnh hưởng ở Mát-xcơ-va hay không.

Trong khi đó, Đại sứ Mắc Phôn, tâm điểm của cuộc tranh cãi, lại tỏ ra ngạc nhiên trước những chỉ trích của Nga và việc Bộ Ngoại giao Nga hiểu rằng, ông đang tố cáo Nga cố gắng hối lộ Cư-rơ-gư-xtan. Viết trên trang blog của mình, ông Mắc Phôn trần tình rằng, bài phát biểu tuần trước nhằm mục đích ca ngợi sự hợp tác giữa Mỹ và Nga. "Việc tôi khơi lại vấn đề trong quá khứ không phải để rêu rao những sự giả dối mà là để minh họa chính xác về việc chúng tôi đã vượt qua những bất đồng bằng cách rũ bỏ những phương thức ngoại giao lỗi thời", ông viết. Ông thừa nhận mình không nên phát biểu quá văn hoa hoặc thẳng thừng, và hứa sẽ cố gắng hơn để học cách trò chuyện ngoại giao.

Đây không phải là lần đầu tiên Đại sứ Mắc Phôn gặp rắc rối do chính những phát ngôn của mình. Là giáo sư Trường Đại học Xten-phót và là một chuyên gia hàng đầu về quan hệ Nga-Mỹ, ông Mắc Phôn nổi danh là tác giả của tiến trình "tái khởi động" quan hệ Mỹ - Nga. Tháng 1-2012, ông chính thức nhậm chức Đại sứ Mỹ tại Mát-xcơ-va và chỉ một ngày sau đó, ông Mắc Phôn đã tiến hành gặp gỡ một loạt nhà hoạt động chính trị-xã hội và các đại diện đối lập Nga tại Mát-xcơ-va. Hành động trên của ông Mắc Phôn ngay lập tức bị “phản pháo”. Báo chí Nga cho rằng ông Mắc Phôn, người từng viết một cuốn sách mang tên "Cuộc cách mạng chưa kết thúc của Nga", giờ đây đang đảm nhiệm sứ mệnh "kết thúc cuộc cách mạng". Mới đây, trả lời phỏng vấn của RIA Novosti ngày 3-4 vừa qua, Đại sứ Mắc Phôn “hồn nhiên” nói rằng, Mỹ sẽ tiếp tục thực hiện kế hoạch lá chắn tên lửa ở châu Âu để bảo vệ Mỹ và đồng minh NATO và sẽ không đặt ra giới hạn nào cho sự phát triển của hệ thống này.

Báo chí Nga bình luận rằng, trong bối cảnh Tổng thống Ô-ba-ma và Tổng thống Pu-tin sẽ gặp nhau bên lề Hội nghị thượng đỉnh G-20, dự kiến diễn ra tại Mê-hi-cô trong tháng 6 này, việc ông Mắc Phôn liên tục “sẩy miệng” có chủ ý có thể khiến tiến trình “tái khởi động” của Oa-sinh-tơn và Mát-xcơ-va bị chậm lại.

LINH OANH