QĐND - Căng thẳng giữa Nhật Bản - Hàn Quốc về vấn đề tranh chấp chủ quyền đối với quần đảo mà Tô-ki-ô gọi là Ta-kê-si-ma, còn Xơ-un gọi là Đốc-đô, trở nên nóng hơn sau khi Hàn Quốc chính thức bác đề xuất của Nhật Bản đưa vấn đề này ra Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ).

Quần đảo tranh chấp Đốc-đô/Ta-kê-si-ma. Ảnh: Roi-tơ

 

AP đưa tin, Bộ Ngoại giao Hàn Quốc ngày 30-8 đã gửi công hàm chính thức bác bỏ đề xuất của Nhật Bản đưa vấn đề tranh chấp quần đảo Đốc-đô/Ta-kê-si-ma ra Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ). Bộ Ngoại giao Hàn Quốc đã trao công hàm trên cho một quan chức cấp cao của Đại sứ quán Nhật Bản tại Xơ-un. Theo hãng tin Yonhap (Hàn Quốc), công hàm trên khẳng định “không tồn tại bất cứ tranh chấp nào” và quần đảo Đốc-đô là lãnh thổ của Hàn Quốc về mặt lịch sử, địa lý và luật pháp quốc tế. Phát biểu trước báo giới, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Hàn Quốc Chô Tai Yâng (Cho Tai Young) cho biết, Xơ-un "mạnh mẽ kêu gọi Tô-ki-ô từ bỏ yêu sách vô căn cứ cũng như các hành vi xâm phạm chủ quyền của Hàn Quốc". Công hàm trên là nhằm đáp lại một công hàm của Nhật Bản gửi cho Hàn Quốc hôm 21-8, theo đó đề nghị hai bên cùng đưa vấn đề tranh chấp chủ quyền lãnh hải ra ICJ.

Quan hệ ngoại giao Nhật-Hàn bị giảm xuống mức thấp nhất trong nhiều năm qua sau chuyến thăm của Tổng thống Hàn Quốc Li Miêng Pắc (Lee Myung Bak) đến đảo Đốc-đô/Ta-kê-si-ma hôm 10-8. Thủ tướng Nhật Bản Y.Nô-đa (Y.Noda) đã chỉ trích chuyến thăm của Tổng thống Hàn Quốc là bất hợp pháp. Ông Nô-đa đã gửi một bức thư cho Tổng thống Hàn Quốc, trong đó lên tiếng phản đối chuyến thăm này và đề nghị đưa vấn đề tranh chấp lãnh hải ra ICJ, song phía Hàn Quốc từ chối nhận bức thư trên.

Việc tranh chấp chủ quyền đang thực sự đe dọa mối quan hệ hai nước trên nhiều lĩnh vực. Hôm 24-8, Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản A-du-mi (Azumi) đánh tiếng sẽ xem xét lại thỏa thuận trao đổi tiền tệ Tô-ki-ô - Xơ-un, vốn sẽ hết hiệu lực vào tháng 10 tới. Thỏa thuận này từng được hai bên ký kết sau cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008, thời điểm Xơ-un khó khăn về ngoại tệ. Trong khi đó, Quốc hội Nhật Bản cũng đang tranh luận về một nghị quyết lên án Hàn Quốc “chiếm đóng bất hợp pháp” đảo tranh chấp.

Đốc-đô/Ta-kê-si-ma nằm trong nhóm 90 đảo nhỏ có tên quốc tế Liancourt, nằm giữa Hàn Quốc và Nhật Bản. Từ cuối thế kỷ 20, Đốc-đô/Ta-kê-si-ma trở thành điểm nóng trong các cuộc tranh chấp chủ quyền giữa Nhật Bản, Hàn Quốc. Mặc dù thời tiết tại Đốc-đô/Ta-kê-si-ma khá khắc nghiệt, không có nước ngọt, nhưng từ lâu nay Đốc-đô/Ta-kê-si-ma được biết đến là ngư trường giàu tiềm năng với cá tuyết Alaska, cá thu, mực… là một trong những nguyên nhân dẫn đến việc tranh chấp diễn ra căng thẳng. Trang web của Chính phủ Hàn Quốc từng khẳng định rằng, Đốc-đô/Ta-kê-si-ma là ngư trường lớn, ngoài ra còn có lượng khí đốt dồi dào và thậm chí có cả dầu mỏ.

Nhiều nhà phân tích cho rằng, sau động thái này của Hàn Quốc, "mâu thuẫn ngoại giao” Nhật - Hàn có thể còn sâu sắc hơn và việc tranh chấp Đốc-đô/Ta-kê-si-ma sẽ còn dai dẳng. Ngoại trưởng Nhật Bản Côi-chi-rô Ghêm-ba (Koichiro Gemba) cùng ngày 30-8 đã bày tỏ "hết sức thất vọng" về động thái trên của Chính phủ Hàn Quốc. Trong một tuyên bố, ông Ghêm-ba cho biết, Tô-ki-ô dự định thực hiện "các biện pháp thích hợp", bao gồm cả việc đơn phương đưa vấn đề này ra ICJ "để giải quyết tranh chấp một cách hòa bình, phù hợp với luật pháp". Trước đây Tô-ki-ô đã hai lần đưa ra đề xuất tương tự vào năm 1954 và năm 1962. Tuy nhiên, Xơ-un đều bác bỏ với lý do "không tồn tại bất kỳ tranh chấp nào với Nhật Bản về các đảo này". Điều đáng nói là ICJ chỉ tiến hành tố tụng khi các bên tranh chấp nhất trí đưa vấn đề này ra tòa án.

Ngọc Hà