Ngành nông nghiệp “xắn tay” vào cuộc

QĐND -  Do ở xa đất liền, việc tiếp tế thực phẩm tươi sống cho quân, dân trên huyện đảo Trường Sa (thuộc tỉnh Khánh Hòa) gặp rất nhiều khó khăn, chi phí tốn kém. Vì vậy, xưa nay, phương án khả thi nhất đối với quân và dân trên các đảo là “phát huy nội lực, tích cực trồng rau”, cải thiện đời sống. 

Trường Sa sẽ trồng rau trong nhà kính, sẽ có thêm nhiều thực phẩm sạch được chăn nuôi có “bài bản”. Đó là tin vui từ huyện đảo khi ngành nông nghiệp “xắn tay” vào cuộc…

Tiến sĩ Ngô Quang Vinh bên khay rau xanh đang ươm trồng ở thị trấn Trường Sa.

Trong chuyến công tác ra Trường Sa mới đây, chúng tôi đã được chứng kiến việc thực thi dự án “đầu tư chiều sâu” của ngành nông nghiệp. Theo đó, trong năm 2012, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) triển khai thực hiện dự án Sản xuất thử nghiệm một số giống cây trồng, vật nuôi ở quần đảo Trường Sa. Trước mắt, sẽ thực hiện ở ba đảo nổi là Trường Sa Lớn, Song Tử Tây, Sinh Tồn và bốn đảo chìm: Đá Nam, Đá Lát, Đá Lớn và Len Đao. Thời gian thực hiện dự án kéo dài đến hết năm 2014. Bộ NN&PTNT dự kiến đầu tư 3 tỷ đồng để thực hiện dự án này.

Có thể nói, tăng gia sản xuất đã trở thành nhiệm vụ chính trị quan trọng ở nơi bốn bề chỉ có sóng, gió, muối mặn này. Hiện nay, quân và dân ở Trường Sa trồng rau theo hai phương án, trồng trên nền cát san hô và trong khay. Nếu trồng trên nền cát san hô, bên ngoài sẽ được che chắn kỹ bằng các tường cao nổi hẳn trên mặt đất, hoặc làm chìm dưới mặt đất khoảng 50-60cm. Còn trồng trên khay sẽ được che bằng các vật liệu tận dụng... Chủng loại rau ở đảo phổ biến là: Rau muống, mồng tơi, cải xanh, cải củ, bầu, mướp, rau dền, đu đủ, rau khoai lang, rau xà lách, rau bầu đất và rau má. Đa số đất trồng rau tại đảo là phối trộn giữa đất đỏ hoặc đất phù sa từ đất liền chở ra với cát san hô tại đảo, tuy nhiên, do các đảo tích cực “thâm canh tăng vụ” nên hầu hết các loại “đất pha cát” này đã bạc màu. Để đất có thêm dưỡng chất, ngoài các loại phân bón từ đất liền gửi ra, bộ đội và bà con các xã đảo đã tận dụng nguồn phân gia súc ngâm ủ để bón cho rau. Theo lãnh đạo chính quyền một số xã đảo, với những nỗ lực rất lớn trong việc tăng gia nên vào mùa khô, rau xanh trên đảo vẫn được bảo đảm khá đầy đủ. Tuy vậy, vào mùa mưa thì chỉ bảo đảm được khoảng 20-30% nhu cầu. Việc nuôi lợn, gà, vịt, ngan, chó, bò... được triển khai không đồng đều ở các đảo.  Qua khảo sát ở một số đảo như: Song Tử Tây, Sơn Ca, Sinh Tồn, Trường Sa Lớn, Trường Sa Đông, Đá Nam, Đá Lát, Đá Tây, Đá Thị... cho thấy: Nguồn thịt, trứng tại chỗ chỉ đạt khoảng 30% nhu cầu dinh dưỡng, 70% còn lại phải cung cấp bằng đồ hộp. 

Gặp chúng tôi, Trung tá Phạm Văn Hiến, Phó chỉ huy trưởng đảo Trường Sa Lớn cho biết, trồng được rau ăn trên đảo mất nhiều công. Hiện nay con giống, phân bón, thuốc thú y và các giá để trồng rau xanh là những thứ đảo luôn luôn thiếu. Cùng chung suy nghĩ ấy, điểm trưởng đảo Đá Tây C, Thượng úy Trần Duy Thảo đề đạt nguyện vọng: Đảo rất cần được Nhà nước, các cấp, các ngành chức năng, nhất là các nhà khoa học quan tâm nghiên cứu, có kế hoạch đầu tư mở rộng diện tích, áp dụng phương pháp nuôi trồng hiện đại, tiên tiến... để đảo chủ động được nguồn rau xanh, thực phẩm tươi sống.

Trao đổi với chúng tôi khi đang thực hiện công việc tại thị trấn Trường Sa, Tiến sĩ Ngô Quang Vinh, Phó viện trưởng Viện Khoa học kỹ thuật nông nghiệp miền Nam (thuộc Bộ NN&PTNT), Chủ nhiệm Dự án Sản xuất thử nghiệm một số giống cây trồng, vật nuôi ở quần đảo Trường Sa cho biết, trong năm nay, Bộ NN&PTNT sẽ đầu tư để lắp ráp hai nhà kính, mỗi nhà rộng khoảng 250m² trồng rau cao cấp quanh năm tại thị trấn Trường Sa và xã Song Tử Tây. Cùng với đó, sẽ thử nghiệm một số loại cây lâu năm đa dụng (như tre gai, tre lấy măng, mít, dừa) và cũng sẽ bước đầu thực hiện việc thử nghiệm trồng hoa (như các loại hoa cúc, sống đời, hoa giấy, 5 loại hoa xương rồng cảnh) tại thị trấn Trường Sa, đồng thời sẽ đưa 2 giống lợn Sóc Tây Nguyên, cỏ Bình Thuận và vịt địa phương để nuôi. Trong dự án này, còn có cả việc nuôi bò lai Sind, trồng 2 giống cỏ và thử nghiệm ủ cỏ dự trữ cho mùa khô tại xã đảo Song Tử Tây. 

Cũng theo Tiến sĩ Ngô Quang Vinh, tại thị trấn Trường Sa đã thực hiện được 80% khối lượng công việc, các chuyên gia và kỹ thuật viên của ngành nông nghiệp đã tập huấn cho quân và dân trên đảo kỹ thuật nuôi trồng. Theo tính toán của Tiến sĩ Vinh, chỉ tính riêng trong thời gian thực hiện dự án, các đảo được đầu tư chiều sâu này sẽ sản xuất thêm được từ 50 đến 60 tấn rau, quả, 4000kg thịt lợn, 2.500kg thịt bò, 50.000 quả trứng vịt, tổng trị giá tính theo thời giá hiện tại ước đạt khoảng 3,6 tỷ đồng. 

Việc áp dụng khoa học vào nuôi trồng theo mô hình mới ở Trường Sa là hết sức cần thiết. Qua khảo sát thực tế cho thấy, các dụng cụ, phương tiện để trồng rau xanh, chăn nuôi, thuốc thú y, phân bón, giống, bàn ghế… là những thứ bộ đội và nhân dân trên các đảo rất thiếu, nhất là lực lượng bộ đội thực hiện nhiệm vụ ở trên các đảo chìm, nhà giàn. Vì vậy, quá trình thiết kế, thi công cần có sự ưu tiên tính toán đến việc bố trí nơi tăng gia, sao cho tiện về phòng thủ, tạo môi trường sống thân thiện cũng như bảo đảm nguồn cung cấp đủ dinh dưỡng cho bộ đội và nhân dân trên huyện đảo Trường Sa.

Bài và ảnh: MẠNH THẮNG