QĐND - Như một động thái nhằm phản đối việc Thượng viện Pa-ra-goay bãi miễn chức vụ tổng thống đối với ông Phéc-nan-đô Lu-gô (Fernando Lugo), nhiều nước Nam Mỹ đã gọi sự thay đổi chính trị tại Pa-ra-goay là một cuộc đảo chính, đồng thời triệu hồi các đại sứ của mình tại A-xun-xi-ôn (Asuncion) về nước.

Trong một tuyên bố ngày 24-6, Khối thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR) đã cực lực lên án việc phá vỡ trật tự dân chủ tại Pa-ra-goay, đồng thời cấm Tổng thống mới của nước này, Phê-đê-ri-cô Phran-cô (Federico Franco), không được tham dự hội nghị thượng đỉnh của MERCOSUR sắp diễn ra tại thành phố Men-đô-gia (Mendoza) của Ác-hen-ti-na. Ngoại trưởng Bra-xin A.Pa-tri-ô-ta (A.Patriota) cho biết, tại cuộc gặp thượng đỉnh tới đây, các nguyên thủ quốc gia MERCOSUR sẽ thảo luận và đưa ra những biện pháp được áp dụng, nếu như phát hiện có “hành động vi hiến” tại Pa-ra-goay. Theo AFP, Liên minh các quốc gia Nam Mỹ (UNASUR) cũng tuyên bố sẽ tổ chức một phiên họp bàn về tình hình Pa-ra-goay, nước đang giữ chức chủ tịch luân phiên của UNASUR.

Bên cạnh đó, nhiều quốc gia ở khu vực Nam Mỹ cũng tuyên bố không công nhận Chính phủ mới tại Pa-ra-goay và rút các đại sứ của mình tại A-xun-xi-ôn về nước. Trong tổng số 12 nước Nam Mỹ là thành viên của UNASUR, hiện đã có tới 8 nước quyết định triệu hồi đại sứ tại Pa-ra-goay là Ác-hen-ti-na, Bra-xin, U-ru-goay, Vê-nê-xu-ê-la, Chi-lê, Cô-lôm-bi-a, Pê-ru và Ê-cu-a-đo. Tổng thống Vê-nê-xu-ê-la U-gô Cha-vết (Hugo Chávez) còn cho biết, Chính phủ nước này sẽ ngừng bán dầu mỏ cho Pa-ra-goay để phản đối việc phế truất ông P.Lu-gô. Theo nhận định của AP, quyết định này của ông U-gô Cha-vết có thể sẽ gây thiệt hại lớn cho Pa-ra-goay, bởi Vê-nê-xu-ê-la là quốc gia cung cấp dầu mỏ rất quan trọng đối với A-xun-xi-ôn. Pa-ra-goay hiện vẫn còn nợ công ty dầu mỏ quốc gia của Vê-nê-xu-ê-la là Petroleos de Venezuela SA tới gần 300 triệu USD trong tổng số 400 triệu USD mà nước này đang nợ các nhà cung cấp dầu mỏ.

Ngày 22-6, Thượng viện Pa-ra-goay đã bỏ phiếu bãi nhiệm ông P.Lu-gô với cáo buộc “thiếu trách nhiệm trong việc thực thi chức trách”. Ngay sau đó, Phó tổng thống Phê-rê-đi-cô Phrăng-cô (Federico Franco) đã tuyên thệ nhậm chức Tổng thống lâm thời Pa-ra-goay. Trước đó, ngày 21-6, Hạ viện Pa-ra-goay thông qua quyết định đưa ông P.Lu-gô ra xét xử chính trị với lý do ông này không hoàn thành chức trách và đã ủng hộ những người nông dân không ruộng đất chiếm trang trại của các điền chủ, dẫn đến cuộc đụng độ đẫm máu giữa lực lượng cảnh sát với nông dân làm 17 người thiệt mạng và khoảng 80 người khác bị thương. Tuy nhiên, không lâu trước khi Thượng viện Pa-ra-goay biểu quyết phế truất ông P.Lu-gô, các ngoại trưởng của UNASUR đã ra tuyên bố khẳng định, phiên xét xử này không tôn trọng quy trình, đặc biệt là không tôn trọng quyền bào chữa của bị cáo và không có bằng chứng buộc tội ông P.Lu-gô. Tổng thư ký Tổ chức các nước châu Mỹ (OAS) H.M.In-xun-da (J.M.Insulza) cũng cho rằng, các nguyên tắc xét xử công bằng đã không được thể hiện trong phiên xét xử nói trên.

Về phần mình, ông P.Lu-gô cho rằng, vụ xét xử chính trị ngày 22-6 thực chất là một cuộc đảo chính chống lại quyền công dân và nền dân chủ, đồng thời cảnh báo, rằng Pa-ra-goay có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng trước sự phản đối rộng rãi của các quốc gia khác đối với cuộc đảo chính này. Ông P.Lu-gô cho biết, ông chấp nhận bản án đầy bất công dành cho mình là vì nền hòa bình của đất nước, nhưng mặt khác, cựu Tổng thống Pa-ra-goay cũng khẳng định, ông sẽ tiếp tục hoạt động chính trị và có thể tiếp tục tranh cử vào Thượng viện trong cuộc tổng tuyển cử vào năm tới.

VŨ HÙNG