QĐND - Những năm qua, bên cạnh thế mạnh tài nguyên dầu mỏ, thủy sản cũng luôn là ngành kinh tế mũi nhọn và ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu. Nhận thức rõ điều đó, tỉnh đang chủ trương đẩy mạnh việc liên kết, đầu tư phương tiện để khai thác nguồn tài nguyên biển nhiều tiềm năng này.

Chế biến thủy sản đông lạnh tại Nhà máy Bà Rịa (tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu).

 

Tận dụng lợi thế biển

Có thể nói, vùng biển tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu thực sự là một trong những ngư trường trọng điểm của Việt Nam. Với chiều dài bờ biển hơn 300km, trong đó phần bờ đất liền dài hơn 105km và một huyện đảo, diện tích vùng đặc quyền kinh tế của tỉnh khoảng 297.000km2, rất thuận lợi để phát triển kinh tế biển. Đặc biệt, nơi đây có khí hậu ôn hòa, ít xảy ra bão tố nên rất thuận lợi cho khai thác hải sản gần bờ và xa bờ. Thời gian qua, ngành thủy sản địa phương đang nỗ lực hình thành một diện mạo mới trên bốn lĩnh vực gồm: Khai thác, nuôi trồng, chế biến và dịch vụ hậu cần thủy sản.

Theo lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu, từ năm 2008 đến nay, tỉnh đã chủ động đóng mới hơn 1000 tàu đánh bắt xa bờ, nâng tổng số loại tàu này lên 2.600 chiếc. Vì thế, sản lượng khai thác thủy sản không ngừng tăng. Ngay trong tháng 7-2012 vừa qua, sản lượng đánh bắt đạt hơn 23.000 tấn, tăng 4,6% so với cùng kỳ năm 2011. Bên cạnh đó, tỉnh đã chủ động quy hoạch, mở rộng diện tích nuôi trồng thủy sản. Hiện toàn tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu có hơn 6.720ha mặt nước nuôi thủy sản. Các khu vực nuôi đều được lấy mẫu nước để quan trắc chất lượng nước và cảnh báo bảo vệ môi trường. Ngành thủy sản đang từng bước nhân rộng các mô hình tiêu biểu phù hợp như nuôi tôm sú trên ruộng muối, nuôi cá trê tại Côn Đảo, nuôi cá trong hồ chứa… Sản lượng nuôi trồng tháng 7-2012 đạt hơn 1.170 tấn, tăng 6,3% so với cùng kỳ năm ngoái. 

Về chế biến thủy sản, hiện toàn tỉnh có 178 cơ sở chế biến, hình thành ở 3 khu gồm TP Vũng Tàu, huyện Xuyên Mộc và huyện Đất Đỏ, tổng diện tích quy hoạch là 390 ha, với nhiều hình thức chế biến như: Chế biến đông lạnh, hàng khô, bột cá và chế biến nước mắm. Tỉnh cũng vừa triển khai đầu tư nhanh xây dựng nhà sơ chế đóng gói cho Hợp tác xã (HTX) Minh Tâm, thiết bị chăn nuôi cho HTX Nhân Tâm, đầu tư ngư lưới cụ phục vụ nuôi trồng thủy sản cho HTX Quyết Tiến.

Mở rộng liên kết, khai thác tối đa tiềm năng

Ông Nguyễn Hữu Trung Trưởng phòng Quản lý Thủy sản (thuộc Sở NN&PTNT) tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu cho biết: Bên cạnh thành quả bước đầu, hiện nay ngành thủy sản gặp không ít khó khăn như: Trình độ kiến thức của ngư dân còn hạn chế, nhất là về kiến thức pháp luật, hiểu biết các quy định khai thác thủy sản. Hầu hết các ngư dân chưa qua đào tạo, bồi dưỡng mà chủ yếu làm theo kinh nghiệm. Khi ra biển lớn, họ còn chưa xác định được phạm vi lãnh hải của nước ta và các vùng biển chồng lấn và còn tranh chấp. Do vậy, tình hình tàu cá của tỉnh bị nước ngoài bắt giữ vẫn diễn biến phức tạp. Vẫn theo ông Nguyễn Hữu Trung, năm 2011, tổng số tàu cá của tỉnh bị bắt giữ là 35 chiếc với 234 thuyền viên. Từ đầu năm 2012 đến nay, tổng số tàu bị bắt là 23 chiếc với tổng số 169 thuyền viên. Bên cạnh đó, nhiều bà con đánh bắt thủy sản gần bờ có tính chất hủy diệt, rất khó kiểm soát, làm nguồn thủy sản ngày càng cạn kiệt. Một số khu chế biến dịch vụ chưa gắn chặt với bảo vệ môi trường còn gây ô nhiễm.

Để phát huy hết tiềm năng biển, bảo vệ môi trường sinh thái, nâng cao đời sống nhân dân gắn với củng cố quốc phòng - an ninh, giữ vững chủ quyền biển đảo, rất cần các giải pháp đồng bộ, có chiều sâu, tạo sự phát triển bền vững. Do vậy, tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu đang chủ động phối hợp, liên kết chặt chẽ giữa các cấp các ngành, các lực lượng, phương tiện, xây dựng ngành thủy sản theo hướng hiện đại, ứng dụng công nghệ cao, công nghệ sinh học vào khai thác nuôi trồng, chế biến, dịch vụ thủy sản, tạo sản phẩm có giá trị cao, an toàn, phù hợp với điều kiện tự nhiên đáp ứng nhu cầu thị trường trong nước và quốc tế. Lấy phát huy nội lực là chính gắn với mở rộng hợp tác liên kết với các tỉnh bạn, nhất là TP Hồ Chí Minh, mở rộng liên doanh với các nước, các tổ chức, cá nhân quốc tế. Bên cạnh đó, tỉnh cũng chú trọng tập trung liên kết các ngành trong và ngoài tỉnh để đào tạo, tập huấn nâng cao trình độ mọi mặt, trong đó chú trọng về kiến thức pháp luật cho ngư dân, cùng các lực lượng khác đáp ứng yêu cầu thực tiễn xử trí tốt các tình huống trên biển đúng pháp luật.     

Tỉnh cũng chủ trương phát triển khai thác thủy sản theo hướng đánh bắt xa bờ, khai thác có giá trị kinh tế cao gắn với tổ chức tốt việc bảo quản, chế biến các sản phẩm, bảo vệ nguồn lợi thủy sản; tăng cường kiểm tra, kiểm soát các dịch vụ chế biến; nghiêm cấm các tổ chức, cá nhân khai thác thủy sản có tính chất hủy diệt; điều chỉnh ngành nghề khai thác phù hợp với ngư trường và thời vụ đang là hướng đi đúng của địa phương. Cùng với đó, tỉnh sẽ hình thành các vùng nuôi trồng thủy sản an toàn, độc đáo phù hợp các loại nước biển, gắn với bảo vệ rừng ngập mặn, môi trường sinh thái biển; hình thành việc liên kết các tổ, đội, HTX trong khai thác... Với những giải pháp đồng bộ, cùng với phát triển ngành dầu khí trên địa bàn, tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu đang kỳ vọng vào sự khởi sắc mới trong từ ngành thủy sản

Bài và ảnh: NGUYỄN DUY HIỂN