Hệ thống phòng thủ tên lửa đa tầng của I-xra-en

QĐND - Đầu tháng 8 vừa qua, nhật báo "Ha'aretz" dẫn lời một quan chức quân sự cấp cao của I-xra-en cho biết, nước này đã hoàn thiện việc triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa Arrow-2 mới được nâng cấp. Việc đưa hệ thống tiên tiến này vào sử dụng được coi là "một phần của cuộc chạy đua công nghệ trong khu vực". Kể từ khi I-xra-en đe dọa sẽ tấn công phủ đầu nhằm vào các cơ sở hạt nhân của I-ran, cuộc chạy đua này ngày càng trở nên quyết liệt...

Một hệ thống đánh chặn tên lửa Arrow-2 được trưng bày tại căn cứ quân sự Palmahim (I-xra-en) ngày 12-5-2011. Nguồn: Roi-tơ

Các thế hệ Arrow và hệ thống phòng thủ tên lửa đa tầng của I-xra-en

Theo trang Wikipedia, Hệ thống phòng thủ tên lửa Arrow do I-xra-en và Mỹ cùng hợp tác nghiên cứu và phát triển từ năm 1986. Dự án được thực hiện bởi công ty Israel Aerospace Industries (IAI) và hãng Boeing của Mỹ. Hệ thống đầu tiên ra mắt thử nghiệm năm 1990 với tên lửa nhiên liệu rắn hai giai đoạn Arrow-1. Arrow là hệ thống đánh chặn tên lửa đầu tiên được thiết kế và triển khai nhằm đánh chặn và phá hủy các tên lửa đạn đạo. Nó được xem là một trong những chương trình phòng thủ tên lửa tiên tiến nhất hiện đang tồn tại. Ông U-di Ru-bin (Uzi Rubin), nguyên là người đứng đầu cơ quan triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa Arrow của Bộ Quốc phòng I-xra-en giai đoạn 1991-1999 cho biết, hệ thống này có tỷ lệ bắn trúng mục tiêu lên tới 80-90% trong các cuộc bắn thử nghiệm. Ông Ru-bin khẳng định, hệ thống Arrow có thể ngăn được tên lửa của I-ran. Đặc biệt, hệ thống này có thể ngăn được nhiều tên lửa cùng một lúc.

Arrow-2 chính là sự phát triển của hệ thống đánh chặn tên lửa Arrow-1 với các ưu thế “nhỏ hơn, nhanh hơn và nguy hiểm hơn”. Theo Roi-tơ, dự án nâng cấp mang tên "Block 4", bao gồm một loạt cải tiến đối với hệ thống "Arrow-2", được thiết kế nhằm đánh chặn các tên lửa đạn đạo tầm xa và được sử dụng trong Không quân I-xra-en từ giữa những năm 90 của thế kỷ trước. Ban đầu, hệ thống này được thiết kế để đề phòng các mối đe dọa từ tên lửa đạn đạo như Shahab của I-ran, vì vậy phần mềm điều khiển, bộ phận cảm biến và ra-đa đã được nâng cấp để có thể bắn hạ các tên lửa tầm trung và rốc-két. Ngoài ra, tầm đánh chặn tối đa của hệ thống cũng được cải thiện.

Tuy nhiên, “Arrow-2 không thể bảo đảm phòng thủ an toàn 100%. Hệ thống Arrow chỉ có thể bảo đảm ngăn được các tên lửa đạn đạo Shahab và Sajil của I-ran”, cựu giám đốc Cơ quan phòng thủ tên lửa Homa của I-xra-en, ông A-ri-ê Hơ-gióc (Arieh Herzog) nhấn mạnh. Do vậy song song với việc hoàn thiện Arrow-2, I-xra-en đã bắt tay thực hiện kế hoạch phát triển Arrow-3 mà dự kiến sẽ đưa hệ thống mới này vào hoạt động trong năm 2014-1015. Về cơ bản, Arrow-3 chính là phiên bản nâng cấp của tổ hợp tên lửa đánh chặn trước đó Arrow-2.

Không giống như các thế hệ trước, Arrow-3 sẽ đánh chặn tên lửa từ trong không gian bằng cách sử dụng các đầu đạn có thể tháo rời, trở thành vệ tinh "cảm tử" để tìm và tiêu diệt các mục tiêu. Điểm ưu việt của Arrow-3 là nó được thiết kế đánh chặn các tên lửa của đối phương ở độ cao lên tới 100km. Hiện, giá thành của mỗi đạn tên lửa đánh chặn trong tổ hợp Arrow-3 ước tính tới 3 triệu USD. Sau khi được tiếp nhận, Arrow-3 sẽ trở thành lớp lá chắn thứ tư trong hệ thống phòng thủ tên lửa đa tầng của I-xra-en, bao gồm: Iron Dome (tầm ngắn), David's Sling (tầm trung), Arrow-2 (tầm trung-xa).

Lợi ích về nhiều mặt

Phát triển hệ thống phòng thủ tên lửa đa tầng có thể xem như là một bước trong “cuộc chạy đua công nghệ” của I-xra-en đối với khả năng hiện đại hóa tên lửa đạn đạo của I-ran. Hiện đất nước Hồi giáo đang đạt được "thành công đáng kể" trong phát triển các tên lửa tầm xa. Tuy nhiên, không chỉ dừng lại ở 2 loại tên lửa Shahab và Sajil có tầm bắn hơn 2000km, Tê-hê-ran hiện đang phát triển cả các tên lửa hành trình và những loại tên lửa có độ chính xác cao. Trang CNN trích dẫn lời tuyên bố của Chuẩn tướng A-mát Va-hi-đi (Ahmad Vahidi), Bộ trưởng Quốc phòng I-ran cho biết ngày 4-8, quân đội I-ran đã bắn thử thành công tên lửa "Fateh 110" thế hệ thứ tư. Đây là loại tên lửa đất đối không, sử dụng nhiên liệu rắn, có tầm bắn 300km với độ chính xác rất cao. Với đà phát triển như vậy, cuộc chạy đua công nghệ hứa hẹn sẽ còn gia tăng quyết liệt trong những năm tới.

Trang Jpost.com đưa tin, Tư lệnh tình báo quân đội I-xra-en A.Ko-cha-vi (A.Kochavi) từng cảnh báo, “các nước thù địch” hiện kiểm soát “khoảng 200.000 tên lửa”. Trong đó lưu ý rằng, I-ran hiện đã có đủ nguyên liệu phóng xạ để sản xuất 4 quả bom nguyên tử. Tình báo I-xra-en thì cho rằng, lực lượng hồi giáo Hezbollah cũng đang sở hữu kho vũ khí có hơn 40.000 quả tên lửa tầm ngắn và có thể nã vào I-xra-en bất cứ lúc nào. Nếu tình hình căng thẳng tại Cận Đông leo thang thêm, lãnh thổ I-xra-en có thể bị bắn phá liên tục trong nhiều tuần, mỗi ngày có thể phải hứng chịu đến 200 quả tên lửa. Do đó, ưu tiên hàng đầu của I-xra-en là phát triển hệ thống phòng thủ tên lửa đa tầng nhằm chống lại hàng nghìn quả tên lửa và đạn pháo mỗi năm được bắn vào từ dải Ga-da.

Một mối lo ngại nữa của I-xra-en chính là tình hình bất ổn của Xy-ri có thể khiến Đa-mát nới lỏng kiểm soát vũ khí hóa học và tên lửa Scud. I-xra-en cho rằng, một khi những loại vũ khí đó lọt vào tay lực lượng Hezbollah, I-xra-en sẽ là nước đầu tiên phải hứng chịu. Tất cả những điều này đã thúc đẩy sự ra đời của hệ thống phòng thủ đa tầng nhằm bảo vệ I-xra-en trước nguy cơ "bị tấn công bằng tên lửa đạn đạo từ I-ran, Xy-ri và những kẻ thù khác của I-xra-en”.

Ngoài ra, theo những thông tin từ trang Wikipedia, đối với một quốc gia đứng thứ 3 thế giới về xuất khẩu vũ khí như I-xra-en, hệ thống phòng thủ tên lửa đa tầng cũng là một trong những mặt hàng xuất khẩu rất có tiềm năng cho những khách hàng lớn như Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ, Anh, Nhật Bản. Theo tính toán được đăng trên trang Jpost.com, việc xuất khẩu các bộ phận của hệ thống phòng thủ tên lửa đa tầng có thể giúp I-xra-en duy trì giá trị xuất khẩu vũ khí đạt mức hơn 7 tỷ USD mỗi năm.

“Con bài chiến thuật”

Không chỉ có I-xra-en quan tâm đến tương lai của hệ thống phòng thủ tên lửa đa tầng này, Mỹ cũng rất coi trọng việc phát triển nó. Trang Thời báo toàn cầu đăng tin ngày 27-7, Tổng thống Mỹ Ba-rắc Ô-ba-ma (Barack Obama) đã ký ban hành luật chi 70 triệu USD trong năm nay cho hệ thống lá chắn tên lửa an ninh tầm thấp mang tên Iron Dome của I-xra-en nhằm củng cố quan hệ quốc phòng song phương. Mỹ trước đó đã tài trợ 205 triệu USD cho hệ thống này, thực hiện một phần cam kết đối với an ninh I-xra-en. 50% chi phí phát triển hệ thống phòng thủ tên lửa Arrow hiện cũng do Mỹ tài trợ. Theo Tân Hoa xã, số tiền Mỹ chi hằng năm để hỗ trợ an ninh tổng thể cho I-xra-en lên tới hơn 3 tỷ USD, nhiều hơn cho bất cứ nước nào khác.

Theo Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Leon Panetta, các hệ thống đánh chặn như Arrow và Iron Dome đều được "thiết kế để ngăn ngừa chiến tranh". Tuy nhiên, nhiều chuyên gia phân tích cho rằng, lý do cho sự hậu thuẫn này không chỉ đơn thuần xuất phát từ lợi ích bảo vệ an ninh. Theo Trung Hoa nhật báo, việc Oa-sinh-tơn giúp nâng cấp hệ thống phòng thủ tên lửa I-xra-en hiện nay được xem như một phần trong nỗ lực của Mỹ nhằm thuyết phục I-xra-en không tấn công phủ đầu "kẻ thù" I-ran trong bối cảnh chính quyền của Tổng thống Ba-rắc Ô-ba-ma đang theo đuổi chính sách ngoại giao với Tê-hê-ran. Do vậy, hệ thống phòng thủ đa tầng của I-xra-en được xem là một “con bài chiến thuật” của Mỹ dành cho đồng minh lâu năm là I-xra-en.

NGỌC THƯ