QĐND - Được khởi công từ tháng 11-2009, Quốc lộ 3 mới đoạn Hà Nội - Thái Nguyên sẽ là tuyến cao tốc quan trọng trong chiến lược phát triển giao thông vận tải của nước ta đến năm 2020. Mặc dù vậy, sau hơn 2 năm triển khai, tiến độ của dự án không đạt được như mong muốn do những vướng mắc trong giải phóng mặt bằng, năng lực nhà thầu… Sau những chỉ đạo quyết liệt của Bộ Giao thông vận tải (GTVT) cũng như đại diện chủ đầu tư (Ban Quản lý Dự án 2), tiến độ dự án đã có những chuyển biến tích cực, hứa hẹn đẩy nhanh trong năm 2012.

Lực lượng thi công của Tổng công ty Xây dựng Trường Sơn đang thực hiện gói thầu PK1B, dự án Quốc lộ 3 mới.

Nhiều điểm “xôi đỗ” trên mặt bằng thi công!

Mặt bằng thi công gói thầu PK1A, huyện Gia Lâm (Hà Nội) như bị xé lẻ ra bởi hàng loạt điểm tắc nghẽn, không giải tỏa được. Ông Phạm Huy Hiền, Giám đốc Ban điều hành gói thầu PK1A cho biết: “Trong số mặt bằng chưa thể thi công có đoạn 700m địa phương đã bàn giao cho chúng tôi nhưng phương tiện máy móc không vào được, vì không có đường, hai đầu đều bị chắn bởi những đoạn đang “vướng mắc”. Theo cam kết của chính quyền địa phương, phải cuối quý II, mặt bằng của gói thầu này mới giải phóng xong”. Tình trạng vẫn được gọi là “xôi đỗ” trong giải phóng mặt bằng xuất hiện khá phổ biến đối với dự án Quốc lộ 3 mới, đặc biệt tại khu vực thuộc địa bàn thành phố Hà Nội.

Gói thầu PK1B thuộc địa bàn huyện Đông Anh (Hà Nội) và huyện Yên Phong (Bắc Ninh) dù nhà thầu đã nhận bàn giao mặt bằng nhưng lại xuất hiện tình trạng người dân tái lấn chiếm. Theo Đại tá Lâm Văn Tế, Giám đốc ban điều hành liên danh nhà thầu (Tổng công ty Xây dựng Trường Sơn và Tổng công ty Vinaconex), nhà thầu đã nhận bàn giao hơn 10km theo lý trình của tuyến, nhưng thực tế đến cuối tháng 2-2012 mới chỉ thi công được hơn 8km, còn hơn 2km nữa bị vướng mặt bằng, trong đó có hơn 850m thuộc xã Dục Tú, huyện Đông Anh (Hà Nội), nhà thầu chỉ thi công được vài ngày đã bị người dân tái lấn chiếm. Ngoài ra, có đoạn toàn bộ hệ thống đường dây điện cao thế, hạ thế vẫn chưa di dời được.

Theo số liệu mới nhất của Ban Quản lý Dự án 2 (PMU2), trên tổng số hơn 61km chiều dài toàn tuyến, hiện có 56,4km có khả năng thi công. Còn lại gần 5km chiều dài, mặt bằng vẫn đang bị vướng mắc làm ảnh hưởng không nhỏ đến tiến độ dự án. PMU2 đã tích cực phối hợp cùng chính quyền địa phương để tháo gỡ khó khăn về mặt bằng, cần thiết phải sử dụng những biện pháp quyết liệt hơn. Bên cạnh đó, Bộ GTVT vừa có công văn trình Thủ tướng Chính phủ, kiến nghị Thủ tướng yêu cầu Tập đoàn Điện lực Việt Nam di dời công trình điện cao thế để bàn giao mặt bằng cho một số dự án giao thông vào trước tháng 4-2012, trong đó có dự án Quốc lộ 3 mới.

Chia sẻ rủi ro với nhà thầu

Những ảnh hưởng từ công tác giải phóng mặt bằng và nhiều khó khăn khác như tạm ứng vốn, giá cả tăng cao, năng lực một số nhà thầu hạn chế khiến dự án Quốc lộ 3 mới chậm tiến độ so với dự kiến. Hiện, gói thầu PK1A, PK1B, PK2 chậm khoảng 6 tháng, gói thầu PK1C đang chậm khoảng 7 tháng. Thường xuyên đi kiểm tra tiến độ thi công tại công trường, Tổng giám đốc PMU2 Nguyễn Ngọc Long cho biết, bên cạnh một số vị trí ảnh hưởng tiến độ, nhiều hạng mục đang tiến hành thuận lợi, chúng tôi đã yêu cầu nhà thầu phải đẩy nhanh hơn nữa, tích cực thi công để bù tiến độ những nơi vướng mặt bằng.

Bên cạnh đó, chủ đầu tư đang hoàn tất các thủ tục để ứng thêm vốn cho nhà thầu và đề xuất có điều chỉnh về cách tính trượt giá. Trong quá trình thi công, giá cả nguyên vật liệu thực tế đã tăng quá cao so với giá khi đấu thầu, vì vậy không ít nhà thầu càng làm càng lỗ. Với những khó khăn đó, ông Lưu Việt Khoa, Phó tổng giám đốc PMU2, người trực tiếp phụ trách dự án, cho rằng: Quan điểm của chủ đầu tư là bù đắp, chia sẻ rủi ro với nhà thầu, vì vậy đang đề xuất chỉ số giá sát với thực tế nhất, dù nhà thầu chưa thể bù đắp 100% chênh lệch nhưng cũng giúp nhà thầu vượt qua khó khăn trước mắt. Tiền tạm ứng cũng sẽ được PMU2 gửi trực tiếp cho các ban điều hành dự án để đến với đơn vị thi công, bảo đảm vốn của dự án chỉ tập trung cho dự án. “Cùng với những biện pháp quyết liệt, mạnh mẽ, từng bước tháo gỡ cho nhà thầu, chúng tôi cũng yêu cầu các đơn vị thi công phải tập trung nguồn lực cho dự án, bảo đảm tiến độ, chất lượng để tạo được những bước tiến đáng kể trong năm 2012” - ông Nguyễn Ngọc Long khẳng định.

Dự án xây dựng cao tốc Quốc lộ 3 mới đoạn Hà Nội - Thái Nguyên nằm trên trục Hà Nội - Thái Nguyên - Chợ Mới (Bắc Cạn), có điểm đầu tại Km152 + 400 giao với Quốc lộ 1A thuộc huyện Gia Lâm (Hà Nội) và kết thúc tại thành phố Thái Nguyên, chiều dài 61,3km. Tuyến đường được đầu tư xây dựng hoàn chỉnh sẽ là cao tốc loại A, 6 làn xe, tốc độ thiết kế 100km/giờ, giai đoạn 1 quy mô 4 làn xe. Tổng mức đầu tư của dự án sau nhiều lần được điều chỉnh hiện là 9.154 tỷ đồng, trong đó hơn 4.500 tỷ đồng dành cho xây lắp, hơn 2000 tỷ đồng cho giải phóng mặt bằng.

Bài và ảnh: Mạnh Hưng