“Doanh nghiệp phải tự cứu mình!”

QĐND Online – Đó là nhận định chung của các chuyên gia kinh tế trong buổi hội thảo “Quản trị hiệu quả nguồn vốn – Cơ hội đầu tư 6 tháng cuối năm” diễn ra tại Hà Nội vào chiều ngày 8-6. Theo các chuyên gia kinh tế, năm 2012, kinh tế thế giới dù chưa thực sự sáng sủa nhưng không còn u ám như năm 2011 và mở ra nhiều cơ cho các doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là trong 6 tháng cuối năm...

Cơ hội đầu tư “mở” trong khi sản xuất đang đình đốn

Thực trạng kinh tế thế giới năm 2012 sẽ tiếp tục khó khăn, ảnh hưởng không nhỏ đến nền kinh tế Việt Nam, khi mà Việt Nam đang ngày càng hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới.

Tiếp tục chịu ảnh hưởng tiêu cực từ khủng hoảng tài chính và suy thoái kinh tế toàn cầu và biến động chính trị ở nhiều nước khiến tốc độ tăng trưởng kinh tế thế giới chậm lại và các chính phủ ở các nước Châu Âu, Hoa Kỳ… đều thi hành chính sách “thắt lưng buộc bụng”, tăng thuế, giảm chi tiêu công. Ngoài ra, tình trạng thất nghiệp gia tăng, giá lương thực, thực phẩm, giá dầu thô và nguyên vật liệu có thể tăng cao dần… dẫn đến hệ quả là nhu cầu tiêu dùng ở các quốc gia này suy giảm, khả năng nhập khẩu giảm. Điều này sẽ tác động lớn tới hoạt động xuất khẩu của các doanh nghiệp Việt Nam năm 2012.

Trong khi đó, kinh tế trong nước cũng gặp vô vàn khó khăn, thị trường thu hẹp, sức mua giảm mạnh trong khi lượng hàng tồn kho lớn, lãi suất còn cao. Đặc biệt, số doanh nghiệp bị giải thế tăng cao, khiến nhiều lao động mất việc làm. Trong 4 tháng đầu năm, cả nước có trên 17,8 nghìn doanh nghiệp đã làm các thủ tục giải thể và ngừng hoạt động, tăng khoảng 9,5% so với cùng kỳ năm 2011. Ngoài ra, Việt Nam vẫn đang tiềm ẩn nhiều nhân tố đe dọa chủ quyền và ổn định quốc gia; nguy cơ bùng phát thiên tai, dịch bệnh, hay nhiều rủi ro trong quá trình triển khai quá trình tái cấu trúc kinh tế từ phát triển theo chiều rộng sang chiều sâu.

Các chuyên gia kinh tế trình bày tại buổi hội thảo.

Tuy nhiên, theo Tiến sĩ Nguyễn Minh Phong, Phó Vụ trưởng, Phó Ban Tuyên truyền Lý luận - Báo Nhân dân, trong 6 tháng cuối năm nay, bức tranh kinh tế Việt Nam sẽ có nhiều khởi sắc. Nhờ chính trị xã hội ổn định, Việt Nam sẽ ký kết thêm nhiều Hiệp định và thỏa thuận quan trọng về hợp tác toàn diện và chiến lược với các đối tác lớn, như Nhật, Đức, Mỹ, Phi-lip-pin và các nước khu vực.

Bà Nguyễn Thị Hồng, Vụ trưởng Vụ chính sách tiền tệ ngân hàng Nhà nước cho biết: trong thời gian tới, Chính phủ cũng rất chú trọng đến nhóm giải pháp liên quan đến chi tiêu công hay vốn đầu tư tập trung từ ngân sách nhà nước, chương trình mục tiêu quốc gia, vốn trái phiếu Chính phủ, thúc đẩy giải ngân nhằm tạo ra nhiều công ăn việc làm, tạo ra thị trường tiêu thụ vật liệu, sản phẩm, hàng hóa cho các doanh nghiệp.

Ngoài ra, thị trường ngoại hối chuyển biến tích cực, tỷ giá dần ổn định, trạng thái ngoại hối của hệ thống ngân hàng, dự trữ ngoại tệ và cán cân thanh toán quốc tế được cải thiện; hay việc mua bán ngoại tệ và kinh doanh vàng được kiểm soát kết quả bước đầu là những tín hiệu đáng mừng cho các doanh nghiệp Việt Nam.

Mặt khác, giá lương thực sẽ không còn giảm nữa, thậm chí có thể còn tăng lên trước một số động thái, như việc mua tạm trữ 1 triệu tấn gạo để hỗ trợ giá cho nông dân bước vào thu hoạch vụ lúa đông xuân; nhiều đối tác nước ngoài tăng lượng gạo nhập khẩu từ Việt Nam như Trung Quốc, Phi-lip-pin, In-đô-nê-xi-a,...

Các chuyên gia kinh tế đều có chung nhận định rằng doanh nghiệp Việt Nam sẽ có nhiều cơ hội “mở” cho hoạt động kinh doanh, sản xuất trong 6 tháng cuối năm.

Tái cấu trúc để tồn tại

Năm 2011 là một năm khó khăn bậc nhất đối với kinh tế Việt Nam khi lạm phát vẫn còn khá cao (thứ 2 thế giới), kéo theo lãi suất tín dụng tăng, sức mua giảm, lượng hàng tồn kho tăng. Thị trường chứng khoán trì trệ, bất động sản đóng băng trong thời gian dài. Đó là do những chính sách vĩ mô thời gian qua chưa hợp lý, mô hình tăng trưởng trong giai đoạn này không còn phù hợp nữa. Đã đến lúc phải tiến hành tái cấu trúc ngay trong giai đoạn này.

Năm 2012, các chuyên gia kinh tế cho rằng, trước những khó khăn thách thức, trước hết các doanh nghiệp phải tự cứu mình, tận dụng những cơ hội để đẩy mạnh sản xuất kinh doanh theo tín hiệu thị trường, tập trung vào những thị trường có tiềm năng. Các doanh nghiệp cần đa dạng hóa sản phẩm, thị trường, đối tác và kênh xuất-nhập khẩu các hàng hóa và dịch vụ kinh doanh trong khả năng. Đặc biệt cần coi trọng công tác xây dựng quảng bá và bảo vệ thương hiệu sản phẩm xuất khẩu chuyên nghiệp và hiệu quả cao.

Đồng thời, các doanh nghiệp cũng cần tăng cường liên doanh, liên kết, hợp tác trong hoạt động kinh doanh, đối phó với các tranh chấp thương mại quốc tế, kể cả việc bị bắt giữ tàu thuyền Việt Nam và chống phân biệt đối xử thương mại.

Hơn nữa, các doanh nghiệp cần mạnh dạn đầu tư ra nước ngoài, đặc biệt, cần tập trung đạt được những hợp đồng xuất khẩu lớn để định hướng tổ chức lại doanh nghiệp của mình và góp phần tích cực vào quá trình tái cấu trúc kinh tế quốc gia, nhất là mạng sản xuất.

Đã dựa vào nguồn nhân công giá rẻ và duy trì nền công nghiệp gia công quá lâu, do đó, thời gian tới, các doanh nghiệp phải chuyển từ gia công sang sản xuất, tăng phát triển công nghiệp phụ trợ. Đặc biệt, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, tạo môi trường văn hóa mới trong doanh nghiệp và đổi mới về kỹ thuật, công nghệ sẽ là "đòn bẩy” cho nền kinh tế nước nhà phát triển mạnh, ngay cả khi kinh tế thế giới vẫn trong thời kỳ khủng hoảng và trì trệ.

Bài, ảnh: Nguyễn Thảo