Đề xuất kỷ luật lãnh đạo Ban ATGT cấp tỉnh nếu để TNGT tăng cao

QĐND - Năm 2012 được xác định là Năm an toàn giao thông (ATGT) quốc gia với nhiều giải pháp được thực hiện để kiềm chế tai nạn giao thông (TNGT), giảm ùn tắc giao thông. Phóng viên Báo Quân đội nhân dân đã có cuộc trao đổi với Phó chủ tịch Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia (UBATGTQG) Nguyễn Hoàng Hiệp về những giải pháp mới đang được đề xuất để hiện thực hóa mục tiêu bảo đảm trật tự ATGT trong thời gian tới.

Ông Nguyễn Hoàng Hiệp, Phó chủ tịch Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia

Trật tự ATGT dịp Tết Nguyên đán: Nhiều vi phạm còn phổ biến 

- Trong 9 ngày Tết Nguyên đán, mặc dù có giảm nhưng số người chết, bị thương do TNGT vẫn còn cao, ông có đánh giá gì về vấn đề này?

- Thống kê trong dịp Tết Nguyên đán, số vụ TNGT, số người chết, bị thương có giảm hơn 10%, số vụ ùn tắc cơ bản không xảy ra, tình trạng nhồi nhét khách có giảm hơn so với cùng kỳ. Tuy nhiên, phải thẳng thắn nhìn nhận TNGT trong dịp Tết vẫn còn cao, đặc biệt cao hơn mức bình quân trong năm. Bên cạnh đó, cũng như nhiều năm trước, tình trạng không đội mũ bảo hiểm, uống rượu bia, lạng lách đánh võng vẫn còn phổ biến, nhất là ở vùng nông thôn, dẫn đến một số vụ tai nạn nghiêm trọng. Về góc độ quản lý Nhà nước, UBATGTQG, Bộ Công an, Bộ Giao thông vận tải (GTVT) đã có những chỉ đạo quyết liệt, nhưng sự vào cuộc của cấp ủy đảng, chính quyền, hệ thống chính trị ở một số địa phương chưa tốt, một số vi phạm mang tính phổ biến trong dịp Tết vẫn diễn ra, chưa khắc phục được.

- Một số bức xúc khác đã tồn tại nhiều năm qua như lấn chiếm hành lang ATGT đường bộ, đường sắt, nhất là mấy ngày gần đây nhiều vụ tai nạn đường sắt nghiêm trọng đã xảy ra, UBATGTQG sẽ xử lý tình trạng này như thế nào, thưa ông?

- Hành lang ATGT đã có quy định rất rõ nhưng nếu xét về đường bộ thì cơ bản chưa bảo đảm được, thậm chí một số tuyến đường ở khu vực biên giới, vùng sâu, vùng xa không có hành lang ATGT. Nhiều tuyến khi mở đường có hành lang nhưng chỉ sau vài năm đã đô thị hóa dọc các tuyến đường giao thông, làm mất hành lang ATGT. Đối với đường sắt, TNGT năm 2011 tăng bất thường, khoảng 35% so với năm 2010, thường là tai nạn nghiêm trọng. Phân tích nguyên nhân có hai lý do chủ yếu, một là mở đường ngang trái phép diễn ra phổ biến. Trên dọc tuyến đường sắt nước ta có khoảng 6000 đường ngang trong đó chỉ có gần 2000 đường ngang có phép, như vậy 2/3 là mở trái phép, không có rào chắn, không có người gác. Nguyên nhân thứ 2 mới là quan trọng, thực tế là ngay cả đường ngang có rào chắn vẫn xảy ra tai nạn do người dân ý thức kém, cố tình vượt qua. Hiện nay, công tác tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật, các hình thức cảnh báo của ngành đường sắt cần phải có nghiên cứu tổng thể để đầu tư nhiều hơn, nhất là sắp tới khi có dự án nâng tốc độ chạy tàu, mở rộng đường ray... càng cần phải tăng cường hơn, nếu không tốc độ cao lên còn tai nạn nhiều nữa.

- Năm 2012 là năm ATGT, Ủy ban có biện pháp gì cụ thể hơn để nâng cao ý thức người dân khi tham gia giao thông?

- Ý thức người dân có vai trò quyết định trong việc bảo đảm ATGT, thực tế có những nơi hạ tầng càng tốt tai nạn càng tăng. Ví dụ như tại Sơn La, Điện Biên, TNGT năm 2011 tăng khoảng 30%, nguyên nhân chủ yếu do Quốc lộ 6 mới được nâng cấp, mở rộng.

Để xây dựng ý thức người tham gia giao thông đúng là phải có quá trình, nhưng quá trình đó dài hay ngắn là vấn đề của cơ quan quản lý Nhà nước. Muốn có ý thức phải bắt đầu từ hành vi, mà muốn thay đổi hành vi trước hết phải tăng cường quản lý Nhà nước trong tuần tra kiểm soát, xử lý vi phạm bằng cách phạt thật nặng, bổ sung hình phạt. Lực lượng thực thi công vụ không được tiêu cực. Thứ hai phải thay đổi cách thức làm truyền thông theo hướng đơn giản, cụ thể, dễ hiểu, dễ nhớ. Ngoài truyền thông thường xuyên, năm 2012, chúng tôi sẽ xây dựng giải thưởng ATGT và cuộc vận động doanh nghiệp an toàn, lái xe an toàn. 

Tăng mức phạt, bổ sung một số hình thức xử phạt

- Nghị định 34/2010/NĐ-CP của Chính phủ đã xử phạt tăng nhiều lần so với quy định cũ nhưng TNGT vẫn không giảm, liệu chỉ tăng xử phạt có đủ tính răn đe không, thưa ông?

- Hiện nay, đang tiến hành sửa Nghị định 34, trong tháng 3-2012 sẽ trình Chính phủ. Nguyên tắc sửa là tăng mức phạt, bổ sung hình thức xử phạt. Sẽ phạt rất nặng những hành vi gây nguy hiểm trong tham gia giao thông như lạng lách, đánh võng, lấn làn đường… Bổ sung một số hình thức xử phạt như tạm giữ và tịch thu phương tiện, tăng số ngày tạm giữ phương tiện lên, từ 30 ngày có thể lên 3 tháng, 6 tháng. Hành vi đua xe trái phép, sẽ bổ sung quy định để tịch thu được phương tiện. Hiện nay, có cái khó là tăng tạm giữ phương tiện nhưng kho bãi không có, vì vậy sẽ xã hội hóa tạm giữ phương tiện. Chi phí coi giữ phương tiện người vi phạm phải trả và phải tăng cả tiền coi giữ này lên thì mới xã hội hóa được. Ngoài ra, sẽ nghiên cứu để bổ sung hình thức bắt buộc lao động công ích như một số nước đã áp dụng.

- Ông có ý kiến như thế nào đối với đề xuất cần có quy định gắn trách nhiệm cá nhân cụ thể cho người đứng đầu chính quyền địa phương đối với việc bảo đảm trật tự ATGT?

- Thực ra hiện nay, cơ bản các địa phương đã gắn trách nhiệm rồi thông qua tiêu chí đánh giá cán bộ hằng năm. Thậm chí có nơi nếu để TNGT tăng cao, cả huyện và giám đốc Sở GTVT không được xét thi đua. Nhưng không được xét thi đua không phải là hình thức kỷ luật. Phó thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc, Chủ tịch UBATGTQG đã đề nghị Ủy ban nghiên cứu để có hình thức kỷ luật người đứng đầu Ban ATGT ở địa phương các cấp. Phải có hình thức kỷ luật Trưởng ban ATGT của tỉnh (theo quy định Trưởng ban ATGT cấp tỉnh là chủ tịch UBND tỉnh) nếu để TNGT tăng cao và liên tục trong một số năm. Chúng tôi đang xây dựng tiêu chí để đánh giá công bằng. Trong đó, tiêu chí số vụ TNGT, số người chết, bị thương rất quan trọng nhưng chưa phải là toàn bộ. Có một số tiêu chí bổ sung như thái độ, trách nhiệm của Ban ATGT tỉnh đối với vấn đề ATGT trên địa phương mình. Thái độ thể hiện qua hoạt động của ban, chỉ đạo có quyết liệt không, thật sự không, hiệu quả của công tác tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật. Trước khi ra bộ tiêu chí, sẽ gửi cho các tỉnh lấy ý kiến sau đó áp dụng.

- Xin cảm ơn ông!

MẠNH HƯNG (thực hiện)