QĐND - Từ đầu năm 2012 đến nay, nhiều hộ dân ở Đồng bằng sông Cửu Long đã ồ ạt đầu tư vốn nuôi tôm sú, không theo khuyến cáo của cơ quan chuyên môn. Chính vì vậy, chỉ sau thời gian ngắn thả nuôi, tôm đã bị chết hàng loạt khiến người nông dân, chính quyền địa phương và cả nhà khoa học đau đầu trong việc tìm cách khắc phục.

Người dân xã Hiệp Thạnh, huyện Duyên Hải (Trà Vinh) điêu đứng vì tôm chết hàng loạt.

Người dân điêu đứng

Theo Phòng Nông nghiệp huyện Cầu Ngang (tỉnh Trà Vinh), trên địa bàn huyện có khoảng 540 triệu con giống thả nuôi trên diện tích 2.823,28ha của 4.314 hộ bị thiệt hại. Nghiêm trọng nhất là các xã như Mỹ Long Nam (thiệt hại 100%), Mỹ Hòa, Hiệp Hòa, Hiệp Mỹ Tây, Hiệp Mỹ Đông,… Kế đến là huyện Duyên Hải, có gần 300 triệu con tôm giống bị thiệt hại, người dân không dám thả nuôi vụ mới.

Ông Nguyễn Văn Kiêm, Chủ tịch UBND xã Hiệp Thạnh, huyện Duyên Hải, cho biết:

- Toàn xã có 348 hộ dân thả nuôi tôm sú trên diện tích 260,4ha nhưng đã có hơn 70% số hộ bị thiệt hại do tôm chết. Tình hình trên làm cho người dân rất lo lắng bởi không biết vì sao tôm chết hàng loạt, đặc biệt là tôm giống mới thả xuống ao nuôi.

Ông Trần Nguyễn Duy, ngụ tại xã Hiệp Thạnh, huyện Duyên Hải tâm sự:

- Gia đình tôi thả nuôi 3 ao tôm trên diện tích 1ha, nhưng đã bị thiệt hại hết 2 ao. Không chỉ riêng gia đình tôi, nhiều hộ dân nơi đây đều bị tình trạng trên dẫn đến thua lỗ, không có vốn để thả nuôi vụ mới bởi ngân hàng không cho vay. Các đại lý bán tôm giống, thức ăn, thuốc cũng không còn vốn để bán thiếu cho các hộ dân.

Ông Phạm Minh Truyền, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) tỉnh Trà Vinh cho biết:

- Đến nay, Trà Vinh có số hộ nuôi tôm bị thiệt hại là 8.805 hộ, chiếm 38% số hộ nuôi; diện tích bị thiệt hại là 8.995ha, chiếm 36% số diện tích nuôi; số lượng tôm giống bị chết là 931 triệu con, chiếm hơn 51% số lượng tôm giống đã nuôi. Trong đó, đặc biệt có 3.307 hộ nuôi tôm công nghiệp bị thiệt hại, chiếm 70% số hộ nuôi; diện tích tôm chết là 2.595ha, chiếm 67% diện tích nuôi. Ước tổng thiệt hại khoảng 800 tỷ đồng kể cả về giống, công sức và tiền đầu tư.

Ông Truyền cho biết thêm, có nhiều nguyên nhân dẫn đến tôm bị chết hàng loạt, chết nhanh như giống tôm kém chất lượng, do thời tiết diễn biến bất thường, môi trường nước không bảo đảm… Tỉnh đã áp dụng nhiều biện pháp khắc phục nhưng tình trạng tôm chết hàng loạt vẫn diễn ra.

Sở NN&PTNT Sóc Trăng cho biết, đã có hơn 4000ha tôm nuôi bị chết, tương đương với hơn 20% diện tích tôm đã thả nuôi. Mặc dù tỉnh Sóc Trăng đã ra quyết định tạm ngưng thả nuôi trong 1 thời gian, nhưng khi thả nuôi lại thì tình trạng tôm chết vẫn tiếp tục diễn ra.

Tương tự, tỉnh Kiên Giang cũng đã có khoảng 2000ha tôm nuôi bị thiệt hại, nặng nhất là huyện An Minh có 1.800ha bị thiệt hại còn lại là  huyện Kiên Lương và Giang Thành với mức thiệt hại từ 20-100%. Còn theo Sở NN&PTNT tỉnh Cà Mau, tính đến thời điểm này, đã có hơn 555ha tôm nuôi bị chết, tập trung nhiều ở các huyện như: Đầm Dơi, Phú Tân, Cái Nước và thành phố Cà Mau. Dịch bệnh gây chết tôm đang lan rộng không chỉ ở ao tôm nuôi công nghiệp mà còn cả ao tôm nuôi quảng canh.

Cần sớm có biện pháp khắc phục

Để tìm nguyên nhân dẫn đến tình trạng tôm chết ở tỉnh Trà Vinh, bà Đặng Thị Hoàng Oanh, Trưởng Bộ môn sinh học và Bệnh thủy sản Trường Đại học Cần Thơ đã đến tận ao nuôi của các hộ dân lấy mẫu về xét nghiệm. Theo bà Oanh, các trường hợp tôm chết ở Trà Vinh đều có dấu hiệu mang nhiễm bẩn, gan bị teo, ruột không có thức ăn. Qua xét nghiệm cho kết quả trong gan tụy có rất nhiều vi khuẩn dẫn đến hoại tử gan. Vi khuẩn này có thể phát sinh từ nguồn nước hoặc được tồn tại trong ao xâm nhập vào gan tôm.

Mới đây, trong cuộc họp với với lãnh đạo tỉnh Trà Vinh, ông Nguyễn Văn Hảo, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Nuôi trồng Thủy sản II cho biết: Qua khảo sát, các ao tôm chết tập trung ở giai đoạn 20-40 ngày sau khi thả nuôi, có nơi mới thả 6-7 ngày đã chết. Dựa vào nhiều kết quả phân tích cho thấy tôm chết do hội chứng hoại tử gan tụy, trong đó chất Cypermethrin được xác định là một trong những nguyên nhân. Ngoài ra còn có các yếu tố khác kết hợp đang được tiếp tục nghiên cứu.

Còn ông Nguyễn Văn Phong, Phó chủ tịch UBND tỉnh Trà Vinh bày tỏ:

- Tỉnh đã tổ chức nhiều hội thảo, đưa kỹ sư xuống tận địa phương hướng dẫn cách khắc phục nhưng tôm vẫn cứ chết. Tỉnh cũng nhờ các nhà nghiên cứu, nhà khoa học đến xem nhưng có người cho là tôm nhiễm độc tố, có người cho là nhiễm vi khuẩn và không đưa ra cách khắc phục cụ thể. Có thể do trước đó, địa phương không quy hoạch thủy lợi để nuôi thủy sản mà chỉ lo cấy lúa nên nguồn nước bị ô nhiễm, cộng thêm người dân thả vội, không xử lý ao lắng, ảnh hưởng đến sức khỏe con tôm, dẫn đến dịch bệnh. Nếu tình trạng trên cứ tiếp tục thì tốc độ tăng trưởng GDP của tỉnh trong năm sẽ đạt thấp. Thời gian tới, vùng nào còn điều kiện nước tốt thì sẽ nuôi tiếp vụ tôm sú mới, vùng nào không có điều kiện thì sẽ thả nuôi cua, tôm chân trắng. Tuy nhiên cũng phải thật sự cẩn thận vì trước đó, tôm chân trắng ở Sóc Trăng, Bạc Liêu cũng bị chết. Tỉnh cũng sẽ đề nghị các viện, trường, nhất là Bộ NN&PTNT can thiệp, phối hợp cứu dân nuôi tôm.

Được biết, Bộ NN&PTNT vừa thành lập Ban chỉ đạo Phòng, chống dịch bệnh trên tôm. Ban chỉ đạo này cũng đã có buổi họp, hội thảo với các cơ quan có liên quan nhưng chưa tìm ra nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng tôm chết.

Bài và ảnh: VĂN XÂY