QĐND - Đối thoại chiến lược và kinh tế Trung Quốc - Mỹ lần thứ 6 đã kết thúc tối 10-7 tại thủ đô Bắc Kinh (Trung Quốc) với việc hai bên đạt được thỏa thuận về hợp tác an ninh và quân sự, nhưng không nhất trí về vấn đề gián điệp mạng và tranh chấp trên biển.

Tại cuộc đối thoại, Trung Quốc và Mỹ đã nhất trí thúc đẩy hợp tác trên nhiều lĩnh vực bao gồm chống khủng bố, chống tham nhũng, hải quan, năng lượng, an ninh, bảo vệ môi trường, công nghệ, nông nghiệp, y tế cũng như các vấn đề mà khu vực quan tâm như phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên. Ngoại trưởng Mỹ Giôn Ke-ri (John Kerry) khẳng định, biến đổi khí hậu ảnh hưởng đến toàn thế giới, do vậy, các nước phải nhận thức được hậu quả nếu không hành động đối phó với vấn đề này. Trong khi đó, theo Phó chủ tịch Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia Trung Quốc Giải Trấn Hoa (Xie Zhenhua), Mỹ và Trung Quốc "chia sẻ trách nhiệm chung trong việc đối phó với biến đổi khí hậu, nhưng theo cách khác nhau".

Đối thoại chiến lược và kinh tế Trung Quốc-Mỹ tại Bắc Kinh. Ảnh: Tân Hoa xã

Phát biểu tại Đối thoại ngày 9-7, Ngoại trưởng Giôn Ke-ri đã cảnh báo Trung Quốc rằng, việc tìm cách tạo ra một hiện trạng mới ở các biển Hoa Đông và Biển Đông, nơi Bắc Kinh có tranh chấp với các nước láng giềng, là “không thể chấp nhận được”. Ông Giôn Ke-ri nêu rõ, các nước "không thể được phép hành động đơn phương để thúc đẩy các yêu sách chủ quyền cũng như các lợi ích". Quan chức cấp cao Mỹ cũng nhấn mạnh rằng, trật tự dựa trên luật định tại khu vực châu Á-Thái Bình Dương là cốt yếu và Mỹ mong muốn Trung Quốc góp phần vào trật tự này, không đi ngược lại những tiêu chí của khu vực và thế giới.

Cũng trong Đối thoại, ông Giôn Ke-ri đã kêu gọi Trung Quốc ủng hộ việc thiết lập Bộ quy tắc ứng xử trên Biển Đông (COC) mà các nước châu Á khác đang xem xét để có thể củng cố các quy định về hàng hải và ngăn chặn những hành động đơn phương của một nước trên Biển Đông và biển Hoa Đông. Đáp lại, Ủy viên Quốc vụ Trung Quốc Dương Khiết Trì nói rằng: “Trung Quốc đồng thời yêu cầu phía Mỹ có lập trường khách quan, thực hiện cam kết trung lập, đóng vai trò bảo vệ an ninh và hòa bình khu vực”.

Về vấn đề an ninh mạng, Ngoại trưởng Giôn Ke-ri cho biết, các cuộc thảo luận được diễn ra một cách thẳng thắn và hai bên đã đi đến thống nhất rằng, đây là một vấn đề quan trọng cần tiếp tục được trao đổi. "Việc bị đánh cắp các sản phẩm sở hữu trí tuệ ảnh hưởng tiêu cực đến quá trình phát triển, đổi mới và đầu tư. Các cuộc tấn công mạng đã gây hại cho nhiều doanh nghiệp và đe dọa khả năng cạnh tranh của quốc gia chúng tôi", Ngoại trưởng Mỹ khẳng định.

Việc Mỹ - Trung cáo buộc lẫn nhau về các cuộc tấn công và hoạt động gián điệp mạng đã khiến quan hệ song phương trở nên căng thẳng. Tháng 5 vừa qua, Mỹ đã cáo buộc Trung Quốc tiến hành các hoạt động gián điệp mạng vì mục đích kinh tế. Mới đây, Bộ Tư pháp Mỹ đã phát lệnh truy nã 5 sĩ quan quân đội Trung Quốc bị cáo buộc thực hiện hành vi gián điệp mạng. Tuy nhiên, Trung Quốc khẳng định họ “chưa bao giờ liên quan hoặc tham gia” vào các vụ tấn công mạng và cho rằng, những cáo buộc của Mỹ có thể hủy hoại mối quan hệ giữa hai nước. Bắc Kinh cũng nhanh chóng trả đũa bằng cách đình chỉ nhóm làm việc chung về vấn đề an ninh mạng.

Ủy viên Quốc vụ Dương Khiết Trì cho rằng, hoạt động gián điệp mạng là một mối đe dọa chung mà tất cả các quốc gia đang phải đối mặt và Trung Quốc muốn hợp tác với Mỹ trong lĩnh vực an minh mạng dựa trên nền tảng sự tôn trọng và tin tưởng lẫn nhau. "Chúng tôi tin rằng, không gian mạng sẽ không trở thành công cụ gây hại đến lợi ích của các quốc gia khác. Trung Quốc hy vọng, phía Mỹ có thể tạo điều kiện để tiến hành các cuộc đối thoại và hợp tác giữa hai bên về lĩnh vực này", ông Dương Khiết Trì cho hay.

Cũng trong khuôn khổ Đối thoại Mỹ-Trung lần thứ 6, Ủy viên Quốc vụ Trung Quốc Dương Khiết Trì khi đề cập quan hệ giữa hai nước đã cho rằng, để đạt được mục tiêu thiết lập mối quan hệ kiểu mới, hai bên phải tôn trọng và đối xử với nhau thành thực, chấp nhận quan điểm đúng đắn trong mục tiêu chiến lược của mỗi nước và không bao giờ để nảy sinh "đánh giá sai" mang tính chiến lược. Ông Dương Khiết Trì nhấn mạnh, Đối thoại Mỹ-Trung cần trở thành một động lực thúc đẩy hợp tác song phương và là "giảm xóc" cho những xung đột phát sinh.

BÌNH NGUYÊN