Có cần thiết phải thêm phí giao thông nội đô?

QĐND - Để hạn chế phương tiện giao thông lưu hành trong khu vực nội đô Hà Nội, các cơ quan hữu quan đang xây dựng đề xuất thu phí lưu hành phương tiện giao thông và phí giao thông vào thành phố. Trao đổi về vấn đề này, lãnh đạo các Bộ vẫn còn những ý kiến khác nhau…

Giao thông lộn xộn quanh khu vực chợ Đồng Xuân (quận Hoàn Kiếm, TP Hà Nội)

Đề xuất thêm phí có hợp lý?

Xuất phát từ khái niệm phí trong Pháp lệnh về Phí và Lệ phí, trong buổi làm việc tại trụ sở UBND thành phố Hà Nội mới đây, Thứ trưởng Bộ Tài chính Vũ Thị Mai bày tỏ băn khoăn về tính hợp lý khi Hà Nội đề xuất thêm phí lưu hành phương tiện giao thông và phí ra vào nội đô.

Theo bà Mai, phí, theo quy định trong Pháp lệnh về Phí và Lệ phí, là khoản tiền mà tổ chức, cá nhân phải trả khi được một tổ chức, cá nhân khác cung cấp dịch vụ. “Trong lĩnh vực đường bộ đã có phí sử dụng đường bộ. Nếu quy định bổ sung thêm hai loại phí nữa thì có xảy ra tình trạng phí trùng phí không?” – bà Mai băn khoăn.

Liên hệ với quốc đảo Xin-ga-po, bà Mai cho hay, nước này cũng áp dụng phí giao thông vào trung tâm thành phố, nhưng lại không áp dụng phí sử dụng phương tiện giao thông đường bộ. Từ đó, bà Mai đặt vấn đề: Nếu thu phí giao thông vào nội đô và phí sử dụng phương tiện giao thông đường bộ song song với phí sử dụng đường bộ, thì hoặc phải cung cấp thêm dịch vụ nào đó, hoặc không nên gọi là phí.

Tuy vậy, Thứ trưởng Bộ Tài chính cũng nhất trí rằng, mức phí sử dụng đường bộ ở Việt Nam hiện nay rất thấp. Điều đó không góp phần làm giảm áp lực giao thông, cũng như chưa góp phần tăng nguồn lực để phát triển hạ tầng giao thông.

Cần thiết phải thêm phí

Trái với băn khoăn của Thứ trưởng Vũ Thị Mai, Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải Đinh La Thăng bày tỏ thái độ dứt khoát: Phải bổ sung thêm hai loại phí, sử dụng phương tiện giao thông đường bộ và điều khiển phương tiện giao thông vào nội đô giờ cao điểm.

Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải cho rằng, vấn đề bổ sung 2 loại phí nói trên đã được Quốc hội thông qua tại kỳ họp vừa qua với tỷ lệ tán thành rất cao, trên 96%. Để minh họa thêm cho quyết tâm bổ sung hai loại phí, Bộ trưởng Đinh La Thăng cũng khẳng định: “Tất cả các giải pháp hiện nay mà Hà Nội và Bộ Giao thông vận tải đang triển khai đều đã có trong các nghị quyết và chỉ thị từ hơn 10 năm nay”; đồng thời đưa ra đề nghị: “Hãy thắp lên ngọn lửa, đừng ngồi nguyền rủa trong bóng tối”, và “việc cần thiết bây giờ là phải hành động”.

Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải cho rằng, phí bảo trì đường bộ hiện hành chỉ nhằm mục đích là duy tu, bảo dưỡng đường bộ. Do vậy, cần bổ sung phí sử dụng phương tiện giao thông để có tiền đầu tư cơ sở hạ tầng giao thông, đồng thời góp phần hạn chế lượng phương tiện giao thông cá nhân. “Phí sử dụng đường bộ hiện nay chỉ bằng 1/10 ở Trung Quốc. Cứ bảo cần tiền để đầu tư nhưng thu phí với mức độ như vậy thì không đầu tư được”, Bộ trưởng Đinh La Thăng phân tích.

Tăng phí hợp lý hơn thêm phí

Như vậy, đề xuất thu thêm hai loại phí đối với các phương tiện lưu thông từ khu vực ngoại ô vào trung tâm thành phố đang chưa nhận được sự thống nhất. Nếu đề xuất bổ sung hai loại phí nêu trên được thông qua, vấn đề sửa đổi Pháp lệnh Phí và Lệ phí sẽ được đặt ra. Khi ấy, Chính phủ sẽ trình và thẩm quyền quyết định sửa hay không sửa Pháp lệnh Phí và Lệ phí thuộc về Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Theo chúng tôi, Thứ trưởng Vũ Thị Mai đã có lý khi đề cập tới vấn đề phí trùng phí. Khái niệm phí đã được nêu cụ thể, chi tiết trong Pháp lệnh Phí và Lệ phí, quan điểm không đánh thuế hai lần, không thu phí trùng phí lâu nay cũng đã được khẳng định rõ ràng. Hơn nữa, nếu so sánh mức phí giao thông ở Việt Nam với các nước khác, thì cũng nên so sánh mức lợi từ việc sử dụng cơ sở hạ tầng giao thông mang lại – thu nhập bình quân đầu người của Trung Quốc cao gần gấp 4 lần Việt Nam. So sánh của nữ Thứ trưởng Bộ Tài chính cũng thuyết phục hơn khi chỉ ra rằng chưa thấy nước nào thu phí trùng phí như vậy.

Có lẽ, ai cũng muốn tình trạng ách tắc giao thông tại các đô thị Việt Nam được giải quyết triệt để. Song, việc đưa ra bất kỳ giải pháp nào để xây dựng thành văn bản pháp luật cũng cần bảo đảm sự thống nhất trong toàn hệ thống pháp luật. Thay vì bổ sung thêm 2 loại phí, vừa phức tạp, vừa thiếu đồng bộ, thống nhất với các quy định khác, các cơ quan chức năng có thể đề xuất tăng phí sử dụng giao thông đường bộ, trên cơ sở phân tích tỷ lệ hợp lý với thu nhập bình quân đầu người tại Việt Nam, đối với chiều vào khu vực trung tâm các thành phố. Cùng một tên phí giao thông đường bộ, nhưng có mức thu khác nhau, rõ ràng hợp lý và đơn giản hơn việc bổ sung thêm nhiều loại phí cho cùng một đối tượng sử dụng cùng một dịch vụ…

Minh Thắng