QĐND - Mới chân ướt, chân ráo tới Mát-xcơ-va nhưng tân Đại sứ Mỹ tại Nga, ông Mai-cơn Mác-phôn (Michael McFaul), đã “chọc giận” báo chí nước sở tại sau khi ông tiến hành nhiều cuộc gặp kín với các thủ lĩnh đối lập Nga. Mặc dù sau đó ông đã lên tiếng biện minh nhưng xem ra nhiệm kỳ Đại sứ trước mắt của ông không hề dễ dàng.  

Tân Đại sứ Mỹ tại Nga Mai-cơn Mác-phôn. Ảnh: EPA

 

Nổi danh là tác giả của tiến trình "tái khởi động" quan hệ Mỹ - Nga, ông Mác-phôn vốn là chuyên gia kỳ cựu về Nga, từng có thời gian làm việc tại Mát-xcơ-va. Thế nên, việc ông Mác-phôn trở lại xứ sở Bạch Dương được chính ông mô tả như một phần trong cách tiếp cận "nước đôi" của Oa-sinh-tơn đối với Mát-xcơ-va.

Tuy nhiên, ngồi trên ghế mới chưa được 48 giờ, ông Mác-phôn đã tiến hành gặp gỡ một loạt nhà hoạt động chính trị-xã hội và các đại diện đối lập Nga tại Mát-xcơ-va. Lực lượng này trước đó đã tổ chức những cuộc biểu tình chưa từng có sau bầu cử Đu-ma Quốc gia Nga (Hạ viện) hồi tháng 12, chiến thắng thuộc về đảng cầm quyền Nước Nga thống nhất và ủng hộ Thủ tướng V. Pu-tin ra tranh cử tổng thống Nga vào đầu tháng 3 tới.

Hành động “không rõ ràng” trên của ông Mác-phôn ngay lập tức bị báo chí Nga “phản pháo”. Một nhà bình luận của kênh truyền hình số 1 cho rằng ông Mác-phôn, người từng viết một cuốn sách mang tên "Cuộc cách mạng chưa kết thúc của Nga", giờ đây đang đảm nhiệm sứ mệnh "kết thúc cuộc cách mạng". Tờ Izvestia thì chỉ trích rằng, việc ông Mác-phôn được tiến cử làm đại sứ đánh dấu sự trở về thế kỷ 18, khi một đại sứ tham gia vào các âm mưu và chuyện kích động là chuyện thường tình.

Trong suốt một tuần kể từ sau cuộc gặp giữa ông Mác-phôn và các thủ lĩnh phe đối lập, những lời bình luận thể hiện sự giận dữ trên các kênh thông tin vẫn tiếp tục và chưa có dấu hiệu giảm bớt. "Đại diện ngoại giao của Mỹ đang hành động một cách không đáng tin", ông An-đrây I-xay-ép, một thành viên kỳ cựu của đảng Nước Nga thống nhất, phát biểu trước một phiên họp của quốc hội. “Có hai điều đáng lo ngại, ngoài những cuộc gặp đó, thì ông Mác-phôn còn là chuyên gia của “cách mạng cam”, và ông ta được chỉ định làm Đại sứ Mỹ tại Nga". Ông I-xay-ép còn đề cập đến các cuộc biểu tình từng lật đổ chính phủ ở nhiều nước thuộc Liên Xô trong thập niên vừa qua.

Giải thích cho hành động của mình, ông Mác-phôn viết trên blog rằng: "Cũng như Tổng thống Mỹ Ô-ba-ma đã làm khi đến thăm Mát-xcơ-va tháng 7-2009, mọi quan chức cấp cao của Mỹ khi đến Nga đều nhấn mạnh việc gặp gỡ với cả các quan chức chính phủ lẫn các nhà lãnh đạo các phong trào xã hội". Tuy nhiên, lời biện hộ trên cũng không trấn an được dư luận. Dự kiến Đu-ma quốc gia Nga sẽ yêu cầu một ủy ban của quốc hội mở cuộc điều tra về các cuộc gặp nói trên.

Trước những phản ứng mạnh mẽ từ báo chí Nga, ông Mác-phôn đành “đăng đàn” trên tờ Thương nhân của Nga hôm 25-1, trong đó bày tỏ rằng Mỹ không chuẩn bị cuộc cách mạng tại Nga và việc Nga yếu đi chỉ gây ra các vấn đề đối với Mỹ. Ông Mác-phôn cho biết, Tổng thống Ô-ba-ma phái ông đến đây với mục đích tiếp tục và củng cố tiến trình “tái khởi động” quan hệ Mỹ - Nga và việc này không đồng nghĩa với việc chuẩn bị "cách mạng". Theo Đại sứ Mác-phôn, một nước Nga mạnh cùng với quan hệ đối tác với Mỹ có thể giải quyết những vấn đề quan trọng trên thế giới.

Bình luận về những lời cáo buộc của giới báo chí, ông Mác-phôn lưu ý rằng, điều này giống như những phản ứng gắn liền với tàn dư của chiến tranh Lạnh giữa Liên Xô và Mỹ. “Chiến tranh Lạnh đã để lại hậu quả nặng nề trong quan hệ giữa hai nước và tàn dư của nó vẫn còn tác động đến những gì mà người Nga nghĩ về người Mỹ”, ông Mác-phôn nói.

Trong một phản ứng trước vụ việc trên, Tổng thống Nga Đmi-tơ-ri Mét-vê-đép đã nhắc nhở tân Đại sứ Mác-phôn rằng, đại diện ngoại giao cấp cao Mỹ đang làm việc trên lãnh thổ LB Nga chứ không phải ở Mỹ, với nước Nga có đặc thù riêng của mình và mọi đại sứ nước ngoài có thẩm quyền của mình. Ông Mét-vê-đép cũng bác bỏ ý kiến cho rằng quan hệ Nga - Mỹ và Mét-vê-đép - Ô-ba-ma đã xấu đi.

Tổng thống Mét-vê-đép cho rằng, không có cơ sở cho mọi cuộc cách mạng sắc màu tại Nga, và cuộc bầu cử Đu-ma Quốc gia Nga khóa VI tiến hành ngày 4-12-2011 là trong sạch nhất trong lịch sử nước Nga hiện đại. Ông khẳng định, chính quyền Nga không mong muốn và sẽ không để xảy ra mọi cuộc "cách mạng sắc màu" hay tình hình bùng nổ không thể kiểm soát như đầu những năm 90 của thế kỷ trước. Tổng thống Mét-vê-đép nhấn mạnh, nước Nga hiện đại không có cơ sở và không cần đến mọi cuộc "cách mạng sắc màu".

Linh Oanh