Tổ chức công đoàn và tiến trình cổ phần hóa doanh nghiệp quân đội

Thực hiện chủ trương chung của Đảng, Nhà nước, hiện nay các doanh nghiệp quân đội đang đẩy nhanh tiến trình thực hiện cổ phần hóa (CPH). Với mô hình quản lý mới trong tổ chức sản xuất, kinh doanh đặt ra không ít vấn đề cần được quan tâm giải quyết. Một trong những vấn đề đó là vị trí, vai trò của tổ chức công đoàn (TCCĐ) ở từng công ty, xí nghiệp.

Phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, người quản lý

Tìm câu trả lời cho vấn đề trên, chúng tôi đã dành không ít thời gian khảo sát thực tế hoạt động của TCCĐ ở một số công ty thuộc Tổng cục Hậu cần. Điều rất dễ nhận thấy là mặc dù tính chất, nhiệm vụ của các doanh nghiệp quân đội tuy có những nét riêng biệt, nhưng nhìn chung TCCĐ vẫn được duy trì hoạt động khá hiệu quả, cho dù phía trước còn không ít khó khăn, thách thức. Trò chuyện với chúng tôi, Trung tá Vũ Anh Tuấn, Bí thư Đảng ủy, Phó tổng giám đốc Công ty 26, tâm đắc:

Đến nay, mọi hoạt động của Công ty đã đi vào ổn định. Năm 2008, tổng doanh thu của Công ty đạt 100,18%; lãi cổ tức đạt gần 14%. Đời sống công nhân ngày càng được nâng cao hơn so với trước khi tiến hành CPH. Mọi tài sản của công ty thực sự đều là của người lao động (NLĐ), của cổ đông và không còn những điều bức xúc... Tuy vậy, giai đoạn đầu khi chuyển đổi mô hình quản lý, hai vấn đề nổi cộm mà lãnh đạo công ty phải tập trung giải quyết là: Công tác tư tưởng trong giải quyết chế độ, chính sách và duy trì hội nghị người lao động.

Hai vấn đề này cũng là nỗi bức xúc chung trong tiến trình CPH của các doanh nghiệp quân đội. Thực tế ấy đòi hỏi TCCĐ phát huy cao nhất vai trò của mình trong thời điểm chuyển đổi sang mô hình quản lý mới. Khó khăn lớn nhất mà các TCCĐ phải tập trung giải quyết chính là: Mặc dù các doanh nghiệp đều tạo điều kiện cho NLĐ đăng ký nguyện vọng làm cơ sở xem xét, giải quyết theo chính sách, chế độ theo quy định Nhà nước, nhưng phần lớn NLĐ không nghiên cứu kỹ để đăng ký, hoặc biết được mình thuộc đối tượng nào, chế độ giải quyết ra sao... Do vậy, đa số NLĐ nảy sinh nhiều thắc mắc, dẫn đến sự phức tạp trong công tác tư tưởng. Kinh nghiệm ở Công ty 26 cho thấy: TCCĐ phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, người quản lý tham gia giải quyết các vấn đề thực tiễn đặt ra. Anh Đỗ Trọng Dịp, Trưởng phòng Tổ chức-Hành chính, Chủ tịch công đoàn Công ty 26, cho biết:

- Trước những khó khăn ấy, chúng tôi xác định, nút tháo gỡ quan trọng là làm tốt công tác tư tưởng, để mọi NLĐ nhận thức được sự cần thiết phải tiến hành CPH. Đặc biệt, chúng tôi tập trung tuyên truyền cho NLĐ nắm chắc được quyền lợi, nghĩa vụ của mình sau CPH. Vì vậy, chúng tôi nghiên cứu, tập hợp văn bản, chọn lọc những vấn đề cốt yếu của chính sách, chế độ, soạn thảo 3 tài liệu quan trọng về CPH; hướng dẫn phương án giải quyết chính sách cho các đối tượng (sĩ quan, QNCN, nghỉ hưu, nghỉ theo chế độ dôi dư)... một cách cụ thể nhất, dễ hiểu nhất. Qua cách làm trên, TCCĐ đã giúp NLĐ biết nên chọn phương án nào cho phù hợp khi chuyển sang CPH. Ngoài ra, TCCĐ còn chủ động phối hợp chặt chẽ với lãnh đạo công ty và giám đốc các xí nghiệp thành viên nhanh chóng ổn định sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm và hiệu quả sản xuất kinh doanh.

Năng động, sáng tạo trong tổ chức thực hiện

Thực tế mỗi doanh nghiệp khi CPH có đặc điểm nhiệm vụ, tính chất ngành nghề, điều kiện làm việc khác nhau... nhưng đối với đội ngũ cán bộ công đoàn ngoài sự tâm huyết, nhiệt tình, trách nhiệm, cần phải nhạy bén chủ động trước thực tiễn, am hiểu sản xuất kinh doanh, quản lý doanh nghiệp đặc biệt là có trình độ lý luận để tuyên truyền, thuyết phục, vận động và tập hợp NLĐ. Bên cạnh đó, đội ngũ cán bộ công đoàn còn phải có khả năng tham mưu với lãnh đạo về các biện pháp trong tổ chức sản xuất kinh doanh; cũng như khả năng "chọn thời điểm" trong tổ chức các hoạt động bảo vệ quyền lợi NLĐ.

Mặc dù có nhiều biến động về mô hình quản lý, nhưng nhìn chung, hoạt động của TCCĐ ở các doanh nghiệp quân đội vẫn được duy trì ổn định, góp phần quan trọng nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh; bảo đảm việc làm và thu nhập của NLĐ. Tuy nhiên, để tiếp tục nâng cao vai trò của tổ chức công đoàn trong việc chăm lo, bảo vệ quyền lợi chính đáng cho NLĐ tại các doanh nghiệp cổ phần, chúng tôi cho rằng: Các cơ quan chức năng cần có sự hướng dẫn cụ thể hơn trong giải quyết mối quan hệ giữa lãnh đạo với TCCĐ trong doanh nghiệp cổ phần. Đặc biệt, cần có chính sách về quy hoạch, sử dụng, bố trí cán bộ công đoàn phù hợp, tạo điều kiện để cán bộ công đoàn phát huy được tính chủ động, sáng tạo trong thực tiễn hoạt động. Thực tế hiện nay, sau khi CPH, hầu hết các doanh nghiệp không còn biên chế Phòng chính trị. Cán bộ công đoàn chuyên trách thường được biên chế thuộc quân số Phòng Tổ chức-Hành chính. Đội ngũ cán bộ công đoàn cơ sở đều kiêm nhiệm... Theo chúng tôi, đây chính là "rào cản" trong việc phát huy vị trí, vai trò và trách nhiệm của đội ngũ cán bộ công đoàn và TCCĐ các cấp với tư cách là tổ chức đại diện quyền và lợi ích hợp pháp cho NLĐ...

Bài và ảnh: MAI PHƯƠNG-THANH VINH