“Dân quân không chỉ là đội quân chiến đấu tại chỗ mà còn là lực lượng dân vận tại chỗ rất hiệu quả...”. Tôi cứ suy nghĩ mãi về lời nhận xét ấy của đồng chí Phó bí thư thường trực Tỉnh ủy Sơn La. Cả chuyến công tác tôi đã tìm hiểu xem điều ấy đã được thể hiện ở Sơn La như thế nào?

Nói tới Sơn La là người ta hay nghĩ đến tình trạng truyền đạo trái pháp luật, di dịch cư tự do và tội phạm ma túy... Nhưng đó là chuyện của mấy năm về trước, còn nay tình hình đã tiến bộ nhiều. Trong bước chuyển động ấy, có sự đóng góp đáng kể của những chiến sĩ “sao vuông”. Để lực lượng “sao vuông” làm dân vận có hiệu quả, trong triển khai thực hiện Chỉ thị 45 của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng về xây dựng lực lượng dân quân tự vệ, Sơn La đặc biệt chú ý đến chất lượng chính trị. Với địa bàn miền núi, có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số mà tỷ lệ đảng viên trong dân quân của Sơn La vẫn đạt 10%, trong tự vệ đạt 14% thì đây quả là một sự phấn đấu lớn. Lãnh đạo, chính quyền các cấp ở Sơn La đều nhận thức rằng: Muốn dân quân tự vệ tham gia có hiệu quả vào công tác vận động quần chúng thì trước hết họ phải là những người có phẩm chất chính trị để dân tin, dân nghe.

Từ nhận thức như vậy, trên cơ sở của Pháp lệnh Dân quân tự vệ, trước khi phát triển một thanh niên vào lực lượng dân quân các xã, phường, thị trấn trong tỉnh đều tổ chức cho nhân dân bình chọn, giới thiệu từ cơ sở. Những trường hợp không được dân tín nhiệm, chính quyền các cấp dứt khoát loại ra khỏi lực lượng dân quân.

Chúng tôi cũng đã đi nhiều địa phương nhưng hiếm thấy có nơi nào lại quan tâm củng cố cán bộ quân sự địa phương nói chung và cán bộ dân quân tự vệ nói riêng như ở Sơn La. Hằng năm tỉnh đều có kế hoạch và chỉ đạo các đơn vị cơ sở phát hiện, bỏ phiếu tín nhiệm giới thiệu nguồn cán bộ quân sự địa phương. Không chỉ đòi hỏi về trình độ, năng lực, Sơn La còn đặt ra yêu cầu cao về phẩm chất đạo đức, uy tín của cán bộ tiểu đội, trung đội dân quân. Cùng với nâng cao chất lượng chính trị, Sơn La còn thường xuyên bồi dưỡng, hướng dẫn, truyền thụ kinh nghiệm làm công tác dân vận cho lực lượng dân quân tự vệ.

Năm trước, Bộ CHQS tỉnh Sơn La trực tiếp tổ chức tập huấn cho 84 cán bộ xã đội trưởng, 66 chính trị viên xã, phường, thị trấn. Các địa phương đã mở 11 lớp tập huấn cho 982 đồng chí cán bộ xã đội phó, 11 lớp cho 648 cán bộ tiểu đội, khẩu đội trưởng và phụ trách tự vệ. Bồi dưỡng phương pháp tiến hành công tác dân vận là một nội dung quan trọng của các lớp tập huấn.

Nhưng nếu dừng lại ở đó thì chưa đủ. Theo đại tá Nguyễn Kim Di, Chỉ huy trưởng Bộ CHQS tỉnh: "Một trong những tiêu chuẩn của cán bộ quân sự địa phương tỉnh Sơn La là phải biết tiếng đồng bào các dân tộc thiểu số... Không biết tiếng đồng bào là một khó khăn lớn trong công tác dân vận...". Giờ thì tôi đã hiểu vì sao ở Sơn La cán bộ quân sự địa phương có "phong trào" học tiếng dân tộc sôi nổi chẳng kém phong trào học ngoại ngữ ở thành phố. Mấy năm gần đây, năm nào Bộ CHQS tỉnh Sơn La cũng mở các lớp dạy tiếng đồng bào dân tộc cho cán bộ quân sự địa phương và dân quân tự vệ. Riêng năm 2006, Sơn La đã có 60 cán bộ quân sự địa phương được học tiếng Lào và gần 70 cán bộ được học tiếng Mông... Việc làm này đã mở ra nhiều cơ hội để cán bộ quân sự địa phương tiếp xúc nhiều hơn với đồng bào, tiến hành có hiệu quả công tác dân vận.

Mùa huấn luyện cũng là mùa làm dân vận của lực lượng dân quân tự vệ tỉnh Sơn La. Quá trình huấn luyện là quá trình Sơn La đưa dân quân tự vệ tiếp cận để thực hiện “ba cùng” với đồng bào. Hầu hết các đợt huấn luyện của chiến sĩ “sao vuông” ở Sơn La đều được kết thúc bằng những ngày làm công tác dân vận. Không chỉ huy động hàng nghìn ngày công giúp nhân dân các địa phương mở đường; vét mương máng, làm thủy lợi; vệ sinh thôn, bản... các chiến sĩ “sao vuông” ở Sơn La đã làm khá tốt công tác tuyên truyền vận động đồng bào thực hiện đường lối của Đảng, pháp luật Nhà nước.

Đặc biệt là hướng dẫn bà con ăn ở hợp vệ sinh, phòng, chống dịch bệnh, không tin lời kẻ xấu dụ dỗ, mua chuộc; đấu tranh với tiêu cực, tệ nạn xã hội... Sơn La coi mỗi lần diễn tập khu vực phòng thủ, tác chiến trị an hay diễn tập phòng, chống lụt, bão... là một thời cơ đưa LLVT nói chung, dân quân tự vệ nói riêng tiếp cận với đồng bào để làm công tác tuyên truyền vận động. Năm 2006, Sơn La đã tổ chức 28 cuộc diễn tập ở cấp xã, 2 cuộc diễn tập cấp huyện, cụm chiến đấu và 1 cuộc diễn tập khu vực phòng thủ cấp tỉnh. Các cuộc diễn tập đều được trên đánh giá đạt loại khá và giỏi. Nhưng cái thành công lớn hơn cả là thế trận lòng dân ở Sơn La được củng cố vững chắc hơn.

PHÙNG KIM LÂN