Quân đội với nhiệm vụ phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn: Đề cao chủ động, phòng ngừa từ sớm, từ xa

Đảng ủy, Ban chỉ huy BĐBP tỉnh Nghệ An lãnh đạo, chỉ đạo triển khai công tác PCTT, TKCN đồng bộ, thường xuyên, gắn với quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia và xây dựng thế trận biên phòng toàn dân. Chủ động ứng phó không chỉ là chuẩn bị lực lượng, phương tiện trong mùa mưa bão mà phải nắm chắc địa bàn, dự báo nguy cơ tại từng khu vực; xây dựng phương án, tổ chức huấn luyện, kiểm tra khả năng cơ động, hiệp đồng ngay từ khi chưa xảy ra thiên tai, sự cố.

Cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An hỗ trợ đưa người cao tuổi ở vùng ngập lụt đến nơi an toàn.

Căn cứ đặc điểm địa bàn, các đơn vị thường xuyên rà soát, bổ sung phương án sát thực tế; theo dõi chặt chẽ khu vực có nguy cơ lũ quét, sạt lở, ngập sâu, chia cắt, các cửa sông, cửa lạch và khu neo đậu tàu thuyền. Cùng với duy trì nghiêm chế độ trực, lực lượng, phương tiện và thông tin liên lạc, phương châm “4 tại chỗ” được cụ thể hóa, phát huy khả năng tự ứng cứu, xử lý kịp thời tình huống ban đầu, hạn chế thấp nhất thiệt hại.

Ban chỉ huy BĐBP tỉnh cũng xác định, huấn luyện, luyện tập, diễn tập là khâu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. PCTT, TKCN không cho phép chủ quan, hình thức, bởi thực tế luôn có thể xuất hiện yếu tố bất ngờ. Vì vậy, nội dung huấn luyện tập trung vào tình huống khó, phức tạp, sát địa bàn; chú trọng kỹ năng cứu người, sơ tán nhân dân, cơ động ở khu vực bị chia cắt, xử lý sự cố trên biển, cứu hộ trong lũ quét, sạt lở đất và cháy rừng. Qua đó, năng lực chỉ huy, hiệp đồng và khả năng xử trí độc lập của cán bộ, chiến sĩ được nâng lên, bảo đảm triển khai lực lượng nhanh, hiệu quả khi có tình huống.

Cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An giúp nhân dân di dời tài sản khỏi khu vực ngập lụt.

Thực tiễn cho thấy, chủ động từ sớm có ý nghĩa quyết định. Năm 2025, trước diễn biến phức tạp của thiên tai, Ban chỉ huy BĐBP tỉnh Nghệ An huy động hơn 10.300 lượt cán bộ, chiến sĩ và hàng trăm lượt phương tiện giúp nhân dân chằng chống, gia cố nhà cửa, di dời người, tài sản; hỗ trợ đưa 5.793 hộ/27.469 nhân khẩu đến nơi an toàn; giúp 2.589 hộ/11.354 nhân khẩu khắc phục hậu quả, ổn định cuộc sống; hỗ trợ khắc phục 179 trường học bị hư hỏng.

Những con số trên thể hiện rõ vai trò của BĐBP trong thời điểm thiên tai khắc nghiệt; sâu sắc hơn là tinh thần trách nhiệm và sự có mặt kịp thời của cán bộ, chiến sĩ ở những nơi nguy hiểm nhất. Tháng 7-2025, khi lũ trên sông Nậm Nơn dâng cao, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Nhôn Mai đã nắm chắc tình hình, nhanh chóng triển khai lực lượng, cứu kịp thời 3 người dân mắc kẹt giữa dòng lũ dữ; đồng thời đón hàng chục hộ bị lũ cuốn trôi nhà cửa vào đơn vị tránh trú an toàn. Thực tiễn đó khẳng định, trong mọi hoàn cảnh, bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân luôn là mệnh lệnh từ trái tim và trách nhiệm chính trị của người chiến sĩ biên phòng.

Lực lượng Hải đội 2, Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An cứu hộ tàu cá gặp nạn trên biển.

Nhiều đơn vị BĐBP tỉnh cũng trực tiếp chịu tác động của thiên tai, đời sống, sinh hoạt của cán bộ, chiến sĩ gặp không ít khó khăn. Trong hoàn cảnh ấy, bộ đội vừa bảo đảm an toàn đơn vị, vừa duy trì lực lượng bám địa bàn, tích cực hỗ trợ nhân dân. Đó là thử thách đối với bản lĩnh chính trị, năng lực tổ chức lực lượng và tinh thần sẵn sàng nhận, hoàn thành nhiệm vụ.

Trên tuyến biển, yêu cầu phòng ngừa càng cấp thiết. Khi có bão, áp thấp nhiệt đới, gió mạnh hoặc thời tiết nguy hiểm, các đơn vị phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền địa phương và các lực lượng nắm chắc tình hình; thông báo, kêu gọi, hướng dẫn tàu thuyền tránh trú. Việc duy trì liên lạc với phương tiện hoạt động trên biển, kiểm tra điều kiện an toàn, chuẩn bị lực lượng, phương tiện TKCN được tiến hành thường xuyên, góp phần hạn chế sự cố, tạo điểm tựa vững chắc cho ngư dân vươn khơi, bám biển.

Những tháng đầu năm 2026, khu vực biên giới đất liền và vùng biển Nghệ An xảy ra 38 vụ việc liên quan đến thiên tai, tai nạn, sự cố. BĐBP tỉnh huy động gần 600 lượt cán bộ, chiến sĩ cùng phương tiện tham gia ứng phó, khắc phục hậu quả, TKCN, đưa 12 thuyền viên vào bờ an toàn; thông báo, kêu gọi, hướng dẫn 2.197 lượt phương tiện/7.359 lượt thuyền viên vào nơi tránh trú trước bão, áp thấp nhiệt đới, gió mạnh trên biển. Kết quả đó cho thấy, phòng ngừa chủ động là giải pháp căn cơ để giảm thiệt hại và hạn chế phải tổ chức TKCN trong điều kiện nguy hiểm.

Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An tổ chức luyện tập, nâng cao khả năng xử trí các tình huống thiên tai, sự cố. Ảnh: LÊ THẠCH

Thời gian tới, Ban chỉ huy BĐBP tỉnh Nghệ An tiếp tục nâng cao chất lượng tham mưu; rà soát, hoàn thiện phương án; duy trì nghiêm lực lượng, phương tiện, thông tin liên lạc, vật chất bảo đảm và nâng cao khả năng xử trí tình huống. Các đơn vị tăng cường hiệp đồng với cấp ủy, chính quyền, lực lượng chức năng; phát huy sức mạnh của nhân dân trong phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai. Đồng thời, tiếp tục tổ chức huấn luyện sát thực tế, chú trọng các tình huống phức tạp trên tuyến biên giới, vùng biển; thường xuyên kiểm tra khả năng cơ động, bảo đảm lực lượng thực sự tinh nhuệ, phương tiện hoạt động tốt, chỉ huy thống nhất, thông tin thông suốt.

Thiên tai ngày càng diễn biến bất thường, khó lường, đặt ra yêu cầu cao hơn đối với lực lượng làm nhiệm vụ. Với phương châm chủ động từ sớm, từ xa, không để bị động, bất ngờ, BĐBP tỉnh Nghệ An quyết tâm phát huy vai trò nòng cốt trong PCTT, TKCN ở khu vực biên giới; bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân, giữ vững an ninh, an toàn địa bàn, góp phần củng cố thế trận biên phòng toàn dân vững chắc.