Phát huy truyền thống Quân chủng ba lần anh hùng, bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc

Trước yêu cầu nhiệm vụ quản lý, bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc sau khi miền Bắc được hoàn toàn giải phóng, ngày 7-5-1955, Cục Phòng thủ bờ bể, tiền thân của Quân chủng Hải quân được thành lập. Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, trực tiếp là Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng, cùng sự thương yêu, đùm bọc, giúp đỡ của nhân dân cả nước, hơn 70 năm qua, Quân chủng Hải quân đã không ngừng phát triển, trưởng thành, lập nên rất nhiều chiến công vẻ vang, có chiến công trở thành huyền thoại, như những kỳ tích của Quân đội và dân tộc ta trong thời đại Hồ Chí Minh.

Phó đô đốc Trần Thanh Nghiêm, Ủy viên Trung ương Đảng, Tư lệnh Quân chủng Hải quân.

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Quân chủng Hải quân đã ra quân đánh thắng trận đầu ngày 2-8 và 5-8-1964, đánh đuổi tàu Ma-đốc ra khỏi vùng biển miền Bắc, bắn rơi máy bay, bắt sống giặc lái Mỹ; cùng quân và dân cả nước anh dũng chiến đấu, đánh bại 2 cuộc chiến tranh leo thang phá hoại và phong tỏa miền Bắc của đế quốc Mỹ; huấn luyện, sử dụng đặc công nước đánh địch trên chiến trường Cửa Việt - Đông Hà; mở đường Hồ Chí Minh trên biển vận chuyển chi viện chiến trường miền Nam; tham gia cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975, giải phóng miền Nam thống nhất đất nước và giải phóng quần đảo Trường Sa, các đảo Tây Nam, góp phần vào chiến thắng trọn vẹn, vĩ đại của dân tộc.

Sau ngày đất nước thống nhất, Quân chủng Hải quân tiếp tục hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ quốc tế tại nước bạn Lào và Campuchia. Trong sự nghiệp bảo vệ chủ quyền biển, đảo, Quân chủng luôn khẳng định lòng trung thành tuyệt đối với Đảng, Tổ quốc và nhân dân; thường xuyên nghiên cứu, dự báo chính xác tình hình, chủ động tham mưu đề xuất với Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Đảng, Nhà nước và xử lý linh hoạt, đúng đối sách các tình huống, đặc biệt là những tình huống khó khăn, phức tạp trên biển, không để bị động, bất ngờ, bảo vệ vững chắc chủ quyền, quyền chủ quyền, các mục tiêu chiến lược, hoạt động kinh tế biển và giữ vững môi trường hòa bình, ổn định trên biển để phát triển đất nước.

Tư lệnh Quân chủng Hải quân động viên cán bộ, chiến sĩ Vùng 1 Hải quân.

Trước yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển, đảo trong tình hình mới đòi hỏi ngày càng cao, Quân chủng đã tập trung xây dựng theo hướng “tinh, gọn, mạnh”, tiến thẳng lên hiện đại, với đầy đủ các thành phần lực lượng: Tàu mặt nước; tàu ngầm; không quân hải quân, pháo binh - tên lửa bờ; hải quân đánh bộ; đặc công hải quân. Nhiều loại phương tiện, vũ khí trang bị mới, hiện đại đã được đưa vào biên chế. Công tác huấn luyện, giáo dục - đào tạo được chú trọng, nhất là huấn luyện làm chủ vũ khí trang bị mới; kết hợp huấn luyện với xây dựng chính quy, quản lý và rèn luyện kỷ luật, góp phần nâng cao chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu toàn Quân chủng.

Cùng với đó, công tác hội nhập quốc tế, đối ngoại quốc phòng được Quân chủng triển khai chủ động, đồng bộ, linh hoạt, hiệu quả, ngày càng đi vào chiều sâu và thực chất cả trên bình diện song phương và đa phương, ưu tiên hợp tác với quân đội và hải quân các nước láng giềng, nước lớn, đối tác chiến lược, bạn bè truyền thống; không ngừng xây dựng lòng tin, nâng cao uy tín và vị thế của Hải quân nhân dân Việt Nam trên trường quốc tế, xây dựng vùng biển hòa bình, ổn định, góp phần bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa.

Với phương châm “cứu giúp nhân dân là nhiệm vụ chiến đấu trong thời bình, là mệnh lệnh từ trái tim”, Quân chủng luôn sát cánh cùng nhân dân trong những thời điểm khó khăn, thiên tai, hoạn nạn. Hình ảnh cán bộ, chiến sĩ Hải quân cùng con tàu vượt qua sóng to, gió lớn, kịp thời hỗ trợ, giúp đỡ, bảo vệ tính mạng và tài sản của nhân dân, đã trở thành biểu tượng cao đẹp, làm ngời sáng thêm phẩm chất cao quý Bộ đội Cụ Hồ - Người chiến sĩ Hải quân thời kỳ mới.

Trang bị, khí tài của Quân chủng Hải quân tham gia Lễ diễu binh trên biển (A80) chào mừng kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Quân chủng Hải quân đã quán triệt, cụ thể hóa các chủ trương, chính sách phát triển bền vững kinh tế biển gắn với củng cố quốc phòng, an ninh trên các vùng biển, đảo tiền tiêu, chiến lược (nhất là Nghị quyết số 09-NQ/TW ngày 28-1-2022 của Bộ Chính trị về xây dựng, phát triển tỉnh Khánh Hòa đến năm 2030 tầm nhìn đến năm 2045), trong đó đẩy mạnh xây dựng và phát triển đặc khu Trường Sa trở thành trung tâm kinh tế, văn hóa, xã hội trên biển của cả nước, là pháo đài vững chắc bảo vệ chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc.

Thông qua chương trình, hoạt động phối hợp tuyên truyền biển, đảo, đã tạo chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức, trách nhiệm của các cấp, các ngành và huy động nguồn lực xây dựng, bảo vệ biển, đảo; xây dựng đặc khu Trường Sa thực sự “mạnh về phòng thủ, tốt về lối sống, đẹp về cảnh quan môi trường, mẫu mực về đoàn kết quân dân”. Quân chủng chủ động phối hợp với các lực lượng, địa phương, triển khai quyết liệt các dự án, đề án, công trình trọng điểm và hoạt động kinh tế - quốc phòng đặc biệt quan trọng.

Ghi nhận thành tích xuất sắc, đặc biệt xuất sắc của Quân chủng Hải quân trong bảo vệ chủ quyền biển, đảo, từ năm 2021 đến nay, Đảng, Nhà nước đã tặng thưởng: Danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân cho 4 tập thể; Huân chương Hồ Chí Minh, Huân chương Lao động, Huân chương Bảo vệ Tổ quốc cho 23 tập thể và 19 cá nhân... Đặc biệt, ngày 14-10-2025, Chủ tịch nước ký quyết định phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân lần thứ ba cho Quân chủng Hải quân. Đây là những phần thưởng cao quý, là nguồn cổ vũ, động viên to lớn để mỗi cán bộ, chiến sĩ vượt qua mọi khó khăn, thử thách, nối tiếp truyền thống vẻ vang của Hải quân nhân dân Việt Nam anh hùng: “Chiến đấu anh dũng, mưu trí sáng tạo, làm chủ vùng biển, quyết chiến quyết thắng”.

Biên đội tàu chiến đấu mặt nước của Vùng 4 Hải quân sẵn sàng bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc.

Hiện nay, đất nước ta đang bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Bên cạnh những thời cơ, thuận lợi, còn nhiều khó khăn, thách thức đan xen. Tình hình thế giới, khu vực và Biển Đông tiếp tục diễn biến nhanh chóng, khó dự báo, đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc.

Để hoàn thành trọng trách với Đảng, Nhà nước và nhân dân, Quân chủng Hải quân tiếp tục quán triệt sâu sắc đường lối, quan điểm, tư duy và nhận thức mới về quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết Trung ương 8 khóa XIII về “Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới”, Nghị quyết số 36-NQ/TW về “Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045” và chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm về “2 kiên định, 2 đẩy mạnh, 2 ngăn ngừa”, “5 vững”. Rà soát, điều chỉnh tổ chức lực lượng, thế trận, phương án tác chiến phù hợp thực tiễn; xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân trên biển vững mạnh. Nâng cao khả năng dự báo, nắm tình hình, tham mưu đề xuất với Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Đảng, Nhà nước những chủ trương, giải pháp chiến lược bảo vệ chủ quyền biển, đảo. Duy trì nghiêm lực lượng, phương tiện trực sẵn sàng chiến đấu, phối hợp hiệp đồng chặt chẽ, xử trí hiệu quả, đúng đối sách các tình huống, không để bị động, bất ngờ, bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo, hoạt động kinh tế biển, các mục tiêu trọng yếu chiến lược, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định trên biển.

Đảng ủy, Bộ tư lệnh Quân chủng Hải quân tập trung lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng Quân chủng vững mạnh về chính trị, làm cơ sở nâng cao chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu; tăng cường công tác giáo dục chính trị, lãnh đạo tư tưởng gắn với giáo dục truyền thống; xây dựng cho cán bộ, chiến sĩ có bản lĩnh chính trị kiên định, vững vàng, tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và nhân dân, phẩm chất đạo đức trong sáng, ý thức tổ chức kỷ luật nghiêm, tinh thông kỹ thuật, chiến thuật, chuyên môn nghiệp vụ, giỏi tham mưu đề xuất và tổ chức thực hiện, ý chí quyết tâm cao, sẵn sàng nhận và hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ, sẵn sàng chiến đấu, hy sinh bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo. Đồng thời tích cực nghiên cứu vận dụng sáng tạo những bài học kinh nghiệm quý báu trong hơn 70 năm qua vào điều kiện mới, không ngừng bổ sung, phát triển nghệ thuật quân sự hải quân phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ và tình hình thực tiễn.

Tàu 13 của Lữ đoàn 171, Vùng 2 Hải quân tiêu diệt mục tiêu trên biển bằng bom phản lực.

Toàn Quân chủng tiếp tục nghiên cứu điều chỉnh tổ chức biên chế “tinh, gọn, mạnh”, ưu tiên lực lượng mới, đơn vị chiến đấu, đơn vị tuyến đầu. Đổi mới, nâng cao chất lượng huấn luyện, đào tạo; coi trọng huấn luyện đồng bộ, chuyên sâu, theo hướng hiện đại; huấn luyện khai thác, sử dụng, làm chủ vũ khí trang bị mới, cơ động đường dài trong điều kiện thời tiết phức tạp, chống phương tiện không người lái và bắn đạn thật. Tổ chức diễn tập sát thực tiễn, sát chiến trường, nhất là diễn tập đối kháng, diễn tập theo tình huống với thời gian chuẩn bị ngắn. Các học viện, nhà trường dạy thực chất, học thực chất, đánh giá kết quả thực chất, gắn đào tạo với truyền thụ kinh nghiệm và cập nhật kiến thức mới. Kết hợp chặt chẽ giữa huấn luyện với tăng cường kỷ luật, kỷ cương và bảo đảm an toàn, tạo chuyển biến vững chắc về nền nếp chính quy, chấp hành pháp luật, kỷ luật cho bộ đội; đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số, nâng cao hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả chỉ huy, quản lý, điều hành và chất lượng các mặt công tác.

Các cấp, các ngành quan tâm bảo đảm tốt hậu cần, kỹ thuật, tài chính cho các nhiệm vụ và yêu cầu xây dựng lực lượng trong giai đoạn mới. Đổi mới phương thức bảo đảm hậu cần, kỹ thuật theo phương châm tại chỗ là chủ yếu, cơ động là quan trọng. Thực hiện tốt chỉ đạo của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, “quyết tâm nghiên cứu, sản xuất vũ khí trang bị tiên tiến, hiện đại”. Phát huy tinh thần tự chủ, tự tin, tự lực, tự cường, năng động, sáng tạo trong nghiên cứu ứng dụng công nghệ nội địa, thiết kế, chế tạo, cải tiến, hiện đại hóa, sản xuất vũ khí trang bị, nhất là ở các lĩnh vực, chuyên ngành đặc chủng. Triển khai quyết liệt, thần tốc, vượt tiến độ các dự án, đề án, công trình hạ tầng trọng điểm chiến lược trên các vùng biển, đảo. Các doanh nghiệp nâng cao sức cạnh tranh, kết hợp chặt chẽ nhiệm vụ quân sự, quốc phòng với sản xuất kinh doanh, góp phần củng cố thế trận quốc phòng vững chắc, nâng cao đời sống cho quân và dân ta trên hướng biển, đảo.

Công tác hội nhập quốc tế và đối ngoại quốc phòng phải tiếp tục đẩy mạnh theo phương châm chủ động, linh hoạt, thiết thực, hiệu quả, toàn diện, cả trên bình diện đa phương và song phương; tăng cường lòng tin, tạo môi trường quốc tế thuận lợi, thúc đẩy hợp tác hữu nghị với hải quân các nước để xây dựng, phát triển lực lượng và bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc từ sớm, từ xa. Phối hợp chặt chẽ với các ban, bộ, ngành, cấp ủy, chính quyền địa phương, các đơn vị, doanh nghiệp, đẩy mạnh tuyên truyền, huy động nguồn lực cho nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển, đảo. Nâng cao hiệu quả công tác dân vận, thực hiện chương trình “Hải quân Việt Nam làm điểm tựa cho ngư dân vươn khơi, bám biển” và hoạt động “Hải quân nhận đỡ đầu con ngư dân”; tuyên truyền, vận động ngư dân chống khai thác hải sản bất hợp pháp; giúp đỡ nhân dân phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn, góp phần xây dựng “thế trận lòng dân” trên biển ngày càng vững chắc.

Tự hào về truyền thống Quân chủng Hải quân ba lần anh hùng, cán bộ, chiến sĩ Hải quân luôn khắc sâu lời dạy của Bác Hồ “Ngày trước ta chỉ có đêm và rừng. Ngày nay ta có ngày, có trời, có biển. Bờ biển ta dài, tươi đẹp, ta phải biết giữ gìn lấy nó”; quyết tâm xây dựng Quân chủng Hải quân “cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại”, bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc, xứng đáng với niềm tin yêu của Đảng, Nhà nước và nhân dân./.