Cách đây 60 năm, ngày 7-9-1966, giữa lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước bước vào giai đoạn ác liệt, Xưởng Sửa chữa pháo I (Xưởng X11), tiền thân của Nhà máy Z125 ngày nay, được thành lập. Từ những cơ sở sơ tán còn bộn bề thiếu thốn, cán bộ, công nhân viên vừa sản xuất, sửa chữa vũ khí, vừa chiến đấu bảo vệ đơn vị. Khẩu hiệu “một người làm việc bằng hai”, “tất cả vì tiền tuyến, tất cả để chiến thắng giặc Mỹ xâm lược” trở thành mệnh lệnh hành động của mỗi người thợ quân giới.

Lãnh đạo Bộ Quốc phòng và các đại biểu thăm, làm việc tại Nhà máy Z125, năm 2025. Ảnh: HÒA VINH 

Trải qua chặng đường phát triển với các tên gọi: Từ Xưởng X11, Nhà máy V125 đến Nhà máy Z125, các thế hệ cán bộ, công nhân viên luôn giữ vững ý chí tự lực, tự cường, từng bước làm chủ kỹ thuật, sửa chữa hàng nghìn khẩu pháo, sản xuất súng chống tăng B40, B41 cùng nhiều chi tiết, phụ tùng thay thế, kịp thời bảo đảm vũ khí cho chiến trường; góp phần cùng quân và dân cả nước làm nên Đại thắng mùa Xuân 1975.

Chính từ thử thách khắc nghiệt ấy, truyền thống: “Tự lực, tự cường, khắc phục khó khăn; chủ động, sáng tạo; vươn lên làm chủ kỹ thuật; tin tưởng, đoàn kết, quyết tâm làm tròn nhiệm vụ” được hình thành, trao truyền qua nhiều thế hệ. Đó là nguồn sức mạnh tinh thần, giúp Nhà máy vững vàng trước mọi khó khăn, thử thách.

Sau ngày đất nước thống nhất, Nhà máy vừa sản xuất, sửa chữa vũ khí, trang bị kỹ thuật, vừa củng cố cơ sở vật chất, nâng cao năng lực công nghệ. Trong thời kỳ đổi mới và hội nhập, Nhà máy đã thể hiện rõ bản lĩnh, năng lực thích ứng và tinh thần dám nghĩ, dám làm. Nhà máy từng bước vươn lên làm chủ nhiều công nghệ mới, nghiên cứu, sản xuất nhiều sản phẩm có yêu cầu kỹ thuật cao, khẳng định vị thế là một trong những đơn vị nòng cốt của Tổng cục CNQP.

Công nhân Nhà máy Z125 kiểm tra các sản phẩm hàng kinh tế của Nhà máy. Ảnh: HÒA VINH 

Những năm gần đây, Đảng ủy, Ban giám đốc Nhà máy tập trung xây dựng Đảng bộ trong sạch, vững mạnh; kiện toàn tổ chức; phát triển nguồn nhân lực; đầu tư có trọng tâm, trọng điểm; đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; gắn nâng cao năng lực sản xuất với bảo đảm chất lượng, an toàn và hiệu quả.

Giai đoạn 2020-2025, Nhà máy sản xuất 11 chủng loại sản phẩm quốc phòng với hơn 118.260 sản phẩm. Hầu hết các loại súng sản xuất trong giai đoạn này được cải tiến về chất lượng, tính năng kỹ thuật, mẫu mã và được các hội đồng nghiệm thu đánh giá cao. Sản xuất kinh tế được duy trì đúng hướng, góp phần ổn định việc làm và nâng cao đời sống người lao động.

Dấu ấn nổi bật là Nhà máy Z125 đã đẩy mạnh ứng dụng khoa học-công nghệ, tích cực nghiên cứu, đầu tư, đổi mới dây chuyền, trang thiết bị sản xuất. Từ năm 2020 đến nay, Nhà máy chủ trì triển khai 24 đề tài, nhiệm vụ khoa học-công nghệ; nhiều kết quả nghiên cứu được ứng dụng trực tiếp vào sản xuất. Qua đó, đội ngũ cán bộ, kỹ sư, công nhân kỹ thuật của Nhà máy ngày càng trưởng thành.

Việc tham gia nghiên cứu, chế tạo hệ thống vũ khí trên xe chiến đấu bộ binh XCB-01 là minh chứng sinh động. Đây là sản phẩm phức tạp, gồm hơn 1.000 chi tiết, yêu cầu độ chính xác cao. Cán bộ, kỹ sư, công nhân Nhà máy đã xây dựng 43 quy trình gia công, tổng lắp, nghiệm thu; bổ sung trang bị công nghệ; đề xuất nhiều giải pháp giúp rút ngắn thời gian, tiết kiệm vật tư, nâng cao độ chính xác. Đặc biệt, Nhà máy đã hoàn thành nghiên cứu, sản xuất và bàn giao 18 hệ thống vũ khí lắp trên xe chiến đấu bộ binh XCB-01; đánh dấu bước trưởng thành về năng lực tổ chức sản xuất đối với một hệ thống vũ khí tích hợp có hàm lượng khoa học-công nghệ cao. Những kết quả trên bắt nguồn từ sự lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt của Đảng ủy, Ban giám đốc Nhà máy; sự phối hợp chặt chẽ với các đơn vị; đặc biệt là trí tuệ, trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, kỹ sư, công nhân kỹ thuật.

Ghi nhận những thành tích đạt được trong 60 năm xây dựng, phát triển, Nhà máy Z125 đã được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân; Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Ba và nhiều phần thưởng cao quý khác. Đặc biệt, nhân dịp kỷ niệm 60 năm Ngày truyền thống, Nhà máy vinh dự được đón nhận Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhì vì đã có thành tích xuất sắc đột xuất trong công tác, góp phần vào sự nghiệp xây dựng Quân đội, củng cố quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc. Đây là nguồn cổ vũ, động viên mạnh mẽ để Nhà máy tiếp tục vững bước, hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ.

Thời gian tới, Đảng ủy, Ban giám đốc Nhà máy Z125 xác định tiếp tục xây dựng Đảng bộ trong sạch, vững mạnh tiêu biểu; xây dựng Nhà máy vững mạnh toàn diện “mẫu mực, tiêu biểu”; giữ nghiêm kỷ luật, kỷ cương, an toàn; chăm lo đội ngũ cán bộ, kỹ sư, công nhân kỹ thuật có bản lĩnh chính trị vững vàng, trình độ chuyên môn cao và tác phong công nghiệp.

Nhà máy tập trung đầu tư nâng cao năng lực nghiên cứu, thiết kế, chế tạo và sản xuất; khai thác hiệu quả các dự án, dây chuyền, trang thiết bị mới theo hướng lưỡng dụng, hiện đại; đẩy mạnh số hóa quản trị, quản lý chất lượng và tổ chức sản xuất.

Đảng ủy, Ban giám đốc Nhà máy tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo phát triển sản xuất kinh tế trên cơ sở khai thác hợp lý năng lực công nghệ, bảo đảm đúng pháp luật, hiệu quả, an toàn; quan tâm đời sống vật chất, tinh thần của cán bộ, công nhân viên và người lao động. Nhà máy luôn xác định: Mọi chủ trương phát triển đều phải hướng tới mục tiêu cao nhất là nâng cao chất lượng sản phẩm quốc phòng, bảo đảm vũ khí, trang bị kỹ thuật cho Quân đội và tạo nền tảng phát triển bền vững.