Lần đầu tiên đến Cao Bằng, cảm nhận của chúng tôi về vùng đất cực bắc của Tổ quốc thật hùng vĩ, tuyệt đẹp. Những cung đường vùng biên giới quanh co, uốn mình trong mây và nắng; núi, đồi chồng nhau như những bức tường thành, tạo vành đai biên cương vững chắc; nhiều địa phương đã trở thành điểm sáng về phát triển kinh tế gắn với củng cố quốc phòng-an ninh (QP-AN).
Để biên giới bình yên
Đại tá Đỗ Danh Vượng, Chính ủy Bộ chỉ huy Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh Cao Bằng cho biết: Toàn tỉnh có 9 huyện biên giới, 46 xã, thị trấn thuộc bộ đội biên phòng phụ trách. Đường biên giới tiếp giáp với Trung Quốc dài hơn 311km, có 467 mốc chính, 165 mốc phụ, địa hình nhiều núi đá, sông suối phức tạp, có những điểm tranh chấp chưa được giải quyết. Để góp phần hoàn thành phân giới cắm mốc (PGCM) biên giới trên đất liền giữa hai nước và bảo đảm tốt an ninh biên giới, Đảng ủy, Bộ chỉ huy BĐBP tỉnh chủ động tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương, trực tiếp là Ban PGCM những nội dung sát thực, phù hợp với đặc điểm tình hình, địa bàn vùng biên giới.
BĐBP tỉnh sớm triển khai lực lượng kiểm tra, rà soát toàn bộ hệ thống đường biên, mốc giới, bao gồm đường biên giới hiện quản, đường biên hiệp ước, những khu vực còn có vật cản cần phải rà phá; dự kiến những khu vực phức tạp sẽ gặp khó khăn trong quá trình PGCM để lên kế hoạch, phân công lực lượng tổ chức thực hiện. Trên đường tuần tra, khảo sát, nhiều nơi cán bộ, chiến sĩ biên phòng phải leo núi đá bằng thang dây, ăn “cơm khô”, uống “nước giọt” trên đỉnh núi.
BĐBP tham gia khảo sát, phát quang, làm nhiệm vụ dẫn đường và cùng bộ đội công binh tổ chức rà phá bom mìn, bảo đảm an toàn cho các đoàn phân giới cắm mốc; phối hợp chặt chẽ với công an, dân quân tự vệ tăng cường nắm tình hình chủ quyền biên giới, an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội; phát hiện, đấu tranh ngăn chặn các hành vi vi phạm chủ quyền lãnh thổ, xâm nhập, vượt biên trái phép… Các đồn biên phòng làm tốt công tác tuyên truyền, vận động nhân dân hiểu rõ tầm quan trọng, ý nghĩa của việc PGCM. Nhiều nơi, bà con địa phương đã không quản nắng mưa, đêm ngày tự nguyện cùng BĐBP bảo vệ đường biên mốc giới, hoàn thành tốt PGCM.
Thượng úy quân nhân chuyên nghiệp Lê Đắc Tiến, Trung đội trưởng ở Phân đội công binh N77, Bộ CHQS tỉnh tâm sự: “Thực hiện nhiệm vụ rà phá bom mìn trong điều kiện hệ thống vật cản nhiều chủng loại, bố trí phức tạp và không tuân theo quy luật; địa hình phức tạp, cây cỏ, phù sa bồi lấp, nên rất khó phát hiện. Chỉ một sơ suất nhỏ, không những nguy hiểm đến tính mạng mà còn ảnh hưởng đến nhiệm vụ của đơn vị. Nhiều nơi, để đến được vị trí cắm mốc, anh em phải tranh thủ ngày đêm, tích cực mở hệ thống đường xương cá; phối hợp với phía bạn để tiến hành rà phá bom, mìn thuận lợi, tránh xảy ra phức tạp, “điểm nóng”...
Thời tiết nắng, mưa thất thường, sông suối, đồi núi ngăn cách, ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe của bộ đội. Nhiều vị trí cách nơi trú quân gần chục cây số như tại các thôn Lũng Phiắc, Đàm Thủy (huyện Trùng Khánh) anh em phải vượt qua 9 thung lũng, 10 đèo cao...
Quá trình thực hiện nhiệm vụ, việc bảo đảm an toàn tuyệt đối cho bộ đội được đặt lên hàng đầu, nhưng rủi ro vẫn khó tránh khỏi. Nhiều đồng chí leo núi chưa quen bị trượt chân ngã xuống vách đá và bị thương; có đồng chí say nắng, ngất xỉu... Nhưng với quyết tâm cao, cán bộ, chiến sĩ Phân đội công binh N77 đã rà phá, giải phóng gần 300 héc-ta đất trên vành đai biên giới, phục vụ PGCM và có thêm đất đai cho bà con vùng biên giới tăng gia sản xuất.
Những “điểm sáng” vùng biên
Nắng, mưa nơi vùng cao biên giới Cao Bằng thật thất thường. Đi lên đèo Mã Phục trời còn nắng chang chang, thế mà chỉ mới xuống đèo chưa đầy 5km, trời đã đổ mưa. Chiếc xe u-oát lại oằn mình, tròng trành nghiêng ngả theo cung đường đưa chúng tôi về Đàm Thủy.
Trời đất, thiên nhiên đã ưu ái tạo ra và ban tặng cho vùng biên giới phía bắc của Tổ quốc một ngọn thác tuyệt đẹp - thác Bản Giốc. Quanh năm, nước từ trên núi cao đổ xuống tung bọt trắng xóa, tạo ra một dòng sông phẳng rộng phía hạ lưu chạy dọc chiều dài biên giới. Đại úy Đinh Tiến Hóa, Trạm trưởng Biên phòng Đàm Thủy cho biết: “Thác đẹp và thơ mộng thế, nhưng trong quá trình thực hiện nhiệm vụ PGCM, vị trí thác Bản Giốc được cho là điểm “nóng nhất” về giải quyết tranh chấp, một phần do yếu tố lịch sử để lại”.
BĐBP tích cực bám nắm cơ sở, vận động bà con vừa tham gia bảo vệ đường biên, cột mốc, vừa thực hiện tốt các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về đại đoàn kết dân tộc, về kết quả PGCM; phối hợp với các ban, ngành địa phương đo đạc, thống kê diện tích đất để đền bù, giúp bà con yên tâm lao động sản xuất; tăng cường tuần tra bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới…
Trong đoàn người đến tham quan thác Bản Giốc, anh Nguyễn Thành Nam ở Bắc Kạn tâm sự: Trước đây, mình có nghe những thông tin trái chiều về phân chia thác Bản Giốc. Đến đây, tận mắt chứng kiến và được nghe BĐBP hướng dẫn, giải thích, nhiều người đã thấy việc phân chia như vậy là phù hợp, đảm bảo quyền lợi chung. Thác Bản Giốc và Mốc 53 vẫn là điểm tham quan, du lịch, nghỉ dưỡng, trao đổi lưu thông hàng hóa của đồng bào hai bên biên giới, là điểm sáng về phát triển kinh tế gắn với củng cố QP-AN ở vùng biên giới Cao Bằng.
Đêm biên giới bình yên trong tiếng rì rào sóng nước dưới chân thác Bản Giốc và khi ánh hào quang của một ngày mới đang đến, chúng tôi lên xe trở về đơn vị, ngược chiều với những chuyến xe chở khách du lịch đến từ mọi miền đất nước…
Bài và ảnh: QUANG HỒI – QUỐC DINH