Bộ đội đơn vị C8, đoàn B16 (Quân khu 2) luyện tập bắn máy bay bay thấp. Ảnh: ANH TUẤN

Thiếu bãi tập, hoặc bãi tập không đủ các yếu tố cần thiết ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng huấn luyện của nhiều đơn vị trong toàn quân. Trong những năm qua, mặc dù Bộ Quốc phòng đã đầu tư khá nhiều kinh phí xây dựng hệ thống bãi tập, nhưng vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu về nội dung, tổ chức và phương pháp huấn luyện, diễn tập, nâng cao khả năng SSCĐ của các đơn vị. Nhiều cơ quan, đơn vị vẫn phải tổ chức huấn luyện với những bãi tập không đủ các yếu tố. Vậy giải quyết "bài toán" này bằng cách nào?

 

Đầu tư chưa theo kịp nhu cầu sử dụng

Sau nhiều năm tiến hành khảo sát, đánh giá thực trạng hệ thống công trình huấn luyện chiến đấu (HLCĐ) của các đơn vị trong toàn quân, Bộ Tổng tham mưu nhận thấy: Mặc dù đã có nhiều cố gắng và đạt được những kết quả nhất định trong công tác đầu tư xây dựng, củng cố hệ thống công trình HLCĐ, song thực tế vẫn còn bộc lộ không ít hạn chế. Trước hết, công tác quy hoạch hệ thống công trình HLCĐ hầu hết ở các cấp chưa có quy hoạch hệ thống, cơ bản và dài hạn. Tổng vốn đầu tư hằng năm cho hệ thống công trình HLCĐ rất thấp so với nhu cầu thực tế. Nhiều đơn vị vẫn phải tổ chức huấn luyện ở những bãi tập không đủ các yếu tố, nhất là đối với cơ quan quân sự các địa phương. Đất bãi tập, trường bắn, bãi tập huấn luyện tổng hợp ở nhiều đơn vị bị một số người dân lấn chiếm do không được quản lý chặt chẽ, hoặc do không có kinh phí để đầu tư xây dựng. Đặc biệt, trong những năm qua, nhiều đơn vị đã tích cực, chủ động liên hệ chặt chẽ và được chính quyền địa phương đồng ý cấp đất xây dựng bãi tập huấn luyện, nhưng do không có kinh phí đền bù, nên để mất thời cơ.

Không chỉ bộc lộ những khó khăn trong quy hoạch và bảo đảm kinh phí đầu tư xây dựng, qua kiểm tra ở nhiều cơ quan, đơn vị, Bộ Tổng tham mưu còn thấy rằng: Trong quản lý, đầu tư xây dựng công trình HLCĐ, chức năng, nhiệm vụ của một số cơ quan còn chồng chéo, việc bảo đảm nguồn vốn thiếu tập trung, thống nhất. Tình trạng đầu tư manh mún, dàn trải gây không ít khó khăn trong công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành ở các cơ quan, đơn vị. Nhiều công trình HLCĐ chưa được xác định thống nhất về quy mô và tiêu chuẩn xây dựng, nên không cơ sở cho các đơn vị lập dự án quy hoạch cả về địa điểm, kế hoạch đầu tư và phân cấp quản lý, sử dụng. Cấu trúc một số công trình HLCĐ chưa đổi mới, không theo kịp sự phát triển của yêu cầu nhiệm vụ; nội dung và tổ chức phương pháp huấn luyện. Một số đơn vị được đầu tư xây dựng cơ bản, nhưng chưa khai thác, sử dụng hết công năng, để lãng phí, xuống cấp. Đồ dùng, trang bị sử dụng trong các công trình HLCĐ chủ yếu là những phương tiện thô sơ, lạc hậu, hiệu quả phục vụ huấn luyện thấp.

Quy hoạch tổng thể, đầu tư tập trung

Để khắc phục triệt để tình trạng trên, thực hiện ý kiến chỉ đạo của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Bộ Tổng tham mưu đã triển khai nghiên cứu, đánh giá thực trạng hệ thống công trình HLCĐ trong toàn quân, tiến hành lập dự án "Quy hoạch thể xây dựng hệ thống công trình HLCĐ toàn quân đến năm 2020", do Trung tướng Nguyễn Hữu Khảm, Phó tổng tham mưu trưởng làm Trưởng ban chỉ đạo. Dự án quy hoạch được Bộ trưởng Bộ Quốc phòng giao cho Cục Quân huấn làm chủ đầu tư, đã và đang triển khai thực hiện theo đúng trình tự của Nhà nước. Dự kiến, dự án được hoàn thành vào quý 1-2008. Trao đổi với chúng tôi, Thiếu tướng Tô Đình Phùng, Cục trưởng Cục Quân huấn, Trưởng ban quản lý dự án quy hoạch cho biết:

- Trước hết, việc lập dự án "Quy hoạch tổng thể xây dựng công trình HLCĐ toàn quân đến năm 2020" là phù hợp với chủ trương chung về công tác quy hoạch của Nhà nước. Quy hoạch, xây dựng hoàn chỉnh, đồng bộ hệ thống công trình HLCĐ, kể cả trên không, mặt nước, thềm lục địa, mặt đất, đáp ứng đầy đủ yêu cầu HLCĐ của quân đội theo hướng chính quy, hiện đại. Quy hoạch hệ thống công trình HLCĐ bảo đảm yêu cầu có tính dùng chung cho nhiều cơ quan, đơn vị trên từng địa bàn, nhằm tiết kiệm đất đai và kinh phí đầu tư xây dựng. Đặc biệt, trong quá trình lập dự án, triển khai thực hiện, Bộ Tổng tham mưu đẩy mạnh việc áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật, công nghệ, bảo đảm nâng cao chất lượng huấn luyện, khả năng cơ động và sức mạnh chiến đấu của từng cơ quan, đơn vị. Về mục tiêu, Bộ Tổng tham mưu xác định: Tập trung đẩy nhanh tiến độ quy hoạch tổng thể hệ thống công trình HLCĐ có chương trình, mục tiêu, kế hoạch đầu tư và cơ chế quản lý chặt chẽ, đồng thời xác định các giải pháp chủ yếu thực hiện quy hoạch. Hệ thống công trình HLCĐ được quy hoạch xây dựng theo ba cấp: Cấp quốc gia, cấp vùng (đây là cấp nòng cốt để tổ chức huấn luyện, diễn tập cho các đơn vị trên từng địa bàn, từng vùng trên phạm vi lớn, lấy đơn vị là cấp quân khu) và cấp ngành, đơn vị (binh đoàn, quân chủng, binh chủng, Bộ đội Biên phòng, các học viện, nhà trường và các cơ quan, đơn vị trực thuộc Bộ).

Như vậy, theo chủ trương này, hệ thống công trình HLCĐ (kể cả ở ba cấp sau khi đầu tư, xây dựng hoàn chỉnh được Bộ Tổng tham mưu giao cho từng đơn vị quản lý, khai thác, sử dụng, nhưng là bãi tập huấn luyện chung cho nhiều đơn vị, nhất là đối với hệ thống công trình HLCĐ cấp vùng (cấp quân khu). Theo tinh thần đó, hệ thống công trình HLCĐ cấp quốc gia được xây dựng ở cả ba miền (Bắc, Trung, Nam). Trên mỗi miền, Bộ Tổng tham mưu chủ trương xây dựng một trung tâm huấn luyện quân sự tổng hợp và một trung tâm huấn luyện thể dục thể thao quân đội. Đối với hệ thống công trình HLCĐ cấp vùng, giao trách nhiệm trực tiếp cho các quân khu quản lý, điều hành chung đổi với tất cả các đơn vị trên địa bàn có nhu cầu huấn luyện. Ở cấp này, hệ thống công trình HLCĐ được Bộ Tổng tham mưu quy hoạch thành 8 vùng bao gồm: Vùng Đông Bắc Bộ, Tây Bắc Bộ, Đông Bắc Bộ và duyên hải, Thủ đô Hà Nội và lân cận, Bắc Trung Bộ, Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, Đông Nam Bộ và TP Hồ Chí Minh và vùng Tây Nam Bộ. Trên từng địa bàn, căn cứ vào tính chất nhiệm vụ, nhu cầu sử dụng, mật độ đóng quân của các đơn vị để Bộ Tổng tham mưu quyết định đầu tư xây dựng hệ thống công trình HLCĐ phù hợp, bảo đảm khai thác hiệu quả, tránh lãng phí.

Đây là một chủ trương phù hợp và mang tính khoa học cao. Thông qua việc quy hoạch, xây dựng tổng thể hệ thống công trình HLCĐ theo ba cấp, không chỉ tiết kiệm đất đai, mà còn tập trung được kinh phí đầu tư, xây dựng các công trình trọng điểm, công trình quan trọng trên từng khu vực, từng vùng. Điều này, khắc phục triệt để tình trạng đầu tư manh mún, dàn trải, kém hiệu quả diễn ra trong nhiều năm qua. Mặt khác, sau khi hoàn thành quy hoạch tổng thể hệ thống công trình HLCĐ có điều kiện để các đơn vị tận dụng và phát huy tối đa công năng của các công trình khi đưa vào khai thác, sử dụng, đồng thời kết hợp chặt chẽ, tạo tính thống nhất, đồng bộ trong huấn luyện của nhiều lực lượng trên cùng địa bàn, phù hợp với chủ trương xây dựng khu vực phòng thủ vững chắc. Đặc biệt, đây là một chủ trương lớn được Bộ Quốc phòng triển khai thực hiện nhằm nâng cao hiệu quả kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế với củng cố, tăng cường tiềm lực quốc phòng-an ninh trên từng địa bàn chiến lược.

LÊ NGỌC LONG