Cuộc diễn tập phòng, chống lụt bão-tìm kiếm cứu nạn (PCLB-TKCN) do Bộ Tư lệnh Quân khu 5 phối hợp với các đơn vị thuộc các quân, binh chủng và tỉnh Quảng Nam tổ chức tại thị xã Hội An trong 2 ngày 14 và 15-9, được ví như một cuộc “sát hạch” tổng lực trước mùa mưa bão…

Tái diễn bão Xangsane

Sáu giờ ba mươi phút ngày 15-9-2007, khu vực biển Cửa Đại (thị xã Hội An, tỉnh Quảng Nam bầu trời xám xịt, gió thốc tháo thổi về từ biển, mưa như những lằn roi quất vào thịt da rát rạt. Biển như nổi cơn thịnh nộ, những con sóng dâng cao như những trái núi nhấp nhô, rồi bất thần ập xuống. Những bản tin báo bão dồn dập phát đi…
Các lực lượng thực hành diễn tập cấp cứu người bị nạn

Những bước chân của bộ đội, công an rầm rập về nơi chân sóng. Ca nô cao tốc của Bộ đội Biên phòng chạy dọc dòng sông, máy bay trực thăng của bộ đội không quân rà trên mặt biển, những người dân nơi chân sóng đang ráo riết sơ tán…Sở chỉ huy tiền phương Quân khu 5 như sôi lên, kíp trực của biên phòng báo về: “Khu vực toạ độ 15,3 độ vĩ bắc; 111 độ kinh đông cách bờ biển Quảng Nam 50 km, có hơn 1.000 tàu thuyền ngư dân đang vật lộn với sóng gió.”. Tin từ phi đội trực thăng khẩn trương: “Đã phát hiện tại toạ độ X, cách bờ chừng 45 km về phía đông nam có hơn 100 tàu đang bị sóng, gió uy hiếp”. Những phát pháo hiệu màu đỏ như xé toạc màn trời mầu chì vút lên cao. Sở chỉ huy lúc như căng ra, lúc như chùng xuống, kíp sĩ quan trực ban tác chiến luôn tay ghi chép. Thiếu tướng Nguyễn Văn Tuyên, Phó tư lệnh, Tham mưu trưởng Quân khu 5, Trưởng Ban chỉ đạo PCLB-TKCN căng mắt theo dõi tình hình trên biển. Các đồng chí đại tá Ngô Sỹ Quyết - Chỉ huy phó, Tham mưu trưởng Vùng C Hải quân; đại tá Nguyễn Văn Định - Phó đoàn trưởng Đoàn không quân B72; đại tá Lê Thanh Tùng- Chỉ huy trưởng Bộ CHBP Quảng Nam cùng các sĩ quan tham mưu trao đổi, bàn bạc rồi vạch những đường chì đỏ lên tấm hải đồ, nét mặt ai cũng đầy vẻ căng thẳng…

Cuộc sát hạch từ những tình huống khắc nghiệt

Lệnh từ Sở chỉ huy truyền xuống. Thượng tá Đào Văn Trưng, Chỉ huy trưởng đơn vị C54, Đoàn Không quân B72 (Quân chủng Phòng không-Không quân) ra lệnh cho cơ trưởng Nguyễn Việt Hùng điều khiển trực thăng cứu hộ 408 xuất kích, dùng loa kêu gọi, hướng dẫn tàu thuyền ngư dân khẩn trương cơ động vào bờ tránh bão. Cùng lúc, trạm xá dã chiến được triển khai. Hơn 100 xe ô tô được điều động chuẩn bị di dời dân khẩn cấp ra khỏi vùng nguy hiểm… Đó là tình huống giả định trong cuộc diễn tập đã được triển khai một cách kiên quyết và khá bài bản.

Tình huống diễn tập được đẩy lên cao khi các lực lượng tập trung xử lý tình huống: Tại toạ độ A có 5 tàu bị nạn hết sức nguy cấp (trong đó 2 tàu chết máy, 3 tàu bị nước tràn vào, có nguy cơ bị sóng đánh chìm), tính mạng của những ngư dân trên tầu đang bị đe dọa… Sở chỉ huy, không gian căng như sợi dây đàn. Bỗng nhiên 9 phát pháo hiệu đỏ vụt lên. Ngay lập tức, đại tá Vũ Đình Hiểu-Đoàn trưởng Đoàn M61 ra lệnh cho các tàu HQ628, HQ629, HQ635, HQ951, HQ912 đè sóng, vượt bão gió tiếp cận toạ độ có tàu của ngư dân bị nạn. Trực thăng cứu hộ 03 xuất kích. Biển tung bọt trắng mù mịt, gió như những tiếng hú đến rợn người. Mặc cho sóng to, bão lớn, các tàu hải quân kịp thời cấp cứu 45 người dân bị nạn, lai kéo 54 tàu thuyền ngư dân vào bờ an toàn. Hai máy bay trực thăng cứu nạn của đơn vị C54 bất chấp nguy hiểm, hạ độ cao 200m, tiến hành bay treo, thả phao tròn kịp thời cấp cứu 6 ngư dân trôi dạt giữa biển khơi. Các nạn nhân được lên 4 xuồng cao tốc của đồn 260 và hải đội 2 biên phòng Quảng Nam kịp thời chở về sơ cứu tại trạm cấp cứu dã chiến. Những chuyến xe “đặc biệt”, chở những người bị thương nặng, xé gió về hướng Viện quân y 17 và Bệnh viện Quảng Nam, Đà Nẵng cứu chữa.

Có lẽ đã khá lâu, người dân ven biển Hội An mới được chứng kiến cuộc diễn tập với quy mô lớn đến như vậy. Đây thực sự là một “trận đánh” chống chọi với "giặc" thiên tai mang tính tổng lực, một sự phối hợp, hiệp đồng của nhiều lực lượng, nhiều bộ phận, cơ quan, đơn vị lực lượng vũ trang trên địa bàn Quân khu 5.

Chủ động là trên hết

Với tinh thần chủ động là trên hết, nên từ năm 2001-2007, các lực lượng vũ trang trên địa bàn quân khu đã huy động hơn 66.800 lượt bộ đội, dân quân với hàng trăm ca nô, tàu xuồng, xe vận tải và nhiều trang bị khác giúp địa phương phòng, chống, khắc phục hậu quả lụt, bão; kêu gọi hơn 30.600 tàu thuyền ngư dân hoạt động trên biển về nơi tránh bão an toàn; giúp địa phương sơ tán 48.320 hộ/ 203.730 người dân tránh bão, lụt; cứu sống 158 người bị đổ sập nhà cửa và bị nước cuốn trôi; quyên góp, cứu trợ nhân dân vùng bị thiệt hại 738.468.000 đồng…Thành công của cuộc diễn tập không chỉ là việc đổi mới nội dung, hình thức sát thực tế, mà còn góp phần nâng cao trách nhiệm của các đơn vị, các cấp, các ngành, trình độ tổ chức hiệp đồng giữa các lực lượng trên địa bàn cùng lúc giải quyết các tình huống khẩn cấp, mà còn tổ chức thực hiện phương châm “4 tại chỗ” một cách hiệu quả nhất, trên cơ sở đó phát huy sức mạnh tổng hợp của các lực lượng trên địa bàn, chuẩn bị phương tiện, vật chất, đường cơ động, bãi đáp máy bay, bến tàu…ở các địa bàn trọng điểm, để sẵn sàng đối phó với bão lũ.

Bài và ảnh : Tiến Dũng và Nguyễn Tuấn