Luyện tập đội hình chiến đấu tiến công ở Đơn vị M65 (Đoàn Chiến Thắng).

Các đơn vị trong toàn quân đã có nhiều biện pháp, nhưng tình trạng mất an toàn trong huấn luyện vẫn xảy ra. Nguyên nhân dẫn đến mất an toàn trong huấn luyện có nhiều nhưng vấn đề có tính quyết định vẫn là yếu tố con người. “Huấn luyện cơ bản được xem là vấn đề có tính bản lề”. Lãnh đạo, chỉ huy nhiều đơn vị đã nhấn mạnh với chúng tôi như thế khi bàn đến bảo đảm an toàn huấn luyện. Trước khi đề cập đến những kinh nghiệm trong quá trình chỉ đạo, tổ chức huấn luyện ở đơn vị, đại tá Đỗ Văn Lộc, Phó đoàn trưởng, Tham mưu trưởng Đoàn Chiến Thắng, Binh đoàn Quyết Thắng cho rằng: “Huấn luyện cơ bản nhưng lại thiết thực sát với nhiệm vụ là hai mặt của một vấn đề. Để bảo đảm tốt cả hai yêu cầu trên, đòi hỏi người chỉ huy từng đơn vị phải có khả năng phân tích, lựa chọn những nội dung trọng tâm và phương pháp tổ chức huấn luyện phù hợp”.

Để bộ đội nắm chắc và thuần thục yếu lĩnh động tác, sử dụng thành thạo các loại vũ khí trang bị có trong biên chế nhiều năm qua, Đoàn Chiến Thắng đã tập trung lựa chọn huấn luyện cho bộ đội những vấn đề bản chất, cốt lõi nhất, nhưng rất sát thực với yêu cầu nhiệm vụ và chức trách của từng người. Ví dụ, trong tổ chức bồi dưỡng, nâng cao trình độ cho đội ngũ cán bộ tiểu đội trưởng, cùng với việc tăng thời gian rèn luyện khả năng thực hành, chỉ huy các đơn vị còn đặc biệt chú trọng bồi dưỡng kỹ năng hướng dẫn và tổ chức luyện tập. Hoặc đối với chiến sĩ bộ binh, do thời gian thực hiện nghĩa vụ quân sự không dài, nên sau khi biên chế ổn định về các đơn vị, Đoàn tập trung chỉ đạo huấn luyện theo đúng chức trách, nhiệm vụ của từng người. Chiến sĩ được giao loại vũ khí gì, các nội dung huấn luyện được gắn với đúng loại vũ khí đó.

Cách chỉ đạo và tổ chức huấn luyện như Đoàn Chiến Thắng cũng được chúng tôi ghi nhận qua thực tế tìm hiểu ở Đoàn B50 (Quân khu 3). Mặc dù là đơn vị rút gọn nhưng kết quả huấn luyện của Đoàn B50 không vì thế mà thua kém các đơn vị bạn trong đội hình chiến đấu của Quân khu 3.

- Nếu chia nhỏ nội dung huấn luyện theo chức trách của từng chiến sĩ, thì trong một trung đội, thậm chí một tiểu đội sẽ phải có nhiều nội dung huấn luyện khác nhau? Tôi hỏi đại tá Trần Văn Phố, Đoàn trưởng Đoàn B50.

- Thực tế không phải như anh nghĩ mà các nội dung huấn luyện đều thống nhất trong một tình huống chiến thuật hoặc hình thái chiến thuật. Ví dụ khi huấn luyện nội dung: “Tiểu đội bộ binh làm nhiệm vụ mở cửa đánh chiếm đầu cầu”, các nguyên tắc chiến thuật được cán bộ huấn luyện giới thiệu chung cho cả tiểu đội, xếp đội hình mẫu theo chức trách, nhiệm vụ của từng tổ. Trong quá trình thực hành huấn luyện, nhiệm vụ của từng chiến sĩ trong tiểu đội được cán bộ nêu rõ, đồng thời hướng dẫn để chiến sĩ thực hiện thuần thục các động tác theo yêu cầu đặt ra. Căn cứ vào chức trách, nhiệm vụ của từng chiến sĩ, từng phân đội để cán bộ đơn vị xác định nội dung, hình thức và phương pháp huấn luyện.

Nhờ cách chỉ đạo và tổ chức huấn luyện linh hoạt, hiệu quả, nên mặc dù hằng năm, Đoàn Chiến Thắng cũng như Đoàn B50 có hàng chục lượt đơn vị từ cấp trung đội trở lên tiến hành diễn tập tổng hợp và bắn đạn thật, nhưng vẫn bảo đảm an toàn tuyệt đối về mọi mặt. Điều đó là những minh chứng sinh động và thuyết phục khi mà một số đơn vị để xảy ra mất an toàn đều tìm “mọi cách” đổ lỗi cho các yếu tố khách quan như: Tình trạng kỹ thuật của vũ khí, trang bị; điều kiện bãi tập… mà không thấy được tính quyết định trong việc bảo đảm an toàn huấn luyện chính là trình độ, khả năng của mỗi cán bộ, chiến sĩ. Hơn nữa, lựa chọn hình thức huấn luyện phù hợp, trong đó chú trọng rèn luyện, nâng cao khả năng thực hành cho bộ đội, cũng là đồng thời giải quyết tốt hai vấn đề đặt ra mà một số đơn vị đang lúng túng trong chỉ đạo, điều hành và tổ chức huấn luyện: Bởi, nếu chú trọng quá vào bảo đảm an toàn, nhất là an toàn trong diễn tập có bắn đạn thật, sẽ “đánh mất” ý đồ chiến thuật và ngược lại. Huấn luyện cơ bản sát với chức trách, nhiệm vụ chính là cách để giải quyết đồng thời hai vấn đề trên.

Cùng với huấn luyện cơ bản để bộ đội có trình độ thuần thục, cũng cần đặt vấn đề nâng cao hiểu biết và rèn luyện ý thức tuân thủ nguyên tắc, quy tắc cho bộ đội. Phải nêu vấn đề này bởi trên thực tế gần đây đã có những vụ mất an toàn xảy ra do cán bộ, chiến sĩ thực hiện không nghiêm quy tắc an toàn. Điển hình phải nhắc đến là vụ việc ở đơn vị B8, Đoàn B20 gần đây. Thực tế ở Binh đoàn Quyết Thắng và Quân khu 3 cho thấy việc trang bị các nguyên tắc, quy tắc bảo đảm an toàn huấn luyện không thể máy móc, cứng nhắc. Điều quan trọng là phải làm cho bộ đội hiểu thấu đáo ý nghĩa, sự cần thiết của từng nội dung. Chỉ khi nào bộ đội nắm chắc, hiểu rõ sự cần thiết phải tuân thủ các khâu, các bước, từng mục, từng điều… thì việc chấp hành mới đạt đến độ tự giác.

An toàn trong huấn luyện, cho dù trực tiếp hay gián tiếp yếu tố con người (trình độ và ý thức trách nhiệm của bộ đội) vẫn giữ vai trò quyết định. Trình độ kỹ thuật, chiến thuật, ý thức chấp hành nguyên tắc của bộ đội phụ thuộc rất nhiều vào phương thức tổ chức huấn luyện, rèn luyện và trách nhiệm của đội ngũ cán bộ. Nếu đơn vị nào cán bộ ngại khó, ngại khổ, “thương” bộ đội vất vả mà huấn luyện theo kiểu “chạy” cho hết nội dung, chương trình, thì dù có nhiều biện pháp mấy cũng khó giải quyết được vấn đề an toàn huấn luyện.

Bài và ảnh: Lê Ngọc Long