“2 kiên định, 2 đẩy mạnh và 2 ngăn ngừa”: Định hướng chiến lược xây dựng Quân đội trong tình hình mới

Tình hình thế giới và khu vực đang diễn biến nhanh chóng, phức tạp và khó lường, với sự gia tăng cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, xung đột cục bộ, các thách thức an ninh phi truyền thống, biến đổi khí hậu, dịch bệnh và những biến động sâu sắc về kinh tế, chính trị, xã hội toàn cầu. Đất nước ta đang bước vào giai đoạn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng thực hiện hai mục tiêu 100 năm, gắn với khát vọng phát triển nhanh, bền vững và xây dựng Việt Nam hùng cường, thịnh vượng. Việc giữ vững môi trường hòa bình, ổn định có ý nghĩa nền tảng cho phát triển kinh tế – xã hội nhanh và bền vững, nâng cao đời sống nhân dân.

Trong bối cảnh đó, chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm, Bí thư Quân ủy Trung ương thể hiện tư duy chiến lược, tầm nhìn toàn diện, là định hướng quan trọng để Quân đội phải tiếp tục phát huy vai trò lực lượng nòng cốt trong bảo vệ Tổ quốc, giữ vững ổn định chính trị và môi trường hòa bình, ổn định, góp phần quan trọng thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ chiến lược nêu trên.

“2 kiên định” - Giữ vững nền tảng tư tưởng, chính trị của Quân đội

"2 kiên định" đó là: Kiên định đường lối quân sự, quốc phòng của Đảng. Kiên định xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị, góp phần giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng đối với Quân đội.

Trước hết, kiên định đường lối quân sự, quốc phòng của Đảng là yêu cầu có tính nguyên tắc. Đường lối ấy khẳng định mục tiêu bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ; xây dựng nền quốc phòng toàn dân, thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân; kiên định chiến tranh nhân dân, dựa vào dân, lấy dân làm gốc. Trong điều kiện các thách thức an ninh ngày càng phức tạp, giữ vững định hướng chiến lược là cơ sở để Quân đội chủ động ứng phó, không bị động, bất ngờ trong mọi tình huống.

Kiên định xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị là vấn đề có ý nghĩa sống còn đối với bản chất, truyền thống và sức mạnh chiến đấu của Quân đội ta. Trước các thủ đoạn “diễn biến hòa bình”, thúc đẩy “dân sự hóa”, “phi chính trị hóa” Quân đội của các thế lực thù địch, yêu cầu đặt ra là giữ vững, tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng đối với Quân đội; nâng cao chất lượng giáo dục chính trị, tư tưởng; xây dựng bản lĩnh chính trị vững vàng, ý chí chiến đấu cao, phẩm chất đạo đức cách mạng trong sáng cho cán bộ, chiến sĩ.

Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị thăm, kiểm tra các cơ quan, đơn vị thuộc Tổng cục Chính trị tại TP Hồ Chí Minh. Ảnh: NGUYỄN TRUNG TRỰC

Thực tiễn năm 2025 và cả nhiệm kỳ vừa qua cho thấy Đảng bộ Quân đội và toàn quân đã quán triệt, triển khai nghiêm túc, hiệu quả đường lối, chủ trương của Đảng, Nhà nước về quân sự, quốc phòng; phát huy tốt vai trò nòng cốt trong củng cố quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc. Công tác xây dựng chính trị, tư tưởng được tăng cường, bảo đảm Quân đội luôn kiên định mục tiêu, lý tưởng của Đảng, giữ vững bản chất cách mạng, có bản lĩnh chính trị vững vàng, luôn sẵn sàng nhận và hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ. Hoạt động công tác Đảng, công tác chính trị được triển khai quyết liệt, đồng bộ, hiệu quả, hướng mạnh về cơ sở; 100% cán bộ, đảng viên, quần chúng được quán triệt, học tập nghiêm túc các nghị quyết, chỉ thị, kết luận của Trung ương, Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng, toàn quân thống nhất cao về ý chí và hành động, tuyệt đối trung thành, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng. 

Cán bộ, chiến sĩ không chỉ vững vàng về chính trị, tinh nhuệ trong huấn luyện sẵn sàng chiến đấu, mà còn tinh nhuệ, hiệu quả trong ứng phó các thách thức an ninh phi truyền thống. Chỉ tính riêng năm 2025, Quân đội đã điều động hơn 1 triệu lượt bộ đội, dân quân tự vệ, trên 24.300 lượt tàu, thuyền, trực thăng, UAV, các loại phương tiện, cơ sở vật chất tham gia phòng, chống, khắc phục hậu quả ở các địa bàn bị thiên tai, bão lũ, ngập úng, sạt lở đất; tìm kiếm, cứu nạn, cấp cứu ngư dân và các lực lượng hoạt động trên biển, đảo, vùng sâu, vùng xa.

“2 đẩy mạnh” - Tạo động lực phát triển trong giai đoạn mới

"2 đẩy mạnh" đó là: Đẩy mạnh xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại. Đẩy mạnh hội nhập quốc tế và đối ngoại quốc phòng.

Hiện đại hóa Quân đội là yêu cầu khách quan, lâu dài, trong đó con người giữ vai trò quyết định. Toàn quân đã tổ chức huấn luyện theo phương châm “cơ bản, thiết thực, vững chắc”, chú trọng huấn luyện làm chủ vũ khí, trang bị kỹ thuật mới. Nhiều cuộc kiểm tra bắn đạn thật, hội thi, hội thao, diễn tập chiến thuật có bắn đạn thật được tổ chức chặt chẽ, an toàn, đạt mục đích, yêu cầu đề ra. Công tác xây dựng chính quy, rèn luyện kỷ luật tiếp tục có chuyển biến tích cực; nền nếp chính quy được giữ vững, kỷ cương, kỷ luật được tăng cường. Việc tổ chức, sắp xếp lực lượng theo hướng “tinh, gọn, mạnh” tiếp tục được triển khai đồng bộ, gắn với nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong điều kiện tác chiến hiện đại.

Năm 2025 đánh dấu bước tiến quan trọng về công nghiệp quốc phòng, khoa học-công nghệ và chuyển đổi số, tạo nền tảng nâng cao sức mạnh tổng hợp, khả năng sẵn sàng chiến đấu. Việc từng bước làm chủ công nghệ lõi, công nghệ nền; nghiên cứu, chế tạo nhiều loại vũ khí, trang bị hiện đại; đẩy nhanh chuyển đổi số trong chỉ huy, quản lý, huấn luyện… đã góp phần quan trọng thúc đẩy mục tiêu xây dựng Quân đội “tinh, gọn, mạnh”, tiến lên hiện đại.

Tổ hợp Tên lửa Trường Sơn do Tập đoàn Công nghiệp-Viễn thông Quân đội nghiên cứu, chế tạo. Ảnh: TUẤN HUY

Theo đó, ngành công nghiệp quốc phòng có bước tiến về tự chủ công nghệ lõi, công nghệ nền, thiết kế, chế tạo thành công một số dòng tên lửa, phương tiện bay không người lái đa năng, xe chiến đấu bộ binh, xe thiết giáp bơi, lội nước…; hoạt động sản xuất – kinh tế quốc phòng đạt kết quả tích cực, doanh thu tăng 14,4% so với năm 2024. Phong trào nghiên cứu, ứng dụng khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo được đẩy mạnh với hàng chục công trình, sản phẩm được trao Giải thưởng sáng tạo khoa học-công nghệ Việt Nam (tăng 50% so với năm 2024); hơn 1.000 sáng kiến, cải tiến kỹ thuật được ứng dụng hiệu quả.

Năm 2025 cũng là năm bứt tốc về chuyển đổi số khi 100% cơ quan, đơn vị ban hành văn bản điện tử có sử dụng chữ ký số cá nhân; mạng truyền số liệu quân sự kết nối tới hơn 90% đầu mối, trong đó 100% đầu mối cấp 1, 2, 3, hướng tới hoàn thành kết nối cấp 4 trong quý I-2026. Nhiều hệ thống hỗ trợ chỉ huy, tham mưu tác chiến và tự động hóa chỉ huy tại các lực lượng được triển khai, góp phần nâng cao chất lượng quản lý, chỉ huy, điều hành trong điều kiện tác chiến hiện đại. Đặc biệt, nền tảng “bình dân học vụ số” với 60 khóa học và 200 học liệu số góp phần phổ cập kỹ năng số cho cán bộ, chiến sĩ, đưa chuyển đổi số đi vào nền nếp, thực chất.

Về đẩy mạnh hội nhập quốc tế và đối ngoại quốc phòng. Đây là yêu cầu khách quan trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng. Đối ngoại quốc phòng là bộ phận quan trọng của đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân, góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để phát triển đất nước. Thực tiễn chứng minh, việc tham gia tích cực, có trách nhiệm vào các cơ chế hợp tác quốc phòng song phương và đa phương đã và đang góp phần nâng cao vị thế, uy tín của đất nước, Quân đội trên trường quốc tế, đồng thời tạo điều kiện để Quân đội học hỏi kinh nghiệm, nâng cao năng lực tổ chức, chỉ huy, phối hợp quốc tế. Quá trình hội nhập luôn bảo đảm nguyên tắc độc lập, tự chủ, vì lợi ích quốc gia – dân tộc, đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng.

Trên bình diện song phương, nhiều hoạt động mang dấu ấn rõ nét như Giao lưu hữu nghị quốc phòng biên giới Việt Nam–Trung Quốc lần thứ 9; Giao lưu hữu nghị quốc phòng biên giới Việt Nam–Campuchia lần thứ 2 (gắn với các hoạt động dân sinh thiết thực như xây tặng trường học vùng biên); tuần tra liên hợp, các cuộc tham vấn, đối thoại chính sách quốc phòng và trao đổi đoàn các cấp tiếp tục duy trì hiệu quả. Những hoạt động này không chỉ củng cố quan hệ hữu nghị, mà còn góp phần làm sâu sắc hiểu biết, tăng cường niềm tin, giữ vững hòa bình, hợp tác và phát triển.

Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó bí thư Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng cùng Thượng tướng Đổng Quân, Ủy viên Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Trung Quốc và đoàn đại biểu hai nước tham dự Giao lưu hữu nghị quốc phòng biên giới Việt Nam-Trung Quốc lần thứ 9.

Trên kênh đa phương, Việt Nam tham gia chủ động, trách nhiệm, góp phần xây dựng lòng tin và tranh thủ sự đồng tình, ủng hộ quốc tế. Nổi bật là việc tham dự Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN (ADMM) lần thứ 19 tại Kuala Lumpur; tham gia Đối thoại Shangri-La lần thứ 22 tại Singapore, Diễn đàn Hương Sơn Bắc Kinh lần thứ 12 và nhiều cơ chế, diễn đàn quan trọng khác. Qua đó, Việt Nam tiếp tục khẳng định đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác; làm rõ chính sách quốc phòng “4 không”, củng cố lòng tin chiến lược, mở rộng cơ hội hợp tác. Hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc tiếp tục triển khai đúng hướng, an toàn, hiệu quả như cử sĩ quan luân phiên, triển khai Đội Công binh số 4 và Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 7 thực hiện nhiệm vụ tại Abyei và Phái bộ Nam Sudan… Đồng thời, các chương trình phối hợp khắc phục hậu quả chiến tranh về bom mìn, chất độc hóa học tiếp tục được triển khai nghiêm túc, nhân văn và thiết thực.

“2 ngăn ngừa” – tư duy chiến lược bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa

"2 ngăn ngừa" đó là: Ngăn ngừa các nguy cơ chiến tranh, xung đột. Ngăn ngừa mọi biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong Đảng bộ Quân đội và toàn quân.

Trong điều kiện hòa bình, hợp tác vẫn là xu thế lớn nhưng tiềm ẩn nhiều nhân tố bất ổn, việc chủ động phòng ngừa, không để bị cuốn vào các xung đột là yêu cầu cấp thiết. Điều này đòi hỏi Quân đội phải không ngừng nâng cao năng lực nghiên cứu, dự báo chiến lược; nắm chắc tình hình; kịp thời tham mưu cho Đảng, Nhà nước các chủ trương, giải pháp xử lý đúng đắn các vấn đề về quốc phòng, an ninh, đối ngoại, không để bị động, bất ngờ. Hoạt động đối ngoại quốc phòng không chỉ mang ý nghĩa hợp tác mà còn góp phần kiểm soát bất đồng, củng cố niềm tin, duy trì môi trường hòa bình, ổn định để phát triển đất nước.

Ngăn ngừa nguy cơ từ bên ngoài đồng thời ngăn ngừa nguy cơ tiềm ẩn từ bên trong có thể làm suy giảm sức mạnh chiến đấu của Quân đội. Những biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống; “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” nếu không được phát hiện, ngăn chặn kịp thời sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín, bản chất cách mạng của Quân đội. Do đó, phải tiếp tục tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong Quân đội; thực hiện nghiêm nguyên tắc tập trung dân chủ; đề cao trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ chủ trì các cấp; gắn công tác kiểm tra, giám sát với giữ nghiêm kỷ luật Đảng, kỷ luật Quân đội.

"2 ngăn ngừa" này có mối quan hệ chặt chẽ, tác động qua lại và bổ trợ lẫn nhau nhằm giữ "trong ấm ngoài êm" để xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc.

“2 kiên định, 2 đẩy mạnh và 2 ngăn ngừa” là những định hướng chiến lược xây dựng Quân đội trong tình hình mới. Ảnh minh họa: qdnd.vn

Thực tế những năm qua, Quân đội luôn thực hiện nghiêm các nghị quyết, kết luận của Trung ương về xây dựng, chỉnh đốn Đảng; tăng cường kiểm tra, giám sát; tổ chức tự phê bình và phê bình nghiêm túc, thực chất. Công tác xây dựng Đảng được triển khai có chiều sâu, từ chuẩn bị, tổ chức chặt chẽ đại hội đảng các cấp; rà soát, chuẩn y kết quả bầu cử; ban hành quy chế lãnh đạo, quy chế làm việc, đến đổi mới, nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ và thi hành kỷ luật Đảng... Vai trò nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ chủ trì, được đề cao, góp phần giữ vững kỷ luật, kỷ cương, củng cố sức chiến đấu của tổ chức đảng, xây dựng Quân đội trong sạch, vững mạnh, tạo “lá chắn” ngăn ngừa suy thoái từ khi còn là mầm mống.

“2 kiên định, 2 đẩy mạnh và 2 ngăn ngừa” là sự kết tinh giữa tư duy chiến lược và thực tiễn xây dựng Quân đội trong giai đoạn mới, thể hiện quan điểm kết hợp chặt chẽ giữa xây dựng và bảo vệ; giữa phát triển và phòng ngừa; giữa kiên định và đổi mới sáng tạo. Phát huy những kết quả đạt được, những năm tới việc quán triệt, thực hiện nghiêm túc, linh hoạt, hiệu quả các nội dung này sẽ góp phần xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức và đạo đức; không ngừng nâng cao sức mạnh tổng hợp, khả năng sẵn sàng chiến đấu, đáp ứng yêu cầu bảo vệ vững chắc Tổ quốc trong mọi tình huống.