Những ngôi nhà nặng nghĩa, nặng tình

Thượng tướng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Phùng Quang Thanh với gia đình con liệt sĩ Hoàng Văn Khuê, bà con trong tổ 16 phường Gia Sàng (TP Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên) trong lễ bàn giao nhà tình nghĩa.

Ngày 20-12 tại tổ 16 phường Gia Sàng, TP Thái Nguyên,Bộ Quốc phòng đã tổ chức bàn giao nhà tình nghĩa cho anh Hoàng Văn Học là con liệt sĩ Hoàng Văn Khuê. Đồng chí Thượng tướng Phùng Quang Thanh, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó bí thư Đảng ủy Quân sự Trung ương, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng đã đến dự buổi lễ, trực tiếp trao bằng Quyết định tặng nhà của Bộ Quốc phòng và chìa khóa cho gia đình.

Trong đời mình Hoàng Văn Học không bao giờ quên được khoảnh khắc được nhận Quyết định trao tặng nhà tình nghĩa và chiếc chìa khóa ngôi nhà khang trang rộng rãi từ tay đồng chí Bộ trưởng Bộ Quốc phòng. Phải trấn tĩnh một lúc anh mới mở được cửa, mời các thủ trưởng, các quan khách cùng bà con khối phố vào trong ngôi nhà có sự đóng góp mồ hôi công sức của đồng đội, có ngày công của các thương binh, cựu chiến binh trong phường, có những bát nước chè xanh của các mẹ, các chị phục vụ anh em trong những ngày thi công vất vả.

Ngôi nhà vợ chồng anh vừa được tặng khá rộng rãi, mái bằng, tường quét sơn trắng, bộ bàn ghế còn thơm mùi gỗ. Mẹ anh, bà Hoàng Thị Lục xúc động: “Gia đình tôi được Bộ Quốc phòng; Quân khu 1; đơn vị và bà con khối phố chung tay xây nên ngôi nhà tình nghĩa khang trang này, thật là có nằm mơ tôi cũng không dám nghĩ đến. Vong linh chồng tôi hẳn sẽ mát mẻ khi được biết vợ, con, cháu nội mình được đồng đội đùm bọc, cưu mang”.

Thắp nén nhang thơm trên bàn thờ liệt sĩ Hoàng Văn Khuê, Bộ trưởng Phùng Quang Thanh ân cần thăm hỏi sức khỏe của bà Hoàng Thị Lục, hỏi chuyện công tác của đại úy Hoàng Văn Học và vợ là đại úy Hoàng Thị Yến. Đồng chí Bộ trưởng rất vui khi biết ở đơn vị anh chị đều công tác tốt, là đảng viên hoàn thành tốt nhiệm vụ, hai cháu Hoàng Thị Lan Hương, Hoàng Thị Thanh Huyền đều là học sinh giỏi trong nhiều năm. Đồng chí nói: “Bà và cô chú cần giữ gìn sức khỏe để lao động và công tác, phát huy phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ và truyền thống gia đình, quê hương. Các cháu học giỏi là điều mừng không chỉ cho gia đình, cho dòng họ mà cho cả xã hội”.

Trò chuyện thân mật, vui vẻ với bà con trong khu phố, Bộ trưởng rất phấn khởi khi thấy tình làng nghĩa xóm ở đây thật đầm ấm. Bộ trưởng nói: “Ngôi nhà mà Bộ Quốc phòng tặng đồng chí Học hôm nay có sự đóng góp to lớn, sự chung sức, đồng lòng, đóng góp của chính quyền và bà con lối xóm cùng với các đồng chí, đồng đội ở đoàn H10 Quân khu 1. Không chỉ giúp các gia đình chính sách mà cả các đơn vị quân đội đóng quân ở bất cứ địa phương nào cũng nhận được sự cưu mang, giúp đỡ của nhân dân và chính quyền địa phương tạo nên sức mạnh cho các đơn vị hoàn thành tốt nhiệm vụ của Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó”.

Ngày hôm trước, tôi đi cùng các đồng chí ở Cục chính sách Tổng cục Chính trị đến dự lễ bàn giao nhà tình nghĩa cho mẹ và vợ liệt sĩ Phạm Văn Phượng, xóm Lũng Thượng, xã Hà Thạch thị xã Phú Thọ, tỉnh Phú Thọ. Chị Nguyễn Thị Lán nước mắt đầm đìa đi cảm ơn từng người. Chị xúc động: “Nhà tôi đất rộng, nhưng chỉ có căn nhà dột, 2 cây mít, 4 cây doi và 20 khóm tre. Bữa ăn hằng ngày trông chờ vào hai sào ruộng. Các bác bộ đội, chính quyền địa phương đã giúp mẹ con tôi đổi đời”. Ngày anh Phượng hy sinh chị Lán mới 22 tuổi, chị ở vậy nuôi con nhỏ, phụng dưỡng mẹ già. Tuổi xuân của chị cứ vùn vụt đi qua mà chưa biết một ngày sung sướng. Mẹ liệt sĩ Phạm Văn Phượng-cụ Ngô Thị Tú 92 tuổi bước vào ngôi nhà mới lát đá hoa cứ cắp đôi dép lê dưới nách. Cụ nức nở trong nước mắt: “Tôi để chân đi trên nền gạch cho mát, chỉ tiếc cho con tôi không sống lại được để nhìn thấy đồng đội và bà con đến trao cho mẹ anh và vợ anh ngôi nhà mà những ngày chưa đi bộ đội, bao lần cháu ao ước nói với tôi: “Bao giờ có tiền để con xây cho mẹ ngôi nhà mái bằng”. Cháu chưa làm được thì bây giờ bạn bè đồng đội đã làm cho”.

Trao đổi với các đồng chí cán bộ chính sách ở Quân khu 1, Quân khu 2, đồng chí Đại tá Nguyễn Sĩ Khải, trưởng phòng chính sách Quân khu 1, cho biết: “Khi nhận được chỉ thị về chủ trương của Bộ Quốc phòng xây 1000 nhà tình nghĩa tặng đối tượng chính sách nhân dịp kỷ niệm 60 năm ngày thương binh-liệt sĩ (27-7-1947 / 27-7-2007), Bộ tư lệnh Quân khu đã thành lập ban chỉ đạo xây nhà tình nghĩa do đồng chí chính ủy Quân khu làm trưởng ban. Đồng thời xây dựng kế hoạch, phối hợp với chính quyền và nhân dân địa phương để chọn đối tượng và tìm phương thức xây tặng nhà tình nghĩa sao cho vừa tiết kiệm vừa phát huy được sự đóng góp giúp đỡ không chỉ của đơn vị mà còn của họ hàng, bà con lối xóm". Tôi được biết để nhà tình nghĩa đến đúng các đối tượng có hoàn cảnh khó khăn thực sự, các đồng chí trong ban chỉ đạo đã có mặt ở các địa phương trên địa bàn 6 tỉnh và các đơn vị của Quân khu, xem xét từng trường hợp cụ thể, phối hợp cùng với đơn vị, chính quyền địa phương chọn đất, chọn vật liệu, cùng với gia đình chọn hướng nhà, kiểm tra chất lượng và tiến độ xây dựng.

Mẹ liệt sĩ Nguyễn Thị Chiến ở xã Hóa Thượng, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên rất vui khi được nhận căn nhà tình nghĩa của Bộ Quốc phòng do cán bộ, chiến sĩ đoàn Thông tin S01 xây dựng. Nhưng hôm nhận nhà mẹ vẫn băn khoăn vì đường đi vào nhà phải đi nhờ trên đất hàng xóm. Biết được băn khoăn của mẹ, Ban chỉ đạo đã làm việc với chính quyền địa phương và gia đình cạnh nhà mẹ đã tự nguyện nhường cho mẹ phần đất để làm lối đi. Hôm khánh thành con đường ngõ vào nhà, mẹ Chiến cứ tấm tắc: “Tôi được đồng đội của con tôi làm nhà, còn hàng xóm thì cho con đường đẹp. Mỗi lần vào nhà, ra ngõ tôi lại nhớ đến các con”.

Tôi gặp trung úy-chính trị viên đại đội 8 tiểu Đoàn 3 đoàn phòng không H10, đơn vị đã góp hàng trăm ngày công để xây dựng ngôi nhà tình nghĩa hôm nay. Anh cho biết: “Cán bộ, chiến sĩ xây dựng ngôi nhà tình nghĩa này vừa là trách nhiệm, nhưng chúng tôi cũng tình nguyện gửi gắm tình cảm của mình bằng những việc làm cụ thể, phần nào giúp đồng đội tôi giảm bớt khó khăn, yên tâm công tác. Đơn vị muốn đóng góp công sức nhiều hơn nữa để các gia đình chính sách không còn cảnh nhà tranh vách đất”.

Trong những ngày này ở nhiều địa phương trong cả nước, có hàng nghìn gia đình thương binh, liệt sĩ, gia đình có công được nhận nhà tình nghĩa của Bộ Quốc phòng, nhận sổ tiết kiệm, được giúp đỡ giống, vốn để phát triển sản xuất, có hàng nghìn Bà mẹ Việt Nam anh hùng được các đồng đội của con, của cháu đến thăm hỏi, chia sẻ, giúp đỡ, nâng giấc mẹ những lúc ốm, đau, trái gió, trở trời. Tôi cứ nhớ mãi mẹ liệt sĩ Đỗ Thị Điều ở khu 12 xã Phù Ninh, huyện Phù Ninh tỉnh Phú Thọ khi bước vào ngôi nhà mới mà cán bộ, chiến sĩ Bộ chỉ huy quân sự tỉnh vừa xây dựng xong. Mẹ cầm tay Đại tá Phạm Ngọc Châu, phó chủ nhiệm Cục Chính trị, Quân khu 2, nói: “Mẹ có nhà mới, có giường mới, có tủ mới, bàn ghế mới, lại có chăn bông ấm trong mùa đông rét mướt này. Các anh bộ đội đang đem đến lòng tin cho mẹ, cho nhân dân địa phương”.

Chiến tranh đã đi qua nhưng ở đâu đó vẫn còn những thương binh, những bà mẹ liệt sĩ, những người có công với cách mạng vẫn còn gặp khó khăn trong cuộc sống. Quĩ “Đền ơn đáp nghĩa”, 1.000 căn nhà tình nghĩa của Bộ Quốc phòng xây dựng trong năm 2006-2007 chỉ là một trong rất nhiều hình thức mà các đơn vị quân đội kết hợp với chính quyền và nhân dân địa phương đã và đang làm, nhằm giúp các đối tượng chính sách bớt đi gian khó. Truyền thống “Uống nước nhớ nguồn, ăn quả nhớ người trồng cây” lúc nào cũng được “Bộ đội Cụ Hồ khắc sâu ở trong tâm và thể hiện bằng những việc làm cụ thể".

Tôi vẫn nhớ câu nói của thương binh hạng 1/4 Nguyễn Xuân Tình nói hôm mẹ liệt sĩ Đỗ Thị Điều nhận nhà mới: “Các anh không chỉ đến xây những ngôi nhà mà các anh còn xây niềm tin giữa bộ đội và nhân dân trong anh em chúng tôi và bà con địa phương”.

Bài và ảnh: VŨ ĐẠT