Ban CHQS xã, phường, đặc khu (gọi chung là Cơ quan quân sự cấp xã) là lực lượng nòng cốt trong xây dựng nền quốc phòng toàn dân ở cơ sở, trực tiếp tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương về nhiệm vụ quân sự, quốc phòng. Khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và đưa sĩ quan chính quy về công tác tại cơ quan quân sự cấp xã, nhiệm vụ của đơn vị có nhiều điều chỉnh, bổ sung phù hợp thực tiễn và đặc thù địa bàn.

Theo đó, phát huy hiệu quả hoạt động CTĐ, CTCT ở cơ quan quân sự cấp xã là nhiệm vụ quan trọng, có ý nghĩa thiết thực trong xây dựng lực lượng vũ trang địa phương vững mạnh. 

Đồng chí Bí thư Đảng ủy, Chính trị viên Ban CHQS phường Gò Vấp, TP Hồ Chí Minh thăm, động viên cán bộ, chiến sĩ dân quân thường trực Ban CHQS phường. 

Thứ nhất, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cấp ủy, chỉ huy là giải pháp hàng đầu để nâng cao chất lượng, phát huy hiệu quả hoạt động CTĐ, CTCT ở cơ quan quân sự cấp xã. Điều này đúng với tinh thần “Ở đâu có hoạt động của bộ đội, ở đó có hoạt động CTĐ, CTCT”. Theo đó, hoạt động CTĐ, CTCT sẽ giữ vai trò nền tảng trong xây dựng cơ quan quân sự cấp xã vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức. Vì vậy, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên đối với nhiệm vụ này là cần thiết, có ý nghĩa rất quan trọng. Hiện nay, cần chú trọng quán triệt sâu sắc các văn bản pháp luật về nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, các chỉ thị, nghị quyết của Đảng về xây dựng tổ chức Đảng trong Quân đội nhân dân Việt Nam, đặc biệt là Nghị quyết số 66.12/2026/NQ-CP ngày 26-1-2026 của Chính phủ về tổ chức và hoạt động của Ban Chỉ huy quân sự cấp xã, phường, đặc khu trực thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, Bộ tư lệnh Thủ đô Hà Nội, Bộ tư lệnh TP Hồ Chí Minh...

Thực tiễn cho thấy, ở địa phương nào cấp ủy, chính quyền quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo chặt chẽ thì ở đó hoạt động CTĐ, CTCT được triển khai nền nếp, hiệu quả; vai trò tham mưu của cơ quan quân sự cấp xã được phát huy tốt. Ngược lại, nếu nhận thức chưa đầy đủ, việc tổ chức thực hiện còn hình thức thì hiệu quả công tác sẽ hạn chế, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng xây dựng lực lượng dân quân tự vệ và thực hiện nhiệm vụ quốc phòng ở cơ sở. Do đó, cấp ủy, tổ chức đảng cần thường xuyên quán triệt sâu sắc các nghị quyết, chỉ thị của Đảng về nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, đặc biệt là quan điểm của Đảng về xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam vững mạnh về chính trị. Trên cơ sở đó, lãnh đạo xây dựng nghị quyết, chương trình hành động phù hợp với đặc điểm địa phương, gắn chặt nhiệm vụ CTĐ, CTCT với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội và củng cố quốc phòng - an ninh.

Thứ hai, tiếp tục đổi mới nội dung, hình thức tiến hành CTĐ, CTCT. Đây là yêu cầu quan trọng bởi hoạt động của cơ quan quân sự cấp xã mang màu sắc, đặc thù rất riêng, gắn kết chặt chẽ giữa công tác quân sự với quốc phòng địa phương. Trọng tâm là tăng cường công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho cán bộ, chiến sĩ lực lượng dân quân tự vệ, dự bị động viên. Nội dung giáo dục cần bám sát nhiệm vụ quốc phòng, quân sự địa phương; kết hợp chặt chẽ giữa giáo dục truyền thống, giáo dục pháp luật với tuyên truyền về âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch, từ đó nâng cao bản lĩnh chính trị, ý thức trách nhiệm và tinh thần cảnh giác cách mạng cho lực lượng vũ trang ở cơ sở.

Với đặc thù riêng của cơ quan quân sự cấp xã, hoạt động CTĐ, CTCT đòi hỏi vận dụng linh hoạt, hiệu quả.

Bên cạnh đó, xuất phát từ đặc thù của cơ quan quân sự cấp xã, lực lượng dự bị động viên, dân quân tự vệ nên cần chú trọng đổi mới hình thức giáo dục theo hướng thiết thực, dễ hiểu, giáo dục đến đâu bảo đảm hiểu rõ, nắm chắc đến đó. Việc kết hợp giữa sinh hoạt chính trị, học tập tập trung với các hình thức tuyên truyền trực quan, sinh hoạt chuyên đề, diễn đàn thanh niên, hoạt động văn hóa, văn nghệ sẽ góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục chính trị, tư tưởng.

Thứ ba, gắn hoạt động CTĐ, CTCT với xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở. Giải pháp này xuất phát từ vai trò của công tác cán bộ là một trong những yếu tố quyết định chất lượng hoạt động CTĐ, CTCT ở cơ quan quân sự cấp xã. Vì vậy, cấp ủy, chính quyền địa phương cần quan tâm xây dựng đội ngũ cán bộ, nhất là các đồng chí chỉ huy trưởng, chính trị viên, chính trị viên phó… có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức tốt, trình độ chuyên môn và năng lực công tác đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ tình hình hiện nay. Cùng với đó, chú trọng công tác bồi dưỡng kỹ năng tiến hành CTĐ, CTCT, phương pháp tuyên truyền, vận động quần chúng cho đội ngũ cán bộ quân sự cấp xã.

Thực tế tại nhiều địa phương cho thấy, khi đội ngũ cán bộ quân sự cơ sở được đào tạo, bồi dưỡng bài bản, hoạt động CTĐ, CTCT có sự chuyển biến rõ nét. Chẳng hạn, tại một số xã của tỉnh Nghệ An, thông qua việc tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ CTĐ, CTCT cho cán bộ quân sự cơ sở, chất lượng sinh hoạt chi bộ quân sự, hoạt động giáo dục chính trị cho dân quân tự vệ được nâng lên. Lực lượng dân quân tham gia tích cực, hiệu quả vào công tác phòng, chống thiên tai, giữ gìn an ninh trật tự trên địa bàn…

Thứ tư, tăng cường kiểm tra, sơ kết, tổng kết thực tiễn. Để hoạt động CTĐ, CTCT ở cơ quan quân sự cấp xã đạt hiệu quả thiết thực, cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát của cấp ủy, cơ quan quân sự cấp trên đối với việc tổ chức thực hiện. Thông qua kiểm tra, các cấp kịp thời phát hiện những hạn chế, bất cập đã hướng dẫn, giúp đỡ tháo gỡ; đồng thời biểu dương, nhân rộng các mô hình, cách làm hiệu quả. Công tác sơ kết, tổng kết thực tiễn giúp cơ quan quân sự cấp xã rút ra bài học kinh nghiệm, làm cơ sở tiếp tục hoàn thiện nội dung, phương thức tiến hành CTĐ, CTCT phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

 Đại diện Ban CHQS phường Tăng Nhơn Phú, TP Hồ Chí Minh trao hoa cảm ơn các cơ quan, đơn vị phối hợp làm tốt công tác tuyển quân năm 2026.

Thứ năm, gắn hoạt động CTĐ, CTCT với xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc. Bởi lẽ, hoạt động CTĐ, CTCT ở cơ quan quân sự cấp xã không chỉ hướng vào xây dựng lực lượng vũ trang địa phương mà còn góp phần củng cố mối quan hệ gắn bó giữa quân đội với nhân dân, xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc.

Cơ quan quân sự cấp xã cần chủ động phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể địa phương đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện tốt chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; tích cực tham gia các phong trào phát triển kinh tế, xã hội, xóa đói giảm nghèo, phòng chống thiên tai, cứu hộ cứu nạn. Thông qua những hoạt động thiết thực đó, văn hóa và hình ảnh Bộ đội Cụ Hồ, người “Chiến sĩ sao vuông” tiếp tục được lan tỏa trong đời sống xã hội, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và Quân đội.

Thực hiện đồng bộ, hiệu quả các giải pháp trên sẽ góp phần nâng cao chất lượng tổng hợp của cơ quan quân sự cấp xã, củng cố nền quốc phòng toàn dân, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.