Phục kích địch trên cánh đồng

Nhằm mở thông biên giới, hỗ trợ phong trào đánh địch của quân và dân Đồng bằng sông Cửu Long, tháng 3-1972, Sư đoàn 1, Quân giải phóng miền Nam được giao nhiệm vụ xây dựng kế hoạch, tổ chức tác chiến tiêu diệt địch tại căn cứ Kông Pông Trách.

Tiến hành điều nghiên để hoàn thiện kế hoạch tác chiến, Sư đoàn 1 quyết định điều động Trung đoàn 44 và Trung đoàn 46 bố trí đội hình kéo dài hàng chục ki-lô-mét trên các cánh đồng dọc theo biên giới Campuchia. Ngay từ đêm nhận lệnh chốt trên các cánh đồng, bộ đội ta triển khai hệ thống công sự trận địa, lo dự trữ hậu cần. Lúc đó là mùa khô, địa hình bằng phẳng nên không thuận lợi cho việc bố trí trận địa chiến đấu.

Chiến sĩ Quân khu 5 trên chiến trường Campuchia. Ảnh minh họa: Tư liệu

Ngày 22-3-1972, một tiểu đoàn bộ binh và hai thiết đoàn của địch tổ chức hành quân trên diện rộng dọc theo các phum sóc, từ khu vực Vĩnh Gia, Vĩnh Điều (tỉnh An Giang) hướng về Kông Pông Trách, nhằm tăng cường cho căn cứ này. Khoảng 8 giờ, xuất hiện nhiều máy bay địch từ phía Đông bay tới quần thảo trinh sát, không thấy động tĩnh gì. Sau đó, từ phía Nam xuất hiện bộ binh và xe tăng địch tràn qua biên giới, dàn hàng ngang tiến vào căn cứ Kông Pông Trách. Chỉ huy Trung đoàn 44 và Trung đoàn 46 nhanh chóng hội ý, thống nhất phương án chặn đầu, khóa đuôi, tổ chức tập kích địch.

Cánh đồng giữa mùa khô hạn, đất cằn bạc phếch. Tất cả công sự chiến đấu của bộ đội đều tận dụng những bờ ruộng để che đỡ và được ngụy trang bằng cỏ, rơm rạ cùng màu với cánh đồng. Do địa hình trống trải, quan sát được rộng nên địch không dùng bom, pháo bắn dọn đường. Tuy vậy chúng vẫn tiến chậm, cảnh giác. Sau gần một giờ dò dẫm, địch chỉ tiến được vài cây số, không gặp bất cứ động thái nào từ phía đối phương. Khoảng 10 giờ, mặt trời đã lên cao, hơi nóng từ mặt ruộng phả lên hầm hập, bộ đội ta vẫn dõi theo địch. Bỗng nhiên đội hình xe tăng địch cụm lại khoảng 10 phút như để nhận lệnh mới, rồi tất cả rồ ga tăng tốc. Khi xe địch đi đầu ngang với đội hình khóa đầu của Đại đội 8, Tiểu đoàn 5, Trung đoàn 44, đơn vị được lệnh nổ súng. 3 chiếc xe đi đầu bị trúng đạn B40, cháy rừng rực, quân địch nhảy khỏi xe lập tức bị diệt. Ở phía cuối đội hình, Trung đoàn 46 làm nhiệm vụ khóa đuôi đồng loạt nã đạn, 4 xe địch bốc cháy.

Bị đánh bất ngờ, địch hoảng loạn, tất cả đội hình địch bị dồn ứ lại. Lệnh xung phong đánh tạt sườn được phát ra. Bộ đội ta tốc hầm hào xông lên dũng mãnh, đánh chia cắt đội hình, diệt từng bộ phận địch khiến chúng bỏ xe chạy thục mạng. Trận đánh diễn ra hơn 30 phút, ta đã bắn cháy 11 xe, bắt giữ 13 xe. Binh lính địch trên xe bị thương vong, một số bỏ xe chạy bộ về phía biên giới khu vực Vĩnh Điều. Bị đánh bất ngờ và thất bại ê chề giữa thanh thiên bạch nhật, địch điên cuồng gọi trực thăng, pháo binh oanh tạc...

Đây là trận phục kích đánh địch trên cánh đồng chỉ cách biên giới Việt Nam-Campuchia chưa đầy 5km, mở đầu cho trận đánh tiêu diệt địch ở Kông Pông Trách, góp phần đánh tan âm mưu bình định của địch ở miền Tây Nam Bộ, mở thông đường chi viện của ta cho địa bàn Quân khu 9.