Nắm chắc tình hình địch, xác định và dự kiến chính xác khu vực địch đổ bộ đường không

Trong kế hoạch tác chiến Chiến dịch Tây Nguyên, Bộ tư lệnh chiến dịch nhận định: Trong thế bố trí chung của chiến dịch, ta đã hình thành thế vây hãm, các trục Đường số 14, 21 và 19 đã bị ta chia cắt nên quân địch muốn giải tỏa cho Buôn Ma Thuột chỉ có thể dựa vào đường không. Sau khi ta đánh Buôn Ma Thuột từ 3 đến 5 ngày, địch sẽ đổ quân ứng cứu với lực lượng khoảng từ 1 đến 2 trung đoàn, hướng phản kích của chúng có thể sẽ theo hai trục Đường 14 và 21. Tuy nhiên, nếu ta đánh chiếm, giữ các bàn đạp mà địch có thể lợi dụng để phản kích chiếm lại thị xã Buôn Ma Thuột như căn cứ 45, 53 và sân bay Hòa Bình thì chúng sẽ gặp khó khăn hơn.

Trên cơ sở đó, Bộ tư lệnh chiến dịch giao nhiệm vụ cho Sư đoàn 10, sau khi đánh chiếm Đức Lập nhanh chóng cơ động sang phía Bắc Buôn Ma Thuột sẵn sàng đánh địch phản kích từ hướng Đông và Đông Bắc. Để bảo đảm cho Sư đoàn 10 tác chiến, sau khi giải phóng Buôn Ma Thuột, Bộ tư lệnh chiến dịch điều chuyển trận địa pháo binh, pháo phòng không ra phía Đông thị xã, sẵn sàng chi viện. Đúng như nhận định, Buôn Ma Thuột thất thủ, địch sử dụng máy bay lên thẳng lần lượt đổ các đơn vị của Sư đoàn 23 xuống các điểm cao hai bên trục Đường 21, nơi ta đã dự kiến trước. Đây là thời cơ thuận lợi cho ta thực hành trận then chốt thứ 2 giành thắng lợi, tiêu diệt toàn bộ lực lượng địch đổ bộ đường không, đập tan ý định phản kích của chúng.

Quân giải phóng tiến vào sân bay Hòa Bình ở thị xã Buôn Ma Thuột, tháng 3-1975. Ảnh tư liệu  

Nắm chắc tình hình địch, xác định và dự kiến chính xác khu vực địch đổ bộ đường không là bài học kinh nghiệm quý, có giá trị vận dụng trong thực tiễn chiến đấu và huấn luyện quân sự. Đối với các nhà trường Quân đội, trong đào tạo sĩ quan, cần chú trọng nâng cao trình độ nghiên cứu, khả năng tổng hợp, nhận định, đánh giá, kết luận chính xác đối tượng chiến đấu.

Trong các bài giảng nguyên tắc chiến thuật, cần giới thiệu cho học viên nắm chắc nguyên tắc chiến thuật, đặc điểm, thủ đoạn tác chiến, các vấn đề có tính quy luật trong hoạt động tác chiến của địch. Đồng thời, cần cập nhật những phát triển mới của đối tượng tác chiến; bồi dưỡng tư duy khoa học, phương pháp nhận định, nghiên cứu, đánh giá tình hình...

Xác định cách đánh đúng, tạo lập thế trận đánh địch đổ bộ đường không vững chắc

Bằng sự phân tích sắc sảo, đánh giá đúng tình hình địch, Bộ tư lệnh chiến dịch đã có cách đánh đúng, tạo lập thế trận vững chắc nên đã giành được thắng lợi to lớn trong trận then chốt thứ 2, tiêu diệt toàn bộ Sư đoàn bộ binh 23 (thiếu) và Liên đoàn biệt động quân số 21 khi chúng đổ bộ đường không ở Phước An. Trong trận này, ta sử dụng lực lượng dự bị đánh chiếm những bàn đạp quan trọng làm mất chỗ dựa, phá thế triển khai của địch; bao vây cô lập từng cụm quân địch vừa đổ bộ, không cho chúng kịp triển khai đội hình, thực hành chế áp hỏa lực mãnh liệt, bộ binh và xe tăng cơ động triển khai đội hình và thực hành xung phong tiêu diệt từng cụm quân địch mới đổ bộ, tập trung lực lượng đánh đòn quyết định tiêu diệt cụm quân địch chủ yếu ở Phước An, tiêu diệt toàn bộ quân địch. Chấp hành mệnh lệnh của Bộ tư lệnh chiến dịch, Sư đoàn 10 sau khi hoàn thành nhiệm vụ tiến công Đức Lập đã nhanh chóng cơ động triển khai thế trận đánh địch đổ bộ đường không ở Đông Bắc thị xã Buôn Ma Thuột; trong 5 ngày đã tiêu diệt và làm tan rã hoàn toàn Sư đoàn 23 (thiếu) của địch, giữ vững thị xã Buôn Ma Thuột.

Từ bài học kinh nghiệm này, trong từng tưởng định huấn luyện, cần dự kiến nhiều khu vực đánh địch đổ bộ đường không, trong đó có khu vực, mục tiêu tiến công chủ yếu. Lập thế trận tiến công địch đổ bộ đường không, người chỉ huy cần hình thành thế khống chế, bao vây, chia cắt khu vực địch đổ bộ bằng cả xung lực, hỏa lực, vật cản; thế cơ động liên hoàn, tiến công, đột kích của các thành phần. Khi xây dựng các tưởng định chiến thuật, tình huống đánh địch đổ bộ đường không cần tập trung định hướng cho người học nâng cao tư duy, khả năng vận dụng cách đánh, tổ chức, bố trí triển khai lực lượng, vũ khí, trang bị, thiết bị chiến trường; vận dụng phương pháp tiến công phù hợp với quy mô và trạng thái đổ bộ sát đối tượng tác chiến.

Vận dụng linh hoạt, sáng tạo các hình thức chiến thuật và thủ đoạn chiến đấu

Trong Chiến dịch Tây Nguyên, quá trình đánh địch phản kích bằng đường không, bộ đội ta đã vận dụng sáng tạo hình thức chiến thuật tiến công địch đổ bộ đường không, tiến công trong hành tiến, vận động tiến công, tập kích, truy kích và các thủ đoạn chiến đấu bao vây, chia cắt, đột phá, thọc sâu, vu hồi, đón lõng, bám sát đánh gần, từng bước phá thế địch, tiêu diệt chúng. Phát huy sở trường chiến thuật phân đội nhỏ, bao vây chặt, tiến công nhanh, vừa đánh vừa tạo thế. Lực lượng đi trước liên tục bao vây, chia cắt, cô lập quân viện của địch, tạo thế cho lực lượng đến sau triển khai đội hình tiến công; làm cho quân địch từ chỗ chủ động phản kích rơi vào thế bị động chống đỡ với tiến công của ta và bị tiêu diệt.

Trong chiến tranh bảo vệ Tổ quốc trong tương lai (nếu xảy ra), khi tiến công ta, địch sẽ kết hợp tiến công đường bộ, đường biển với đổ bộ đường không. Vì vậy, tập trung huấn luyện học viên thành thạo các hình thức chiến thuật. Bên cạnh các hình thức chiến thuật cơ bản là tiến công, phòng ngự... cần chú trọng huấn luyện hình thức chiến thuật đánh địch cơ động cả đường bộ và đổ bộ đường không. Xác định nội dung cơ bản, chủ yếu của từng hình thức chiến thuật như: Tư tưởng chỉ đạo, cách đánh và vận dụng thủ đoạn trong chiến đấu... để tập trung huấn luyện, học đến đâu chắc đến đấy, bảo đảm cho người học có kiến thức bền vững, khả năng tư duy chiến thuật sâu sắc và nhất là khả năng vận dụng kiến thức vào chỉ huy đơn vị chiến đấu.

Trong huấn luyện chiến thuật đánh địch đổ bộ đường không, tập trung rèn luyện học viên thành thạo biện pháp chiến đấu tạo thế, nghi binh lừa dụ địch, buộc chúng phải đổ bộ vào khu vực ta đã chuẩn bị sẵn; bố trí thế trận, đội hình hợp lý, cơ động lực lượng đúng thời cơ để tránh đòn hỏa lực dọn bãi của chúng. Trong thực hành chiến đấu phải bám sát, đánh gần, không để địch phân tuyến sử dụng hỏa lực sát thương ta, vận dụng linh hoạt các thủ đoạn chiến đấu: Chia cắt, bao vây, cô lập tiêu diệt từng cụm quân địch; tổ chức đội hình tiến công hợp lý, bảo đảm lực lượng tiến công trên các hướng và có lực lượng dự bị hợp lý...

Tổ chức chỉ huy điều hành tác chiến, hiệp đồng chặt chẽ giữa các lực lượng

Trong chuẩn bị và thực hành đánh địch đổ bộ đường không phản kích ở Buôn Ma Thuột, Bộ tư lệnh chiến dịch đã đánh giá chính xác tình hình địch, chủ động chỉ huy hiệp đồng trong điều hành tác chiến nên các lực lượng tham gia chiến dịch đã giành được thế chủ động đánh địch, nhanh chóng tiêu diệt quân địch đổ bộ, hoàn thành nhiệm vụ. Đặc biệt, trong điều kiện phương tiện vận tải hạn chế, nhưng nhờ sự chủ động nên chỉ trong thời gian ngắn, Sư đoàn 10 đã nhanh chóng cơ động vượt qua quãng đường hơn 170km đến khu vực tập kết ở Bắc Buôn Ma Thuột, kịp thời triển khai lực lượng, chuẩn bị thế trận, sẵn sàng đánh địch phản kích bằng đổ bộ đường không.

Trong thực hành chiến đấu, nhờ sự chủ động trong tổ chức chỉ huy điều hành tác chiến nên các lực lượng chiến dịch đã nhanh chóng đánh chiếm Căn cứ 45, Bản Đôn, Chư Nga, không cho địch có điều kiện bám gần thị xã. Khi Trung đoàn 45 của địch vừa đổ quân xuống Điểm cao 581, không chờ đầy đủ lực lượng, Sư đoàn 10 đã tổ chức đánh ngay khi chúng đứng chân chưa vững. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, Sư đoàn đã nhanh chóng phát triển đánh chiếm Nông Trại và chuyển ngay sang đánh Trung đoàn 44 của địch đổ quân tiếp theo, đồng thời tổ chức lực lượng tiến công đánh chiếm quận lỵ Khánh Dương khi địch chưa kịp tổ chức rút chạy. Các lực lượng chiến dịch đã hiệp đồng chặt chẽ giữa các hướng (mũi), giữa bộ binh với xe tăng, pháo binh, phòng không và các binh chủng, lực lượng, tạo nên sức mạnh tổng hợp đánh địch, giành thắng lợi.

Trong công tác giáo dục, đào tạo, nhất là đào tạo sĩ quan chỉ huy-tham mưu lục quân, vận dụng bài học về chủ động trong tổ chức chỉ huy điều hành tác chiến... cần huấn luyện cho học viên về cách đánh cơ bản, hướng vận dụng trong tương lai là chiến đấu hiệp đồng quân, binh chủng. Vì vậy, chủ động trong công tác chỉ huy, hiệp đồng, phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng tham gia trận đánh. Huấn luyện cơ bản, toàn diện từ hành động cá nhân đến tổ, tiểu đội, trung đội, đại đội... cả về kỹ thuật, chiến thuật, thể lực, điều lệnh... Huấn luyện theo trình tự từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, từ phân đoạn đến tổng hợp, làm cho bộ đội thuần thục động tác, hành động của cá nhân, hành động hiệp đồng chiến đấu của phân đội và vận dụng linh hoạt trong mọi điều kiện; gắn kỹ thuật với chiến thuật, lý luận với thực tiễn.

Tăng cường các hình thức, phương pháp huấn luyện, diễn tập chiến thuật, rèn luyện học viên cả về hành động chiến đấu, hành động chỉ huy, hiệp đồng chiến đấu của phân đội và trình độ sử dụng vũ khí, trang bị trong mọi điều kiện chiến đấu, bảo đảm cho học viên giỏi chỉ huy đơn vị trong biên chế, biết chỉ huy bộ đội trong tác chiến hiệp đồng, tiến tới vừa giỏi tác chiến hiệp đồng quân, binh chủng trong đội hình cấp trên vừa giỏi chiến đấu độc lập, trong mọi điều kiện của cuộc chiến tranh.