Với biệt danh "Killer Egg" (tạm dịch: Quả trứng sát thủ) do các đơn vị đặc nhiệm Mỹ đặt cho, trực thăng MH-6 nổi tiếng không chỉ vì hình dáng đặc biệt mà còn bởi khả năng cơ động cao, dễ dàng không vận và đã minh chứng hiệu quả qua nhiều chiến dịch.

Dòng trực thăng siêu nhẹ được phát triển cho các hoạt động đặc biệt

Theo Tạp chí Quân sự Army Recognition, MH-6 Little Bird là phiên bản quân sự của trực thăng OH-6 Cayuse thời Chiến tranh Lạnh. Năm 1960, hãng chế tạo Hughes Aircraft thắng thầu chương trình Trực thăng trinh sát hạng nhẹ (LOH) của Quân đội Mỹ. Sau khi được lựa chọn, nguyên mẫu OH-6 nhanh chóng được chuyển giao cho Lục quân và đặc biệt là các đơn vị đặc nhiệm Mỹ. Đến những năm 1980, phiên bản MH-6 chuyên dụng cho nhiệm vụ đặc biệt và phiên bản tấn công AH-6 đã được hoàn thiện và chuyển giao cho Lữ đoàn Không quân đặc nhiệm "Night Stalkers" số 160.

Vì hình dáng đặc biệt nên các trực thăng MH-6 được đặt biệt danh "Quả trứng sát thủ". Ảnh: The War Zone

Đặc điểm kỹ - chiến thuật khiến MH-6 trở thành lựa chọn hàng đầu của đặc nhiệm chính là sự nhỏ gọn và linh hoạt vượt trội. Máy bay chỉ dài 9,4m, cao 2,7m, trọng lượng cất cánh tối đa khoảng 1.900kg, có thể chở 6-8 lính đặc nhiệm hoặc 4 cáng cứu thương cùng 2 phi công. Nó có thể hoạt động ở độ cao cực thấp với tiếng ồn tối thiểu, đảm bảo khả năng bí mật khi thực hiện nhiệm vụ. Tầm hoạt động của MH-6 đạt khoảng 430km và có thể mở rộng bằng các thùng dầu phụ.

Trực thăng MH-6 dễ dàng được vận chuyển bằng máy bay vận tải C-130 Hercules hoặc C-17 Globemaster III. Quá trình tháo lắp cánh quạt chỉ mất khoảng 15 phút, giúp nó dễ dàng triển khai và thu hồi trong các nhiệm vụ tác chiến đặc biệt.

Dù có kích thước nhỏ gọn, MH-6 vẫn được trang bị đầy đủ hệ thống quan sát quang - hồng ngoại, kính nhìn đêm cho phi công, radar đo độ cao, hệ thống phóng mồi bẫy nhiệt và các giá treo vũ khí tùy chỉnh gồm súng máy nòng xoay 7,62mm, rocket Hydra 70mm hoặc tên lửa chống tăng Hellfire.

Tạp chí Topwar đánh giá, MH-6 là một trong những trực thăng nhỏ nhất thế giới có khả năng hoạt động trong các môi trường chiến đấu phức tạp như đô thị chật hẹp, nhưng vẫn duy trì được tốc độ cao và khả năng sống sót.

Nhỏ gọn, linh hoạt, triển khai nhanh giúp MH-6 được đặc nhiệm Mỹ lựa chọn. Ảnh: Army Recognition 

Nhiệm vụ giải cứu phi công F-15E là một mảnh ghép trong lịch sử thực chiến của "Quả trứng sát thủ"

Trong lịch sử phục vụ nhiều thập niên trong biên chế đặc nhiệm Mỹ, MH-6 đã tham gia hầu hết các chiến dịch đặc biệt quan trọng. Nổi bật nhất là Chiến dịch Mãng xà, hay còn được biết tới qua phim ảnh với tên gọi Black Hawk Down (Diều hâu gãy cánh), tại Mogadishu, Somalia năm 1993. Trong chiến dịch này, hai chiếc MH-6 của Lữ đoàn Không quân đặc nhiệm số 160 đã hỗ trợ lực lượng Delta Force và Rangers tiếp cận mục tiêu, yểm trợ hỏa lực và tham gia rút lui dưới hỏa lực dày đặc của lực lượng dân quân Somalia.

Trong chiến dịch đó, dù 2 trực thăng Black Hawk cỡ lớn bị bắn rơi, các "Quả trứng sát thủ" MH-6 vẫn hoạt động hiệu quả nhờ kích thước nhỏ, bay thấp và cơ động linh hoạt, góp phần cứu sống nhiều binh sĩ.

Ngoài ra, trực thăng MH-6 còn tham gia nhiều chiến dịch khác, trong đó có chiến dịch săn lùng trùm khủng bố Osama bin Laden ở Afghanistan, giải cứu con tin ở Iraq và nhiều nhiệm vụ chống khủng bố bí mật tại châu Phi và Trung Đông... Theo báo cáo của Bộ tư lệnh Các lực lượng Đặc biệt Mỹ (SOCOM), MH-6 là trực thăng được sử dụng nhiều nhất trong các nhiệm vụ tìm kiếm - cứu nạn chiến đấu và tấn công phủ đầu, nhờ khả năng xâm nhập sâu và âm thầm vào hậu tuyến đối phương. Trực thăng MH-6 cũng thường xuất hiện trong các phim tài liệu và phim điện ảnh của Hollywood.

Những mảnh vỡ còn lại của trực thăng MH-6 bị phá hủy trong cuộc giải cứu phi công F-15E trên lãnh thổ Iran. Ảnh: Topwar 

Theo tờ The War Zone, trong nhiệm vụ giải cứu phi công F-15E bị bắn rơi trên lãnh thổ Iran, trực thăng MH-6 được lựa chọn vì sĩ quan điều khiển vũ khí của máy bay đã rơi xuống vùng núi hiểm trở, nơi các phương tiện cứu hộ thông thường không thể tiếp cận.

Hai trực thăng MH-6 thuộc Lữ đoàn Đặc nhiệm 160 đã bay sâu vào lãnh thổ Iran, phối hợp với máy bay vận tải HC-130J và lực lượng Delta Force trên mặt đất để định vị, tiếp cận và đưa phi công về an toàn. Tuy nhiên, trong quá trình rút lui, 2 chiếc MH-6 đã không thể rút lui cùng các máy bay MC-130J và bị kẹt lại. Quân đội Mỹ buộc phải phá hủy chúng tại chỗ để tránh lộ lọt các công nghệ đặc biệt được trang bị trên máy bay.

Mặc dù khả năng bảo vệ hạn chế, trực thăng "Quả trứng sát thủ" vẫn được nhiều đồng minh của Mỹ ưa chuộng nhờ khả năng cơ động cao và kích thước nhỏ gọn. Chúng hiện đang được sử dụng trong quân đội của 30 quốc gia trên toàn thế giới. Hiện tại, dây chuyền sản xuất trực thăng MH-6 đã ngừng hoạt động để nhường chỗ cho thế hệ trực thăng trinh sát hạng nhẹ mới.