Quân sự thế giới hôm nay (9-4): Dân quân Iraq đe dọa trả đũa Israel sau các cuộc không kích Lebanon

* Lực lượng dân quân Iraq đe dọa trừng phạt Israel sau các cuộc không kích tại Lebanon

Lực lượng dân quân Iraq được Iran hậu thuẫn đã đe dọa nối lại các hành động chống Israel, cáo buộc nước này vi phạm cam kết và tấn công dân thường tại Lebanon.

Theo giới chức Lebanon, tuyên bố được đưa ra sau khi Mỹ và Iran đạt thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 2 tuần hôm thứ Ba, đồng thời diễn ra ngay sau các cuộc không kích của Israel khiến ít nhất 112 người thiệt mạng.

Binh sĩ Lebanon có mặt tại hiện trường một cuộc không kích của Israel ở Beirut vào ngày 8-4. Ảnh: Reuters

Thủ lĩnh nhóm, ông Akram al-Kaabi, lên án sự “liều lĩnh” của Israel, cho rằng nước này thường xuyên phá vỡ thỏa thuận. Ông cảnh báo “Mặt trận Kháng chiến” sẽ quay trở lại để “trừng phạt bằng vũ lực”. 

Lực lượng Harakat Hezbollah al-Nujaba thuộc mạng lưới các nhóm vũ trang thân Iran tại Iraq tự xưng là “Lực lượng Kháng chiến Hồi giáo”. Tuy nhiên, thông cáo không nêu rõ nhóm này sẽ thực hiện hành động cụ thể nào cũng như không cung cấp thời điểm triển khai.

Trước đó, Quân đội Israel cho biết đã tiến hành 100 cuộc không kích nhằm vào các mục tiêu của Hezbollah, gọi đây là chiến dịch lớn nhất kể từ khi xung đột bùng phát. Bộ Y tế Lebanon xác nhận các đòn tấn công khiến ít nhất 112 người thiệt mạng, hàng trăm người bị thương và gây hoảng loạn tại Beirut. Trước đó, tổng số thương vong tại nước này đã lên tới 1.530 người chết và 4.812 người bị thương.

Sau các đòn không kích, Cao ủy nhân quyền Liên hợp quốc, ông Volker Türk, lên án hành động, cho rằng quy mô tàn phá là “khó có thể tin nổi” và gây áp lực lớn lên một nền hòa bình mong manh vừa đạt được với Iran.

Trong ngày 8-4, Israel, Mỹ và Pakistan (quốc gia tham gia trung gian), đã đưa ra các quan điểm khác nhau về việc liệu Lebanon có nằm trong thỏa thuận ngừng bắn tạm thời hay không. Pakistan cho rằng Lebanon có nằm trong thỏa thuận, trong khi Israel và Nhà Trắng khẳng định điều ngược lại.

Ông Türk nhấn mạnh mọi cuộc tấn công phải tuân thủ luật nhân đạo quốc tế, đặc biệt là các nguyên tắc phân biệt mục tiêu, tính tương xứng và bảo vệ dân thường, đồng thời kêu gọi điều tra độc lập và đưa những người vi phạm ra trước công lý.

* Mỹ kéo dài thời gian phục vụ của tên lửa hành trình hạt nhân AGM-86B

Không quân Mỹ đang triển khai chương trình kéo dài thời gian phục vụ của tên lửa hành trình phóng từ trên không AGM-86B đến năm 2033, nhằm bảo đảm năng lực răn đe hạt nhân trong giai đoạn chuyển tiếp sang thế hệ vũ khí mới. Chương trình sẽ tập trung tái sản xuất các linh kiện điện tử quan trọng trong hệ thống điều khiển bay, trong đó có bộ điều khiển Elevon.

AGM-86B là biến thể hạt nhân của dòng AGM-86, được thiết kế từ thập niên 1970 và đưa vào biên chế năm 1982. Qua nhiều thập kỷ hoạt động, các linh kiện điện tử của hệ thống, vốn dựa trên công nghệ analog, đã trở nên lỗi thời, làm suy giảm độ tin cậy và khả năng sẵn sàng chiến đấu. Do đó, chương trình lần này tập trung thay thế các bảng mạch và linh kiện điện tử rời đã hết vòng đời, đồng thời giữ nguyên hình dạng, cấu trúc và chức năng ban đầu nhằm đáp ứng các yêu cầu chứng nhận hiện có.

Hợp đồng được giao độc quyền cho Boeing với tổng số lượng tối đa là 550 bộ điều khiển Elevon, tốc độ sản xuất khoảng 94 bộ mỗi năm.

Bộ điều khiển Elevon đóng vai trò then chốt trong hệ thống điều khiển bay của tên lửa, chuyển đổi lệnh dẫn đường thành tín hiệu điều khiển các bề mặt khí động học. Nếu bộ phận này gặp sự cố, tên lửa sẽ mất khả năng duy trì quỹ đạo bay đã lập trình. Chính vì vậy, đây được coi là điểm nghẽn kỹ thuật quan trọng trong việc duy trì độ tin cậy của AGM-86B.

AGM-86B là tên lửa hành trình cận âm có thể mang đầu đạn hạt nhân do Boeing phát triển cho Không quân Mỹ, được đưa vào sử dụng từ tháng 12-1982 và vẫn còn hoạt động tính đến năm 2026 như một phần trong kho tên lửa Mỹ. Ảnh: Không quân Mỹ

Tên lửa AGM-86B có thể mang đầu đạn nhiệt hạch W80-1 với lượng nổ từ 5 đến 150 Kiloton. Vũ khí này được tối ưu cho bay thấp, sử dụng hệ thống dẫn đường so khớp địa hình nhằm giảm khả năng bị radar phát hiện. Với tầm bắn từ 2.400 đến 2.800km và tốc độ hành trình khoảng 890km/giờ, AGM-86B cho phép máy bay ném bom B-52 triển khai tấn công từ ngoài vùng phòng không của đối phương.

Hiện nay, mỗi máy bay B-52 có thể mang tới 20 tên lửa AGM-86B, tạo nên năng lực tấn công ngoài vùng phòng thủ quan trọng trong cấu trúc răn đe hạt nhân của Mỹ. Tuy nhiên, do tên lửa thế hệ mới AGM-181 vẫn chưa đạt quy mô sản xuất cần thiết, việc duy trì AGM-86B trở thành giải pháp thiết yếu để bảo đảm tính liên tục của lực lượng.

* Bồ Đào Nha hạ thủy tàu chuyên dụng mang UAV NRP D. João II

Hải quân Bồ Đào Nha đã tiến hành hạ thủy NRP D. João II, đánh dấu hoàn tất giai đoạn đóng thân và chuyển sang lắp đặt, tích hợp hệ thống.

NRP D. João II là tàu sân bay chuyên dụng cho UAV đầu tiên của Liên minh châu Âu, được phát triển theo hợp đồng ký năm 2024 và tài trợ từ Quỹ phục hồi và phát triển của EU. Con tàu được đặt theo tên Vua João II của Bồ Đào Nha, người gắn liền với giai đoạn mở rộng thám hiểm hàng hải, góp phần định hình chiến lược biển của quốc gia này.

Tàu được thiết kế như một nền tảng đa nhiệm nhằm thay thế các tàu đơn chức năng, với khả năng hoạt động dài ngày trên biển. Cấu trúc nhiệm vụ của tàu dựa trên hệ thống mô-đun, cho phép thay đổi cấu hình theo từng nhiệm vụ mà không cần cải tạo cấu trúc tổng thể. Tàu có thể mang tối đa 18 container tiêu chuẩn ISO, 18 phương tiện và 10 xuồng cao tốc, cùng hệ thống bốc dỡ và cần cẩu tải trọng khoảng 30 tấn, giúp hoạt động độc lập tại các cảng với hạ tầng hạn chế. Bên trong tàu được bố trí phòng thí nghiệm, cơ sở y tế và trung tâm điều hành nhiệm vụ.

Tàu NRP D. João II được đặt theo tên Vua João II của Bồ Đào Nha, người trị vì từ năm 1481 đến 1495 và đóng vai trò trung tâm trong việc mở rộng hàng hải của đất nước thông qua hỗ trợ thám hiểm đại dương, phát triển kỹ thuật hàng hải và khai mở các tuyến đường biển mới. Ảnh: Hải quân Bồ Đào Nha

NRP D. João II dài khoảng 107,5m, rộng 20m, lượng giãn nước khoảng 7.000 tấn, có thể hoạt động liên tục tới 45 ngày không cần tiếp tế với tốc độ tối đa 27,78km/giờ. Biên chế tiêu chuẩn gồm 48 người, cùng chỗ ở cho tối đa 42 nhà khoa học và chuyên gia vận hành hệ thống không người lái. Trong tình huống khẩn cấp, tàu có thể chở thêm tới 100 quân nhân hoặc hơn 200 dân thường, phục vụ nhiệm vụ cứu trợ và sơ tán.

Một điểm nổi bật của con tàu là khả năng tích hợp hệ thống không người lái trên không, mặt nước và dưới nước. Tàu có boong bay dài khoảng 94m, được trang bị hệ thống phóng UAV cánh cố định, đồng thời hỗ trợ UAV cất hạ cánh thẳng đứng, cũng như trực thăng EH-101 và NH90. Ngoài ra, tàu có thể triển khai và thu hồi phương tiện không người lái trên biển và dưới nước, mở rộng đáng kể phạm vi giám sát và thu thập dữ liệu.