Quân sự thế giới hôm nay (7-3): Vũ khí nào đã tấn công tàu sân bay UAV Shahid Bagheri?

* Hà Lan chọn ngư lôi F21 cho tàu ngầm lớp Orka

Bộ Quốc phòng Hà Lan mới đây xác nhận nước này sẽ tích hợp ngư lôi hạng nặng F21 vào 4 tàu ngầm Orka tương lai, thay vì sử dụng tạm thời ngư lôi Mk48 như kế hoạch từng được cân nhắc trước đây.

Theo các quan chức quốc phòng Hà Lan, việc tích hợp F21 ngay từ giai đoạn sản xuất giúp bảo đảm các tàu ngầm được triển khai với hệ thống vũ khí hiện đại, phù hợp với yêu cầu của chiến tranh dưới nước trong tương lai.

F21 là ngư lôi hạng nặng đa nhiệm, được thiết kế cho cả nhiệm vụ chống ngầm và chống hạm. Ảnh: Naval Group

Lớp tàu ngầm Orka là chương trình hiện đại hóa quan trọng đối với năng lực tác chiến dưới nước của Hà Lan. Được chế tạo bởi Tập đoàn Naval Group của Pháp, các tàu này được phát triển từ thiết kế thuộc họ Barracuda, song được điều chỉnh để sử dụng hệ thống động lực diesel-điện cho các nhiệm vụ bí mật kéo dài như thu thập thông tin tình báo, tác chiến chống ngầm, triển khai lực lượng đặc nhiệm và tấn công trên biển.

Thiết kế của tàu tích hợp các hệ thống sonar hiện đại, trung tâm quản lý chiến đấu tiên tiến và khả năng hoạt động bền bỉ hơn so với các tàu ngầm lớp Walrus đã phục vụ từ những năm 1990. Chiếc tàu đầu tiên thuộc lớp Orka dự kiến sẽ đi vào hoạt động từ năm 2033.

Ngư lôi F21 được lựa chọn là loại ngư lôi hạng nặng đa nhiệm, được thiết kế cho cả nhiệm vụ chống ngầm và chống hạm. Vũ khí này chính thức đi vào hoạt động từ năm 2018 và đang được trang bị cho đội tàu ngầm của Hải quân Pháp nhằm thay thế ngư lôi F17.

Về kỹ thuật, F21 dài khoảng 6m, đường kính 533mm, đáp ứng tiêu chuẩn NATO đối với ngư lôi hạng nặng phóng từ tàu ngầm, khối lượng khoảng 1.550kg, mang đầu đạn gần 200kg với cơ chế kích nổ cận đích. Ngư lôi sử dụng động cơ điện và hệ thống chân vịt ngược chiều, cho phép đạt tốc độ khoảng 93km/giờ và tầm hoạt động lên tới khoảng 57km tùy điều kiện tác chiến.

F21 có thể hoạt động ở độ sâu từ khoảng 10m đến 600m, sử dụng hệ thống dẫn đường kết hợp giữa điều khiển qua dây dẫn và tự dẫn âm thanh chủ động – thụ động. Thông qua dây dẫn kết nối với tàu ngầm phóng, kíp chiến đấu có thể điều chỉnh dữ liệu mục tiêu, cập nhật mô hình tìm kiếm hoặc chuyển hướng ngư lôi trong quá trình tấn công. Ở giai đoạn cuối, đầu dò âm thanh cho phép vũ khí tự động bám bắt mục tiêu ngay cả trong môi trường âm thanh phức tạp.

Nhờ sử dụng động cơ điện, F21 tạo ra tín hiệu âm thanh thấp hơn và vệt nước nhỏ hơn, khiến việc phát hiện bằng sonar phòng thủ trở nên khó khăn hơn, đặc biệt trong môi trường nước nông hoặc có điều kiện âm thanh phức tạp.

* Vũ khí nào đã tấn công tàu sân bay UAV Shahid Bagheri?

Ngày 6-3, Quân đội Mỹ công bố video được cho là quay từ hệ thống ngắm/chỉ thị mục tiêu trên máy bay quân sự Mỹ, cho thấy tàu sân bay UAV Shahid Bagheri của Iran đang hoạt động trên biển. Chiến hạm Iran sau đó bị ít nhất hai quả tên lửa dẫn đường chính xác đánh trúng vào sàn cất hạ cánh, làm bùng phát đám cháy lớn.

Hình ảnh công bố không cho thấy rõ loại vũ khí đã được sử dụng, song nhiều ý kiến cho rằng, tên lửa chống hạm tầm xa (LRASM) AGM-158C và phiên bản chống hạm của Tomahawk là 2 loại tên lửa có khả năng cao đã được triển khai.

LRASM là tên lửa hành trình chống hạm tầm xa có khả năng tàng hình và dẫn đường chính xác, được thiết kế để hoạt động hiệu quả ngay cả trong môi trường tác chiến điện tử dày đặc. Trong khi đó, Tomahawk Block dùng để tấn công các mục tiêu di động trên biển.

Hình ảnh cho thấy tàu sân bay UAV Shahid Bagheri bốc cháy sau khi trúng đòn tấn công của Mỹ. Ảnh: CENTCOM/Truyền thông nhà nước Iran

Shahid Bagheri được Iran hoán cải từ tàu chở container để thành một nền tảng hỗ trợ hàng không dài khoảng 240m, lượng giãn nước hơn 40.000 tấn, có boong cất cánh nghiêng, đường băng dài khoảng 180m dành cho UAV. Tàu được đưa vào biên chế vào tháng 2-2025.

Các nguồn tin cho biết con tàu có tốc độ tối đa hơn 37km/giờ và khả năng hoạt động liên tục nhiều tháng. Theo các báo cáo từ Iran, tàu có thể hoạt động trên biển tới một năm, di chuyển khoảng 35.000-41.000km mà không cần tiếp nhiên liệu tại cảng, đồng thời mang theo tới 60 UAV cùng các xuồng cao tốc. Ngoài ra, tàu còn được cho là có năng lực hỗ trợ tác chiến điện tử, tình báo tín hiệu và vận hành các phương tiện không người lái dưới nước.

* Anh triển khai thêm tiêm kích Typhoon tới Qatar

Vương quốc Anh sẽ triển khai thêm 4 tiêm kích Typhoon tới Qatar nhằm tăng cường hoạt động phòng không tại Trung Đông, sau vụ tấn công bằng UAV nhằm vào các cơ sở của Anh ở Cyprus mới đây.

Typhoon là máy bay chiến đấu đa nhiệm chủ lực của Vương quốc Anh, có khả năng thực hiện cả nhiệm vụ không đối không và không đối đất. Máy bay có chiều dài 15,96m, cao 5,29m, sải cánh 11,09m và diện tích cánh 50m², đạt tốc độ tối đa 1.975km/giờ và có thể hoạt động ở độ cao tới khoảng 16,8km. Theo kế hoạch, các tiêm kích này sẽ được sử dụng nhằm hỗ trợ các nhiệm vụ phòng không khu vực.

Quyết định được Thủ tướng Anh Keir Starmer công bố trong bối cảnh các mối đe dọa trên không nhằm vào lực lượng liên minh và các đối tác trong khu vực tiếp tục gia tăng. Vào đầu tuần này, các cơ sở của Anh tại Cyprus đã trở thành mục tiêu của một cuộc tấn công bằng UAV. Ngày 3-3, một tiêm kích Typhoon đã hạ một UAV tấn công một chiều của Iran đang hướng tới Qatar bằng tên lửa không đối không. Một ngày sau, tiêm kích F-35B của Anh bắn hạ các UAV trên bầu trời Jordan. Đơn vị chống UAV của Anh cũng vô hiệu hóa thêm nhiều UAV trong không phận Iraq đang bay về phía lực lượng liên minh.

Eurofighter Typhoon FGR4 là biến thể đa nhiệm một chỗ ngồi được phát triển từ các máy bay Typhoon F2 và nâng cấp để đạt đầy đủ năng lực tiêm kích, tấn công mặt đất và trinh sát. Ảnh: Bộ Quốc phòng Anh

Cùng với đó, Anh cũng đã triển khai thêm 400 quân nhân nhằm hỗ trợ các hoạt động phòng không và điều phối tác chiến. Các chuyên gia chống UAV của nước này cũng được điều động để hỗ trợ các đối tác khu vực nâng cao năng lực phòng thủ.

Song song với việc tăng cường lực lượng không quân, Anh cũng mở rộng hiện diện hải quân tại Đông Địa Trung Hải, bằng việc triển khai khu trục hạm Type 45 HMS Dragon cùng hai trực thăng Wildcat. Tàu HMS Dragon được trang bị hệ thống tên lửa phòng không Sea Viper, có khả năng phát hiện, theo dõi và đánh chặn các mối đe dọa trên không, bao gồm UAV và tên lửa. Hệ thống này có thể phóng 8 tên lửa trong vòng chưa đầy 10 giây và dẫn đường đồng thời cho tối đa 16 tên lửa tới các mục tiêu đang tiếp cận.

Các trực thăng Wildcat đi kèm mang theo tên lửa Martlet, được thiết kế để tiêu diệt UAV và các mục tiêu trên không khác ở cự ly ngắn, bổ sung năng lực đánh chặn trên không bên cạnh hệ thống radar và phòng thủ tên lửa của khu trục hạm.