Quân sự thế giới hôm nay (6-1): Thổ Nhĩ Kỳ tích hợp hệ thống phòng thủ tầm xa SİPER-1 vào mạng lưới “Vòm Thép”

* Châu Âu nghiên cứu máy bay hạng nhẹ đa nhiệm tương lai

Liên minh châu Âu đã chính thức khởi động sáng kiến nghiên cứu và thiết kế máy bay hạng nhẹ đa nhiệm tương lai (FMLA) trong khuôn khổ Quỹ Quốc phòng châu Âu năm 2026, với ngân sách 15 triệu Euro dành riêng cho nội dung này. Chương trình cho phép triển khai nhiều hoạt động hợp tác, nhằm xử lý khoảng trống năng lực đang hiện hữu trong các lực lượng không quân châu Âu, khi phần lớn các máy bay hạng nhẹ đa nhiệm hiện nay đã có tuổi đời 30–40 năm và dự kiến cần thay thế trong giai đoạn 2035-2040.

FMLA được định hướng thuần túy ở cấp độ nghiên cứu và thiết kế, không bao gồm sản xuất, thử nghiệm hay chứng nhận. Chương trình hướng tới một loại máy bay chi phí thấp, có khả năng đáp ứng yêu cầu chiến trường hiện nay và tiêu chuẩn công nghệ hiện đại, đặc biệt tập trung vào nhiệm vụ không đối đất và các vai trò tác chiến cụ thể.

Defense Express so sánh FMLA với máy bay hạng nhẹ A-29 Super Tucano của Brazil, được thiết kế để thực hiện các nhiệm vụ tác chiến và huấn luyện. Ảnh: Không quân Brazil

Theo định hướng nhiệm vụ, FMLA được thiết kế cho các vai trò như tấn công hạng nhẹ, đánh chặn UAV, yểm trợ hỏa lực gần, hỗ trợ đường không trực tiếp, chỉ thị mục tiêu mặt đất, tình báo – giám sát – trinh sát… Nền tảng này sẽ đóng vai trò là giải pháp thay thế kinh tế hơn so với máy bay phản lực, đồng thời có thể hoạt động từ các địa điểm dã chiến với hạ tầng hạn chế.

Về thiết kế, các đề xuất phải nghiên cứu máy bay theo một hoặc hai cấu hình, tùy mức độ đồng thuận giữa các quốc gia tham gia. Khả năng sống sót là yếu tố trọng tâm, với yêu cầu áp dụng các công nghệ và vật liệu hiện đại nhằm giảm khả năng bị phát hiện bởi radar và các hệ thống trinh sát khác. Các yêu cầu khác liên quan đến tương thích điện từ, lớp phủ tăng độ bền trong môi trường khắc nghiệt, cùng vật liệu và công nghệ chế tạo bảo đảm tính bền bỉ trong nhiều điều kiện khai thác.

Theo yêu cầu chức năng, FMLA là máy bay cánh quạt cỡ nhỏ, có khối lượng cất cánh tối đa 7.500kg, khả năng cất hạ cánh trên đường băng ngắn, khoang hàng có cửa sau hoặc cửa bên. Máy bay hoạt động hiệu quả trong nhiều điều kiện môi trường khắc nghiệt, tích hợp năng lực tình báo, giám sát và trinh sát, với khả năng mang yếu tố tác chiến, bao gồm các loại tên lửa hiện đại, và vận hành với hệ thống điện tử hàng không tiên tiến cùng thông tin liên lạc mã hóa phù hợp với phân khúc chi phí.

Ngoài nhiệm vụ quân sự, nền tảng này còn phải dễ dàng chuyển đổi cho các nhiệm vụ như tìm kiếm cứu nạn, giám sát biên giới, đồng thời bảo đảm tính kinh tế, tiềm năng xuất khẩu và đóng góp vào việc củng cố chuỗi cung ứng quốc phòng châu Âu.

* Thổ Nhĩ Kỳ tích hợp hệ thống phòng không tầm xa SİPER-1 vào mạng lưới “Vòm Thép”

Thổ Nhĩ Kỳ đã chính thức tăng cường năng lực phòng không – phòng thủ tên lửa quốc gia với việc đưa SİPER-1, hệ thống phòng không tầm xa hoàn toàn do trong nước phát triển, vào mạng lưới phòng thủ nhiều lớp Steel Dome (Vòm Thép), nhằm bổ sung lớp bảo vệ tầm cao, tầm xa.

SİPER-1 được thiết kế để đối phó nhiều mối đe dọa, bao gồm máy bay chiến đấu, tên lửa hành trình và có thể là UAV bầy đàn. Trong quá trình bắn đạn thật, SİPER-1 chứng minh khả năng phát hiện, bám bắt và đánh chặn mục tiêu trên không tốc độ cao, có khả năng cơ động trong môi trường tác chiến phức tạp, với nhiều tín hiệu mục tiêu mô phỏng điều kiện chiến trường thực tế.

Thổ Nhĩ Kỳ tích hợp hệ thống phòng không tầm xa SİPER-1 vào mạng lưới Vòm Thép giúp bổ sung một lớp bảo vệ tầm cao. Ảnh: Aselsan / Army Recognition Group

Dù Thổ Nhĩ Kỳ chưa công bố chính thức các tham số kỹ thuật, các nguồn mở cho biết biến thể sản xuất ban đầu có khả năng đánh chặn mục tiêu ở cự ly xấp xỉ 100km, với độ cao phù hợp cho nhiệm vụ bảo vệ không phận tầm cao.

Hệ thống sử dụng tên lửa đánh chặn nội địa, được cho là trang bị động cơ nhiên liệu rắn hai tầng và đầu tự dẫn radar chủ động. Việc tích hợp vào hệ sinh thái chỉ huy – điều khiển quốc gia được bảo đảm bởi phần mềm điều khiển tác chiến và hệ thống phân phối hỏa lực do ASELSAN phát triển, cho phép tác chiến đồng thời nhiều mục tiêu và bao phủ 360 độ. Các bệ phóng thẳng đứng đặt trên khung xe bánh lốp cơ động giúp triển khai nhanh và linh hoạt.

Dù thông số chi tiết của radar dành riêng cho SİPER-1 chưa được công bố, hệ thống được cho là có khả năng tương tác với hạ tầng cảm biến hiện có của lực lượng vũ trang Thổ Nhĩ Kỳ trong mạng lưới “Vòm Thép”, bao gồm radar mảng pha và các trung tâm hợp nhất dữ liệu, tích hợp thông tin từ máy bay cảnh báo sớm, UAV và radar ven biển.

* Ấn Độ chuẩn bị đưa vào biên chế tàu ngầm hạt nhân cuối cùng thuộc lớp Arihant

 Hindustan Times đưa tin, Ấn Độ đang chuẩn bị đưa vào biên chế tàu ngầm tên lửa đạn đạo chạy bằng năng lượng hạt nhân (SSBN) thứ tư và cũng là chiếc cuối cùng thuộc lớp Arihant, hiện được định danh là S4*, vào khoảng năm 2027. Con tàu dự kiến mang tên INS Arisudan, đã được hạ thủy tại Trung tâm Đóng tàu ở Visakhapatnam vào tháng 10-2024 và đang tiến hành các đợt chạy thử trên biển. Việc S4* gia nhập hải quân sẽ hoàn tất thế hệ đầu tiên của hạm đội SSBN do Ấn Độ tự phát triển và chế tạo.

S4* là chiếc cuối cùng trong chương trình Arihant, nối tiếp INS Arihant và INS Arighaat hiện đã đi vào hoạt động, cùng INS Aridhaman dự kiến được biên chế trong nửa đầu năm 2026 sau khi hoàn tất thử nghiệm trên biển. Theo các nguồn tin quốc phòng Ấn Độ, S4* bắt đầu chạy thử từ cuối năm 2025, với thời gian thử nghiệm dự kiến kéo dài khoảng 1 năm trước khi chính thức đưa vào trang bị đầu năm 2027.

Tàu ngầm trong tương lai sẽ tăng số ống phóng thẳng đứng từ 4 lên 8 ống, cho phép mang tối đa 8 tên lửa IRBM K-4, hoặc cấu hình hỗn hợp tùy theo yêu cầu tác chiến. Ảnh: Army Recognition

Khác biệt đáng chú ý giữa các tàu lớp Arihant đời đầu và các tàu đời sau nằm ở lượng giãn nước và năng lực mang tên lửa. INS Arihant được trang bị tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm K-15 với tầm bắn khoảng 750km, trong khi các tàu đời sau dự kiến triển khai tên lửa K-4 có tầm bắn xa hơn, được đánh giá khoảng 3.500km. S4* được mô tả có lượng giãn nước khoảng 7.000 tấn và có thể mang tới 8 tên lửa K-4, phản ánh mức tăng đáng kể so với các tàu trước đó. Con tàu này cũng được cho là có hơn 80% tỷ lệ nội địa hóa, mức cao nhất trong toàn bộ lớp Arihant, cho thấy sự trưởng thành của ngành công nghiệp quốc phòng trong nước.