* Israel triển khai hệ thống Iron Beam đánh chặn mục tiêu từ Hezbollah?

Các đoạn video ghi lại cảnh đánh chặn vào ban đêm, xuất hiện từ sau khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch nhằm vào Iran, đang làm dấy lên đồn đoán rằng hệ thống laser năng lượng cao Iron Beam có thể đã được đưa vào sử dụng để đối phó các mối đe dọa từ Hezbollah.

Tình trạng vận hành của lớp phòng thủ bằng laser này không còn là điều nghi ngờ khi theo xác nhận của Bộ Quốc phòng Israel và Tập đoàn Rafael, hệ thống tác chiến đầu tiên đã được bàn giao cho Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) vào cuối tháng 12 và tích hợp vào hệ thống phòng không của Không quân Israel. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa có tuyên bố chính thức nào nêu rõ Iron Beam đã trực tiếp tham gia các vụ đánh chặn gần đây.  

Iron Beam là hệ thống phòng không laser công suất cao của Israel, có khả năng phá hủy rocket, đạn cối và UAV trong vài giây ở cự ly ngắn. Ảnh: Rafael/OSINT 

Iron Beam được phát triển nhằm giải quyết bài toán chi phí của các hệ thống phòng không phụ thuộc nhiều vào tên lửa. Trong khi bên tấn công sử dụng rocket, UAV hoặc đạn cối giá rẻ với số lượng lớn, bên phòng thủ phải đáp trả bằng các tên lửa đánh chặn có giá lên tới hàng chục nghìn USD mỗi quả. Là hệ thống laser công suất cao đặt trên mặt đất, Iron Beam được thiết kế để bổ trợ cho Iron Dome, David’s Sling và Arrow, thay thế một phần các lần phóng tên lửa bằng phát bắn sử dụng năng lượng điện.

Theo các thông tin kỹ thuật công khai, Rafael đã giới thiệu nhiều biến thể, gồm Iron Beam và biến thể hải quân sử dụng laser công suất khoảng 100kW; Iron Beam-M với laser 30–50kW; và Lite Beam nhẹ hơn với công suất 10kW. Iron Beam không thay thế tên lửa Tamir của Iron Dome mà đóng vai trò một lựa chọn trong vòng lặp quản lý tác chiến, cho phép ưu tiên tên lửa cho các mục tiêu nguy hiểm hơn hoặc trong điều kiện thời tiết bất lợi.

Về nguyên lý, laser tiêu diệt mục tiêu bằng cách tập trung năng lượng vào điểm yếu đủ lâu để gây phá hủy cấu trúc hoặc làm mất điều khiển. Hệ thống có thể vô hiệu hóa rocket, đạn cối trong vài giây, đồng thời gây hư hại cảm biến hoặc bề mặt điều khiển của UAV. Tuy nhiên, tầm bắn hiệu quả được cho là khoảng 7–10km và hiệu suất suy giảm mạnh trong điều kiện mây, mưa, sương mù hoặc bụi. Do đó, Iron Beam phù hợp với phòng thủ điểm và bảo vệ mục tiêu giá trị cao hơn là tạo lá chắn diện rộng.

Nếu được xác nhận tham chiến, Iron Beam sẽ đánh dấu lần đầu tiên một hệ thống phòng không năng lượng định hướng công suất khoảng 100kW được sử dụng như một phần của lá chắn đa tầng cấp quốc gia. Dù việc Iron Beam tham gia các vụ đánh chặn gần đây vẫn được xem là giả thuyết có cơ sở, nhưng cho đến nay, chưa có tuyên bố chi tiết và chính thức từ phía Israel xác nhận cụ thể hệ thống được sử dụng và điều kiện tác chiến.

* Ấn Độ lên kế hoạch tăng gấp đôi số lượng S-400

Ấn Độ đang chuẩn bị mua thêm 5 tổ hợp phòng không S-400 “Sudarshan Chakra” từ Nga, động thái có thể nâng tổng số tổ hợp tầm xa của Không quân Ấn Độ (IAF) lên gấp đôi so với kế hoạch ban đầu. Nếu được phê duyệt, bước đi này sẽ tăng cường đáng kể năng lực bảo vệ căn cứ không quân, trung tâm chỉ huy và hạ tầng trọng yếu trước máy bay, tên lửa hành trình và một số mối đe dọa đạn đạo hạn chế, đồng thời định vị S-400 như một lớp chủ chốt trong hệ thống phòng không – phòng thủ tên lửa của Ấn Độ.

Đề xuất mở rộng được đưa ra trong bối cảnh Ấn Độ vẫn đang hoàn tất tiếp nhận 5 tổ hợp theo hợp đồng ký năm 2018, trị giá khoảng 5,4–5,5 tỷ USD. Tiến độ bàn giao bị kéo dài do những gián đoạn trong ngành công nghiệp quốc phòng và chuỗi cung ứng của Nga, với các hệ thống cuối cùng dự kiến được chuyển giao vào giai đoạn 2026–2027.

S-400 “Sudarshan Chakra” được sử dụng ứng phó máy bay, tên lửa hành trình, UAV và một số mối đe dọa đạn đạo. Ảnh: Bộ Quốc phòng Nga 

Trong biên chế Ấn Độ, một tổ hợp S-400 gồm hai khẩu đội, mỗi khẩu đội tích hợp thành phần chỉ huy – kiểm soát, radar trinh sát, radar điều khiển hỏa lực và khoảng 6 xe phóng TEL, tương đương 12 bệ phóng. Hệ thống có thể hợp nhất dữ liệu theo dõi, phân bổ mục tiêu và dẫn bắn nhiều loại tên lửa khác nhau, cho phép bảo vệ diện rộng trước mục tiêu khí động học, đồng thời duy trì năng lực hạn chế đối với mục tiêu đạn đạo.

S-400 được thiết kế theo khái niệm phòng thủ nhiều lớp, tối ưu hóa để đối phó máy bay, nền tảng cảnh báo sớm, phương tiện trinh sát, tên lửa hành trình và tên lửa đạn đạo trong môi trường chế áp điện tử mạnh. Theo thông số xuất khẩu, hệ thống có thể đánh chặn mục tiêu khí động học ở cự ly tới 380km, độ cao 30km và xử lý mục tiêu có tốc độ tới 4.800m/giây. Đối với mục tiêu đạn đạo, tầm đánh chặn được công bố lên tới 60km và độ cao 25km.

Trong bối cảnh Ấn Độ đang phát triển hệ thống phòng không tầm xa nội địa, các tổ hợp S-400 bổ sung được xem như giải pháp cầu nối, đảm bảo năng lực phòng thủ tầm xa trước mắt trong khi chương trình nội địa hoàn thiện.

* Bỉ cân nhắc mua trực thăng MH-60R Seahawk

Theo Army Recognition, Bỉ đang cân nhắc khả năng mua trực thăng MH-60R Seahawk để thay thế NH90 cho nhiệm vụ tìm kiếm cứu nạn trên biển.

Lực lượng trực thăng của Bỉ đang trong giai đoạn chuyển tiếp sau khi nước này cho 4 chiếc NH90 TTH nghỉ hưu vào năm 2025 do hạn chế về chi phí và khả năng sẵn sàng hoạt động. Hiện tại còn 4 chiếc NH90 NFH đảm nhiệm vai trò trên biển và chống ngầm.

MH-60R Seahawk do Sikorsky phát triển nhằm hợp nhất nhiệm vụ của SH-60B và SH-60F thành một trực thăng đa nhiệm trên biển. Chương trình khởi động từ thập niên 1990 trong khuôn khổ hiện đại hóa dòng H-60, tích hợp tác chiến chống ngầm, chống hạm và đa chức năng trên cùng một khung thân. Máy bay thực hiện chuyến bay đầu tiên năm 2001 và đạt khả năng hoạt động ban đầu năm 2006. Hoạt động sản xuất tiếp tục kéo dài sang thập niên 2020 với các nâng cấp về cảm biến, phần mềm và thông tin liên lạc.

Quá trình phát triển tập trung xây dựng một đội bay thống nhất thay cho các biến thể riêng biệt, giảm độ phức tạp hậu cần và huấn luyện. Chương trình tập trung vào việc kết hợp radar, sonar, trinh sát điện tử và quản lý vũ khí trong môi trường máy tính nhiệm vụ chung, đồng thời tăng cường khả năng hoạt động trên tàu với cơ chế gập cánh tự động và càng đáp gia cường. Các bản cập nhật phần mềm mở rộng khả năng kết nối mạng và tương tác với tàu mặt nước, máy bay tuần thám biển.

MH-60R Seahawk được phát triển nhằm hợp nhất nhiệm vụ của SH-60B và SH-60F trong một khung thân duy nhất. Ảnh: Hải quân Mỹ 

MH-60R trang bị hai động cơ T700-GE-401C, trọng lượng cất cánh tối đa khoảng 10.660kg, tốc độ hành trình trên 280km/giờ và tầm bay hơn 830km tùy cấu hình. Phi hành đoàn gồm 4 người. Buồng lái kính kỹ thuật số tích hợp radar hàng hải đa chế độ AN/APS-153; sonar nhúng AN/AQS-22; hệ thống quang-điện AN/AAS-44; và trinh sát điện tử ALQ-210. Liên kết dữ liệu Hawklink cho phép truyền dữ liệu cảm biến thời gian thực về tàu mẹ.

Về vũ khí, trực thăng có thể mang ngư lôi Mk-54 và tên lửa AGM-114 Hellfire, cùng tời cứu hộ phục vụ nhiệm vụ tìm kiếm cứu nạn. Khung thân được bảo vệ chống ăn mòn, tích hợp cơ chế gập cánh và đuôi để mang theo trên tàu chiến. Hiện MH-60R đang được nhiều quốc gia lựa chọn, phục vụ nhiệm vụ chống ngầm, an ninh hàng hải và tìm kiếm cứu nạn tại nhiều khu vực hoạt động.