* Vì sao Mỹ loại biên tàu tuần dương USS Vicksburg sau khi chi tới 754,1 triệu USD cho hiện đại hóa?

Hải quân Mỹ đã đưa tàu tuần dương mang tên lửa dẫn đường USS Vicksburg (CG-69) thuộc lớp Ticonderoga tới Brownsville (bang Texas) để tháo dỡ, khép lại chương trình hiện đại hóa kéo dài nhiều năm nhưng không thể đưa con tàu hoạt động trở lại.

USS Vicksburg trở về sau lần triển khai cuối cùng vào ngày 11-7-2015, bắt đầu chương trình hiện đại hóa vào ngày 1-7-2016 và được loại biên ngày 28-6-2024, sau 31 năm 227 ngày phục vụ.

Theo dữ liệu Hải quân Mỹ được Văn phòng Kiểm toán Chính phủ Mỹ (GAO) xem xét, quá trình hiện đại hóa tiêu tốn tới 754,1 triệu USD. Tuy nhiên, chương trình vẫn còn nhiều hạng mục chưa hoàn tất.

Tàu tuần dương USS Vicksburg bắt đầu chương trình hiện đại hóa vào năm 2016, với mức đầu tư hơn 750 triệu USD. Tuy nhiên, Hải quân Mỹ đã dừng chương trình trước khi hoàn tất. Ảnh: Al Stinger 

Những vấn đề về kết cấu, hệ thống tác chiến Aegis và vòm sonar khiến tàu không thể đạt trạng thái sẵn sàng tác chiến. Đến tháng 9-2023, một số bảng điều khiển ở trung tâm thông tin tác chiến vẫn không thể sử dụng được. Vòm sonar cũng không vượt qua các thử nghiệm áp suất và cần thêm một đợt đưa tàu vào ụ để sửa chữa, khoản chi không nằm trong dự toán bảo dưỡng trước đó.

Hải quân Mỹ sau đó kết luận chi phí sửa chữa vượt quá giá trị tác chiến có thể đạt được nếu kéo dài tuổi thọ USS Vicksburg thêm 35-40 năm. Việc tiếp tục duy trì được tính toán cần 64 triệu USD trong năm tài khóa 2024 và 524 triệu USD trong kế hoạch quốc phòng 5 năm.

USS Vicksburg là một trong những tàu tuần dương thuộc lớp Ticonderoga, lớp tàu chiến đầu tiên được đưa vào hoạt động với hệ thống tác chiến Aegis. Con tàu có lượng giãn nước khoảng 9.800 tấn, dài 173m, sử dụng 4 động cơ tua-bin khí LM2500 và đạt tốc độ tối đa 32,5 hải lý/giờ. Vũ khí gồm 122 ống phóng thẳng đứng Mk 41 cùng nhiều loại tên lửa, hai pháo 127mm, hệ thống vũ khí Phalanx và ngư lôi; tàu cũng có khả năng vận hành 2 trực thăng MH-60R.

Trước khi bước vào quá trình hiện đại hóa, USS Vicksburg có lịch sử hoạt động kéo dài hơn 2 thập niên. Tàu từng tham gia nhiều chiến dịch và hoạt động tại Địa Trung Hải, Trung Đông, Vịnh Ba Tư, Bắc Âu và Biển Đen.

USS Vicksburg cũng là một phần trong những khó khăn rộng hơn của chương trình hiện đại hóa lớp Ticonderoga. Hải quân Mỹ đã chi 3,7 tỷ USD cho 7 tàu kể từ năm 2015, nhưng chỉ Gettysburg, Chosin và Cape St. George hoàn tất hoặc được lên kế hoạch hoàn tất hiện đại hóa. Bốn tàu còn lại không trở lại hoạt động sau khi tiêu tốn tổng cộng 1,84 tỷ USD.

* Pháp phóng thử tên lửa Akeron LP từ trực thăng Tiger

Pháp vừa phóng thử tên lửa dẫn đường đa nhiệm Akeron LP từ trực thăng tấn công Tiger tại Cazaux, qua đó tiến thêm một bước trong quá trình tích hợp tên lửa này vào phiên bản Tiger MkIII.

Cuộc thử nghiệm tập trung kiểm tra khả năng khóa mục tiêu trước khi phóng (LOBL). Đầu dò của Akeron LP được kích hoạt trước khi phóng, thu nhận hình ảnh và khóa mục tiêu ở chế độ LOBL. Sau khi rời trực thăng, tên lửa vẫn duy trì khả năng tấn công mục tiêu trong điều kiện chịu ảnh hưởng của nhiễu động do cánh quạt và khí động học.

Lần thử nghiệm kết hợp 3 chức năng trong cùng một chuỗi: Thu nhận hình ảnh trước khi phóng, tách tên lửa an toàn khỏi trực thăng và tấn công mục tiêu. Tuy nhiên, cuộc thử nghiệm chưa kiểm tra chế độ khóa mục tiêu sau khi phóng (LOAL) và tác chiến ngoài tầm nhìn (BLOS) sử dụng dữ liệu mục tiêu từ bên thứ ba.

Tên lửa Akeron LP được phóng từ trực thăng tấn công Tiger để xác nhận khả năng trước khi tích hợp vào Tiger MkIII. Ảnh: Bộ Quốc phòng Pháp

Đây là lần thứ tư Akeron LP được thử nghiệm với các mục tiêu kỹ thuật khác nhau. Lần phóng đầu tiên vào tháng 2-2025 từ mặt đất tập trung kiểm tra khí động học, hệ thống dẫn đường, lực đẩy và khả năng triển khai cánh, đồng thời xác nhận tầm hoạt động 8km. Lần thứ hai vào tháng 3-2025 sử dụng trực thăng Tiger để đánh giá khả năng tách an toàn trong điều kiện nhiễu động do cánh quạt. Cuộc thử nghiệm tiếp theo vào tháng 3-2026 xác nhận khả năng tấn công mục tiêu hàng hải đang di chuyển cách 6km, đồng thời kiểm tra hệ thống dẫn đường laser bán chủ động và truyền hình ảnh từ đầu dò qua liên kết dữ liệu.

Akeron LP dài 1,8m, đường kính 150mm và nặng khoảng 35kg. Tên lửa được trang bị đầu dò kết hợp laser bán chủ động, đầu đạn kép đa nhiệm có khả năng xuyên hơn 1.000mm thép đồng nhất (RHA), được thiết kế để đối phó với xe tăng chiến đấu chủ lực, xe bọc thép hạng nhẹ, công trình, nhân lực và tàu mặt nước cỡ nhỏ. Khi phóng từ trực thăng Tiger, tên lửa có tầm hoạt động ít nhất 12km.

* Azerbaijan giới thiệu UAV Aeter V1 hoạt động không cần GPS

Công ty Synapline Technologies của Azerbaijan vừa trưng bày Aeter V1, mẫu UAV cất hạ cánh thẳng đứng (VTOL) tự hành, tại triển lãm ADEX 2026. Với trọng lượng cất cánh tối đa 25kg, Aeter V1 được phát triển cho các nhiệm vụ tình báo, giám sát, trinh sát và thu thập thông tin mục tiêu trong môi trường bị gián đoạn GPS và thông tin liên lạc.

Aeter V1 có khả năng mang tải trọng tối đa 5kg, tích hợp cảm biến quang điện tử/hồng ngoại phục vụ hoạt động ngày và đêm. UAV được trang bị các chức năng dẫn đường bằng hình ảnh không cần GPS, tự động nhận dạng, theo dõi và xác định vị trí mục tiêu. Máy bay có thời gian hoạt động lên tới 5 giờ, tầm liên kết dữ liệu tối đa 100km và có thể hoạt động ở độ cao 4.500m.

UAV Aeter V1 được trưng bày tại ADEX 2026. Ảnh: Army Recognition 

Thiết kế VTOL cho phép Aeter V1 cất và hạ cánh mà không cần đường băng, máy phóng hoặc hệ thống thu hồi chuyên dụng. Điều này giúp UAV có thể được triển khai từ các vị trí tiền phương hoặc phân tán, hỗ trợ quan sát pháo binh, thu thập thông tin mục tiêu và kết nối với UAV tấn công.

Việc phát triển Aeter V1 diễn ra trong bối cảnh Azerbaijan đã có nhiều kinh nghiệm sử dụng UAV trong tác chiến. Theo thông số được giới thiệu tại ADEX, Aeter V1 có sải cánh 3,5m, chiều dài khoảng 2m và tốc độ từ 70 đến 120km/giờ. UAV có thể cất hạ cánh thẳng đứng tại các địa điểm có độ cao tới 3.000m và chịu được sức gió lên tới 37km/giờ khi cất cánh và 50km/giờ trong khi bay.