* Doanh nghiệp Ukraine hợp tác phát triển AI quốc phòng

Công ty Swarmer và Molfar Intelligence của Ukraine vừa ký thỏa thuận hợp tác nhằm đẩy nhanh quá trình phát triển các hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) phục vụ tác chiến tự hành.

Theo nội dung thỏa thuận, Molfar Intelligence sẽ cung cấp cho Swarmer các bộ dữ liệu nguồn mở, được tổng hợp từ nhiều nguồn khác nhau như hình ảnh do UAV thu thập, ảnh vệ tinh và các dữ liệu công khai trên Internet, bao gồm cả thông tin từ mạng xã hội. Những dữ liệu này ghi nhận hoạt động quân sự trên chiến trường cũng như sự xuất hiện và di chuyển của các loại khí tài quân sự.

 Một binh sĩ Ukraine chuẩn bị triển khai UAV. Ảnh: Bộ Quốc phòng Ukraine

Trước khi được đưa vào quá trình phát triển AI, toàn bộ dữ liệu sẽ trải qua quy trình xác minh nhiều lớp. Các phương pháp kiểm chứng bao gồm phân tích không gian địa lý và yếu tố thời gian nhằm bảo đảm độ tin cậy của thông tin. Sau đó, dữ liệu sẽ được tích hợp vào hệ thống phát triển của Swarmer để phục vụ huấn luyện và tối ưu hóa các thuật toán trí tuệ nhân tạo.

Các bộ dữ liệu thu thập được sẽ hỗ trợ việc phát triển những năng lực quan trọng của các hệ thống tự hành, bao gồm nhận dạng mục tiêu, nâng cao khả năng nhận thức tình huống trên chiến trường và hỗ trợ các hoạt động tác chiến tự động. Đây được xem là những yếu tố cốt lõi đối với các nền tảng quân sự không người lái thế hệ mới.

Thỏa thuận mới phản ánh xu hướng ngày càng rõ nét của Ukraine trong việc tận dụng dữ liệu chiến trường để thúc đẩy phát triển năng lực quân sự ứng dụng AI. Theo Defense Post, tháng 5 vừa qua, các quan chức Ukraine đã thảo luận về khả năng mở rộng ứng dụng AI trong các lĩnh vực như phòng không, quản lý chiến trường và lập kế hoạch tấn công.

Trước đó, Kiev cũng đã thành lập Trung tâm AI Quốc phòng mang tên “A1” nhằm đẩy nhanh quá trình tích hợp các công cụ AI vào hoạt động quân sự. Đồng thời, nước này đang phát triển “Syaivo”, một mô hình ngôn ngữ lớn do Ukraine tự xây dựng, hướng tới các ứng dụng trong quản lý nhà nước, kinh tế và bảo đảm an ninh.

* Italy giới thiệu pháo tự hành VBM 155 SPH 10x10 với tầm bắn 70km

Tại triển lãm quốc phòng Eurosatory 2026, CIO (Consorzio Iveco Oto Melara) và Iveco Defence Vehicles đã giới thiệu VBM 155 SPH 10x10, mẫu pháo tự hành bánh lốp thế hệ mới được thiết kế nhằm tăng cường hỏa lực tầm xa, nâng cao khả năng sống sót và giảm nhu cầu nhân lực trên chiến trường hiện đại.

Điểm nổi bật của hệ thống là tháp pháo hoàn toàn không người điều khiển kết hợp với pháo 155mm do Leonardo phát triển, cho phép tấn công chính xác các mục tiêu ở cự ly lên tới 70km. Toàn bộ hệ thống chỉ cần hai quân nhân gồm chỉ huy và lái xe để vận hành, trong khi cả hai đều làm việc bên trong thân xe bọc thép.

VBM 155 SPH được phát triển trên khung gầm bọc thép 10x10 hoàn toàn mới, tối ưu cho nhiệm vụ yểm trợ hỏa lực tầm xa. Xe có chiều dài 11,1m, rộng 2,95m, cao khoảng 3,34m, trọng lượng toàn bộ 40 tấn và tải trọng tối đa 22 tấn. Hệ thống sử dụng động cơ diesel công suất 720 mã lực kết hợp hộp số tự động, cho tốc độ trên đường trên 100km/giờ.

Về hỏa lực, pháo 155mm tương thích với các loại đạn tiêu chuẩn NATO cũng như đạn dẫn đường chính xác và đạn tầm xa hiện đại. Xe còn được trang bị trạm vũ khí điều khiển từ xa mang súng máy 12,7mm để tự vệ trước các mối đe dọa ở cự ly gần.

 Mô hình thu nhỏ pháo tự hành bánh lốp VBM 155 SPH 10x10 trưng bày tại triển lãm Eurosatory 2026 ở Paris, Pháp. Ảnh: Army Recognition

Hệ thống nạp đạn hoàn toàn tự động là một trong những công nghệ quan trọng nhất của VBM 155 SPH. Theo thông tin được công bố, xe mang theo khoảng 30 viên đạn sẵn sàng khai hỏa cùng 180 liều phóng mô-đun. Nhờ cơ chế tự động hóa cao, pháo có thể đạt tốc độ bắn tối đa 10 phát/phút, đồng thời giảm đáng kể khối lượng công việc cho kíp xe.

Khả năng tác chiến tầm xa được tăng cường nhờ tương thích với dòng đạn dẫn đường Vulcano của Leonardo. Trong khi đạn thông thường có tầm bắn khoảng 40km, đạn Vulcano cho phép mở rộng cự ly tấn công lên tới 70km, tạo điều kiện “hạ” các mục tiêu giá trị cao như sở chỉ huy, trung tâm hậu cần, trận địa pháo hay hệ thống phòng không nằm sâu phía sau chiến tuyến.

VBM 155 SPH cũng được thiết kế theo kiểu “bắn rồi cơ động” đang ngày càng phổ biến. Theo CIO, hệ thống chỉ mất khoảng 15 giây từ khi hoàn thành loạt bắn đến khi rời vị trí, giúp giảm nguy cơ bị phát hiện và tấn công.

Ngoài khả năng chống mìn và thiết bị nổ tự chế, xe còn được trang bị các hệ thống quan sát ngày đêm, giám sát 360 độ, điều khiển hỏa lực số và liên lạc hiện đại nhằm hỗ trợ tác chiến mạng trung tâm và khả năng tương tác với các lực lượng NATO.

* Pháp lựa chọn UAV đánh chặn BLAZE

Pháp đã chính thức lựa chọn UAV đánh chặn tự động BLAZE do công ty Origin Robotics của Latvia phát triển cùng đối tác Pháp DSV, sau khi tiến hành đánh giá nhiều giải pháp chống UAV khác nhau.

Quyết định này phản ánh xu hướng tăng cường đầu tư vào năng lực phòng chống UAV của các quốc gia châu Âu trong bối cảnh UAV ngày càng được sử dụng rộng rãi cho các nhiệm vụ trinh sát, giám sát và tấn công.

Theo thông tin được công bố, những hệ thống BLAZE đầu tiên dự kiến sẽ được bàn giao cho phía Pháp trong vài tuần tới. Chương trình đào tạo nhân sự vận hành cũng sẽ được triển khai ngay sau khi các hệ thống được tiếp nhận nhằm nhanh chóng đưa năng lực mới vào khai thác thực tế.

Bên cạnh việc mua sắm trang bị, thỏa thuận còn bao gồm kế hoạch xây dựng năng lực lắp ráp và sản xuất tại Pháp. Theo đó, DSV sẽ đảm nhiệm việc lắp ráp và cung cấp các hệ thống BLAZE trong nước theo khuôn khổ chuyển giao công nghệ từ Origin Robotics.

UAV đánh chặn tự động dẫn đường bằng radar BLAZE được thiết kế để đối phó với các mối đe dọa trên không có tốc độ cao. Ảnh: Origin Robotics.

Hai công ty cho biết sáng kiến này là một phần của chương trình chuyển giao công nghệ quy mô lớn hơn nhằm củng cố chủ quyền công nghiệp và công nghệ của Pháp trong lĩnh vực chống UAV. Đồng thời, chương trình cũng hướng tới việc hình thành chuỗi cung ứng nội địa mang nhãn hiệu “Made in France”, qua đó tăng cường năng lực sản xuất trong nước đối với các hệ thống quốc phòng công nghệ cao.

BLAZE là UAV đánh chặn cơ động, có thể được mang vác và triển khai bởi binh sĩ. Hệ thống được thiết kế chuyên biệt để đối phó với UAV của đối phương. BLAZE kết hợp khả năng phát hiện mục tiêu bằng radar với công nghệ theo dõi mục tiêu ứng dụng AI, giúp nâng cao hiệu quả phát hiện và bám bắt mục tiêu.

UAV đánh chặn có thể tiêu diệt mục tiêu bằng phương thức va chạm trực tiếp hoặc sử dụng đầu đạn phân mảnh. Dù có mức độ tự động hóa cao, hệ thống vẫn duy trì sự tham gia của con người trong toàn bộ quá trình tác chiến, bảo đảm quyết định khai hỏa cuối cùng thuộc về người vận hành.

Một trong những ưu điểm của BLAZE là thời gian triển khai nhanh, chỉ dưới 10 phút. Hệ thống tiếp nhận trực tiếp dữ liệu từ radar và truyền dữ liệu này tới bộ lái tự động trên UAV. Nhờ đó, BLAZE có thể tự động bay đến khu vực mục tiêu trước khi thực hiện các bước phát hiện, theo dõi và đánh chặn dưới sự giám sát của người điều khiển.