Quân sự thế giới hôm nay (11-1): Nga lần đầu tiếp nhiên liệu trên không ở Bắc Cực bằng máy bay săn ngầm Tu-142MK

* Mỹ thử nghiệm pháo XM913 50mm trong chương trình XM30

Bộ tư lệnh Phát triển năng lực chiến đấu Lục quân Mỹ (DEVCOM) đang tiến thêm một bước quan trọng trong nỗ lực hiện đại hóa lực lượng bộ binh cơ giới khi đặt mua 16 khẩu pháo XM913 50mm của Tập đoàn Northrop Grumman để phục vụ thử nghiệm trong chương trình xe chiến đấu bộ binh cơ giới XM30, mẫu xe được định vị là kế nhiệm trực tiếp của M2 Bradley. Pháo này đã bắt đầu được bàn giao cho các đơn vị thử nghiệm của DEVCOM và được cung cấp cho hai nhà thầu chính là General Dynamics Land Systems và American Rheinmetall Vehicles.

Pháo XM913 50mm kết hợp hỏa lực nạp đạn kép với đạn nổ phá trên không và đạn xuyên giáp có thể lập trình, cho phép bắn chính xác khi di chuyển và nhanh chóng tiêu diệt các mục tiêu bọc thép và được bảo vệ. Ảnh: Northrop Grumman

XM30 được Lục quân Mỹ mô tả là một bước tái thiết về hỏa lực và khả năng sống sót. Trọng tâm của chương trình không chỉ là một khung gầm mới, mà là kiến trúc mở, thiết kế mô-đun, cho phép tích hợp tháp pháo không người, cảm biến hiện đại, hệ thống điều khiển hỏa lực hiện đại và dư địa năng lượng - không gian để tiếp nhận các công nghệ bảo vệ và tác chiến tương lai, trong đó pháo chính 50mm là yếu tố hỏa lực then chốt.

XM913 là pháo cỡ trung lớn nhất trong dòng Bushmaster, sử dụng đạn 50×228mm. Nhờ hệ thống truyền động ngoài và chu kỳ bắn được kiểm soát, vũ khí này nổi bật về độ tin cậy, kiểm soát giật và độ chính xác, đặc biệt khi bắn trong hành tiến. Cơ chế nạp đạn kép và chọn loại đạn ngay phát đầu cho phép kíp xe linh hoạt chuyển đổi giữa các mục tiêu khác nhau trong cùng một tình huống giao chiến.

Điểm mấu chốt nằm ở bộ đạn mới. Đạn nổ mạnh trên không có thể lập trình nổ tiếp xúc, nổ trễ hoặc nổ trên không, rất hiệu quả với mục tiêu bộ binh, công sự, chiến hào hay sau vật che. Song song, đạn xuyên giáp có cánh ổn định APFSDS cho phép XM913 đối phó trực tiếp với xe bọc thép và mục tiêu kiên cố. So với pháo M242 25mm trên Bradley, XM913 mang lại tầm bắn xa hơn, hiệu quả mỗi phát cao hơn và xác suất trúng phát đầu lớn hơn, qua đó giảm thời gian lộ diện trước hỏa lực chống tăng của đối phương.

* Khinh hạm Almirante Juan de Borbon sẽ chỉ huy Nhóm Hải quân thường trực SNMG-1 của NATO

Hải quân Tây Ban Nha đã bắt đầu đợt triển khai hoạt động quốc tế cho khinh hạm Almirante Juan de Borbon (F-102), đảm nhận vai trò tàu chỉ huy của Nhóm Hải quân thường trực số 1 (SNMG-1) thuộc NATO. Đây là lực lượng phản ứng nhanh, hoạt động chủ yếu tại vùng biển Bắc Âu nhằm tăng cường khả năng răn đe và phòng thủ tập thể.

Almirante Juan de Borbón thuộc lớp Alvaro de Bazan, được thiết kế cho nhiệm vụ hộ tống - phòng không khu vực và chỉ huy tác chiến hạm đội. Tàu có lượng giãn nước đầy tải khoảng 5.853 tấn, dài 146,7m, tốc độ tối đa khoảng 52km/giờ. Hệ động lực CODOG (diesel + tua-bin khí) cho phép cân bằng giữa hành trình tiết kiệm và cơ động tốc độ cao, yếu tố quan trọng với một lực lượng thường trực vừa duy trì hiện diện, vừa sẵn sàng tái triển khai nhanh của NATO.

Khinh hạm Almirante Juan de Borbón của Tây Ban Nha đã rời cảng Ferrol để đảm nhận vai trò chỉ huy Nhóm Hải quân thường trực số 1 của NATO. Ảnh: Hải quân Tây Ban Nha

Về hỏa lực và cảm biến, F-102 được trang bị hệ thống tác chiến AEGIS kết hợp radar mảng pha SPY-1D, mang lại năng lực phòng không - phòng thủ tên lửa khu vực vượt trội. Hệ thống phóng thẳng đứng Mk 41 mang tên lửa tầm xa SM-2 và ESSM tầm trung, tạo lưới phòng không nhiều tầng bảo vệ toàn đội hình. Khả năng tấn công mặt nước đến từ tên lửa chống hạm Harpoon, trong khi pháo hạm 127mm đảm nhiệm tác chiến mặt nước, yểm trợ hỏa lực và phòng không tầm gần. Trong vai trò chống ngầm, tàu tích hợp sonar, ngư lôi hạng nhẹ và trực thăng SH-60B, mở rộng đáng kể phạm vi phát hiện và tiêu diệt mục tiêu dưới mặt nước.

Việc Almirante Juan de Borbón được chọn làm soái hạm phản ánh không chỉ sức mạnh vũ khí, mà còn năng lực chỉ huy - kiểm soát, truyền thông và phối hợp đa quốc gia.

* Nga lần đầu tiếp nhiên liệu trên không ở Bắc Cực bằng máy bay săn ngầm Tu-142MK

Hãng thông tấn TASS đưa tin, ngày 9-1, Hạm đội phương Bắc của Nga đã thực hiện thành công lần đầu tiếp nhiên liệu trên không trong lịch sử Hải quân Nga gần Bắc Cực, sử dụng máy bay săn ngầm - tuần tra biển tầm xa Tu-142MK. Sự kiện cho thấy bước tiến thực chất trong năng lực duy trì sự hiện diện quân sự lâu dài tại khu vực Bắc Cực, nơi điều kiện thời tiết, khoảng cách và hạ tầng căn cứ luôn là thách thức lớn.

Kíp bay Tu-142MK thuộc Hạm đội phương Bắc của Nga đã hoàn thành lần tiếp nhiên liệu trên không đầu tiên của Hải quân Nga gần Bắc Cực, chứng minh khả năng hoạt động tuần tra hàng hải đường dài ở Bắc Cực trong điều kiện khắc nghiệt. Ảnh: TASS

Tu-142MK là một trong những nền tảng chống ngầm cỡ lớn. Được phát triển từ dòng máy bay ném bom chiến lược Tu-95, Tu-142MK có ưu thế nổi bật về tầm bay xa, thời gian bay dài, kết hợp với hệ thống cảm biến săn ngầm, radar trinh sát mặt biển và khả năng chỉ thị mục tiêu cho lực lượng hải quân.

Trong nhiệm vụ lần này, kíp bay Tu-142MK đã thực hiện chuyến xuất kích kéo dài khoảng 30 giờ, tiếp nhiên liệu trên không tại không phận Bắc Băng Dương, gần Bắc Cực, trong khuôn khổ một cuộc diễn tập hải quân. Điều này đặc biệt đáng chú ý bởi tiếp dầu trên không ở vĩ độ cao gặp nhiều rủi ro: Dẫn đường phức tạp, thiếu sân bay dự bị, thời tiết khắc nghiệt và sai số lớn trong thao tác tiếp cận. Việc Nga chính thức công bố và “kỷ lục hóa” sự kiện cho thấy đây không phải màn trình diễn đơn lẻ, mà là năng lực có thể lặp lại và triển khai khi cần thiết.

Về mặt tác chiến, tiếp nhiên liệu trên không không chỉ giúp máy bay bay xa hơn, mà quan trọng hơn là kéo dài thời gian bám trụ trên khu vực tuần tra, cho phép điều tra mục tiêu nghi vấn, thay đổi khu vực tìm kiếm và duy trì “kiểm soát tình hình mặt biển”.