"Tôi chỉ có một ham muốn, ham muốn tột bậc, đó là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành". Đó là ham muốn giải phóng con người khỏi mọi trói buộc qua mỗi chặng đường lịch sử, chi phối mọi hoạt động của Chủ tịch Hồ Chí Minh, mà đạo đức của Người là động lực để thực hiện ham muốn suốt đời đó. Ham muốn đó phải trở thành động cơ chỉ đạo mọi hoạt động của mỗi người cách mạng: Khi dân tộc còn bị thống trị, phải đấu tranh giải phóng dân tộc khỏi ách thống trị của thực dân, đế quốc. Khi đất nước chưa thoát khỏi đói nghèo, lạc hậu, phải tìm mọi cách xóa đói, giảm nghèo. Khi công nông và các tầng lớp lao động còn bị áp bức, bóc lột, phải tìm cách hạn chế, tiến tới xóa bỏ áp bức, bóc lột. Khi quần chúng còn chịu bất công dưới dạng này dạng khác, phải tìm giải pháp loại bỏ bất công. Khi nhận công tác, phải hoàn thành với hiệu quả lớn nhất mà đỡ tốn của cải, xương máu nhất. Nếu không nghĩ và làm theo hướng đó mà chỉ nhằm đích "vinh thân, phì gia", vô cảm trước mọi đau khổ của con người thì sớm muộn cũng trở thành kẻ tha hóa, biến chất.
Cuộc vận động "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh" theo chỉ thị của Bộ Chính trị đang nhằm đúng điểm bức xúc của chế độ ta hiện nay để hướng vào giải quyết. Đó là tình trạng ta đã đạt được rất nhiều thắng lợi trong đổi mới cả về đối nội và đối ngoại, nhưng qua mấy nhiệm kỳ đại hội vẫn chưa khắc phục được "nạn tham nhũng và tệ quan liêu", được coi là một trong bốn nguy cơ từ hội nghị đại biểu toàn quốc giữa nhiệm kỳ khóa VII.
Theo đúng quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về lựa chọn cán bộ có đủ đức, tài nhưng phải lấy đức làm gốc, không ít cán bộ, đảng viên ta đã tự giác phấn đấu theo tấm gương đạo đức của Người, trở thành những học trò xứng đáng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, được toàn Đảng, toàn dân thừa nhận. Tuy nhiên, một số không nhỏ cán bộ, nhân viên nhà nước ngày càng dấn sâu vào chủ nghĩa cá nhân, coi việc được tuyển dụng vào một chức vụ trong bộ máy công quyền là thời cơ để thăng quan, phát tài. Họ cũng tham gia mọi cuộc học tập tư tưởng Hồ Chí Minh nhưng vẫn "chứng nào tật ấy", ngày càng tinh vi trong việc chống trả sự giám sát của luật pháp. Điều đó được chỉ rõ trong Báo cáo Chính trị Trung ương trước Đại hội X: "Tình trạng suy thoái về chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống của một bộ phận cán bộ đảng viên gắn với tệ quan liêu tham nhũng lãng phí là nghiêm trọng". Thực tiễn đó buộc ta phải dự báo:
Trong 1 năm sắp tới, cuộc vận động "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh" tiến hành thuận lợi tạo hiệu quả to lớn trong xã hội, tuy nhiên sẽ vẫn còn một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên lún sâu vào vòng danh lợi, không chịu tẩy rửa nhận thức và hành động. Vì vậy chúng ta cần kết hợp và triển khai cuộc vận động lớn này với những giải pháp lọc bỏ theo luật đạo thải của mọi quy trình phát triển, đúng đạo đức Hồ Chí Minh vì sự nghiệp giải phóng con người?
Thiếu tướng giáo sư Bùi Phan Kỳ