QĐND - Triển lãm “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” đã mở cửa hơn một tháng  đón khách tham quan. Triển lãm này có hai nội dung chính: “Các phong trào thi đua yêu nước theo tư tưởng Hồ Chí Minh” và “Những tấm gương bình dị mà cao quý”. Do những hiệu quả xã hội tích cực mà triển lãm đem lại, lãnh đạo Bảo tàng Hồ Chí Minh đã quyết định kéo dài thời gian trưng bày nội dung “Những tấm gương bình dị mà cao quý”.

Xúc động qua phòng triển lãm

Tiến sĩ Chu Đức Tính, Giám đốc Bảo tàng Hồ Chí Minh nói: "Việc kéo dài phòng triển lãm này có phần nào ảnh hưởng đến các hoạt động của bảo tàng, nhưng thật lòng mà nói, chúng tôi thích “bị” ảnh hưởng như thế. Tham quan phòng triển lãm “Những tấm gương bình dị mà cao quý” người ta như thấy thời gian lắng đọng. Đây không phải là cách nói bóng bẩy văn chương mà chính vì sự chăm chú của người xem, người đọc. Đôi khi người ta phải xếp hàng chờ để được đọc những câu chuyện về “Những tấm gương bình dị mà cao quý”.

Khách tham quan phòng triển lãm “Những tấm gương bình dị mà cao quý”.

Có một quý bà, đến từ nước Nga xa xôi, đi cùng một anh phiên dịch người Việt Nam. Hai người xem triển lãm kỹ lắm. Anh phiên dịch liến thoắng đọc, dịch, nói bằng tiếng Nga. Quý bà chốc chốc lại ồ lên ngạc nhiên rồi nhờ anh phiên dịch chụp ảnh kỷ niệm với những tư liệu hiện vật. Tôi xin phép hỏi để tránh sự hiểu nhầm vì sự tò mò. Anh phiên dịch vui vẻ nói: Bà ấy nói thấy rất nhiều dấu ấn Xô-viết qua các tư liệu của chúng ta.

Những tư liệu đã khiến quý bà người Nga ấy ngạc nhiên là chân dung chú Huỳnh Công Ba - người có công hiến đất để người dân xã Hưng Hòa (tỉnh Vĩnh Long) xây dựng làng quê thêm đẹp; là gương cựu chiến binh Huỳnh Trí - người của Đội K93 An Giang đi tìm hài cốt đồng đội; là nhà văn Trần Văn Thước vượt qua thương tật để viết nhiều tác phẩm quý cho đời… Quý bà nói qua người phiên dịch rằng, ở Liên Xô (trước đây) cũng có nhiều tấm gương như vậy. Câu nói đó khiến tôi cảm thấy những giá trị nhân văn của “Những tấm gương bình dị mà cao quý” dường đã vượt qua không gian, thời gian, địa giới. Để thấy rằng ở bất kỳ đâu trên thế giới này cũng lấp lánh những tấm gương người tốt biết hy sinh vì nghĩa lớn, vì con người.

Bà An-na, quý bà người Nga ấy, ngẫm ra cũng không phải là một vị khách đặc biệt. Đến với phòng triển lãm “Những tấm gương bình dị mà cao quý” này có nhiều người có những mối quan tâm khác nhau. Chị Lương Thị Ánh Tuyết, ở Hoàng Mai, Nghệ An, chăm chú đọc tập sưu tầm các bài viết “Những tấm gương bình dị mà cao quý”. Chị nói: “Ở Việt Nam ta vẫn luôn có nhiều tấm gương tốt anh nhỉ?”. Tôi mỉm cười thay cho câu trả lời.

Quanh hiện vật chiếc xe đạp của ông Đào Văn Tư, người có hành trình xuyên Việt từ TP Hồ Chí Minh ra Hà Nội, vào Lăng viếng Bác và thăm Đền Hùng, luôn thu hút khán giả. Họ chụp hình lưu niệm, bình phẩm, nói những lời động viên nhau học tập tấm gương bác Tư về tinh thần cống hiến vì mọi người. Bác Tư đã từng tham dự nhiều “Mùa hè xanh” cùng thanh niên tình nguyện. Tuổi cao như bác mà vẫn hăng hái nhiệt tình làm việc tốt rất đáng để những người trẻ chúng ta học tập hay sao?

Nghe những câu chuyện đó, tôi chợt thấy tiếc, đáng ra tập sưu tầm các bài báo kia nên được thu nhỏ, in sách, bán cho mọi người. Tôi tin rằng sách về “Những tấm gương bình dị mà cao quý” sẽ luôn “cháy” hàng.

Hiệu quả tích cực trong xã hội

Dù cuộc sống còn nhiều bộn bề song chắc chắn tính nhân văn của những gương tốt vẫn có sức lan tỏa. Có ai đó nói rằng, xem những triển lãm “Những tấm gương bình dị mà cao quý” mà ta thấy nhẹ lòng. Thực vậy, gương người tốt luôn có sức cảm sâu sắc, thêm nghị lực để chúng ta phấn đấu.

Một góc của triển lãm trong Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Tiến sĩ Chu Đức Tính nói: “Cuộc triển lãm này đã làm được bốn điều hay. Thứ nhất là tôn vinh trực tiếp “Những tấm gương bình dị mà cao quý”; thứ hai, tác động tích cực tới tâm tư, tình cảm của nhiều người; thứ ba, ở góc độ công tác bảo tàng đã tạo ra được không khí tươi mới hấp dẫn người xem; thứ tư là công tác sưu tầm hiện vật có thêm nhiều tư liệu mới”. Bốn điều hay cũng chính là lý do mà phòng triển lãm “Những tấm gương bình dị mà cao quý” được kéo dài thời gian trưng bày đến giữa tháng bảy (dài hơn 1 tháng so với thời gian dự định ban đầu). TS Chu Đức Tính cho biết thêm: “Nhiều tư liệu, hiện vật được gửi đến triển lãm này có giá trị bảo tàng cao. Đây có thể coi là một kênh để lựa chọn hiện vật cho những chủ đề khác sẽ được bảo tàng thực hiện vào thời gian tới. 

Triển lãm “Những tấm gương bình dị mà cao quý” giới thiệu 123 tấm gương tiêu biểu (gồm 25 tập thể và 98 cá nhân) được lựa chọn từ 275 tập thể và cá nhân đã biểu dương, tuyên truyền trên Báo Quân đội nhân dân, Nhân Dân qua hai cuộc thi viết: “Những tấm gương bình dị mà cao quý” (trên Báo Quân đội nhân dân) và “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh (trên Báo Nhân Dân) trong năm 2012. Chừng đó tác phẩm được khẳng định là chưa thể phản ánh hết những tấm gương người tốt vẫn hiện diện quanh ta. Và thực tế các tấm gương ấy luôn có sức lan tỏa để tạo thành phong trào, tạo thành xu thế và lối sống. Tuyên truyền về người tốt, việc tốt sẽ không bao giờ đủ, không bao giờ hết vì thế chúng ta chưa thể dừng lại trên con đường đi tìm những tấm gương người tốt, việc tốt. Rất phấn khởi khi được biết rằng, Ban tổ chức triển lãm này và cả Ban tổ chức hai cuộc thi trên Báo Quân đội nhân dân và Nhân Dân đã có những cam kết cụ thể để trước mắt làm tốt cuộc thi viết của mỗi báo trong năm 2013-2014. Để có thể vào giờ này năm sau, chúng ta lại có một cuộc triển lãm nữa về “Những tấm gương bình dị mà cao quý”.

Nói sao cho hết những câu chuyện về những con người bình dị mà có việc làm phi thường, để việc làm, con người đó tỏa sáng thành những tấm gương. Đây, một cô giáo Nguyễn Thị Quảng hơn 40 năm lặng lẽ băng rừng, vượt đèo mang chữ đến với học trò làng phong; một chị Trần Thị Thanh Hương người dìu dắt 166 mảnh đời bất hạnh; một đại tá "già làng" Trần Quang Hùng cả đời cống hiến làm giàu cho bà con đồng bào dân tộc thiểu số trên đất Tây Nguyên; hay chân dung “Người lính già đi tìm đồng đội” Huỳnh Trí…

 Cuộc thi viết “Những tấm gương bình dị mà cao quý” trên Báo Quân đội nhân dân đã được phát động lần thứ 5 (2013-2014). Tất cả những tác phẩm xuất sắc trong các năm trước đã được Nhà xuất bản Quân đội nhân dân in thành sách bổ sung vào tủ sách “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”. Bộ sách đã được bạn đọc đón nhận với tình cảm đặc biệt. Đó, chính là cơ sở để ta tin rằng, trong tương lai sẽ lại có hàng trăm tấm gương “bình dị mà cao quý” được tôn vinh, nhân rộng thành một phong trào tốt đẹp của xã hội.

Bài và ảnh: LÊ ĐÔNG HÀ