Trong lần về tỉnh Thái Bình, tôi đã gặp bà Lan Phương, Hội trưởng Hội Chữ thập đỏ thị xã Thái Bình (nay là thành phố Thái Bình). Đang trò chuyện về công tác hội, bà Phương quay sang hỏi tôi: “Cô có biết chúng tôi lấy tiền đâu để giúp đỡ các nạn nhân chất độc da cam của thị xã không?”. Không đợi tôi trả lời, bà Phương nói tiếp: “Là nhờ cái hòm này này”. Rồi bà đưa tay chỉ cho tôi chiếc hộp bìa các-tông có kích thước khoảng 20cmx30cmx30cm, bên ngoài có ghi dòng chữ “Hòm tiền tình nghĩa”.
 |
|
Bác Hồ đến thăm một lớp bổ túc văn hóa thời kỳ kháng chiến (1956). (ảnh: tư liệu) |
Bà Phương cho biết, “hòm tiền tình nghĩa” được làm theo mô hình của “hũ gạo kháng chiến” nổi tiếng trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp. Đó là vào năm 1945, khi vận mệnh đất nước đang "ngàn cân treo sợi tóc", các chiến sĩ ngoài mặt trận còn thiếu thốn trăm bề, đồng bào ta, cơm chưa đủ ăn, áo chưa đủ mặc. Trước tình hình đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh phát động chiến dịch chống "giặc đói, giặc dốt, giặc ngoại xâm". Trong phiên họp đầu tiên của Hội đồng Chính phủ ngày 3-9-1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã kêu gọi: "Cứ 10 ngày nhịn ăn một bữa, mỗi tháng nhịn ăn 3 bữa. Đem gạo đó (mỗi bữa một bơ) để cứu dân nghèo". Bác kêu gọi và Bác đã gương mẫu thực hiện. Cử chỉ cao đẹp của Bác Hồ là cơ sở để hình thành phong trào tiết kiệm rộng rãi trong nhân dân. Cũng từ đó, các phong trào “Hũ gạo kháng chiến”, “Áo ấm chiến sĩ” được phát động rộng rãi khắp cả nước. Trong kháng chiến chống Mỹ, phong trào này tiếp tục được phát huy, góp phần làm nên thắng lợi của nhân dân ta, thống nhất đất nước...
Hằng ngày, mỗi lần đi chợ về, bà Phương lại bỏ vào hòm 500 đồng. Các con của bà cũng học theo cách của mẹ bớt tiền ăn sáng để bỏ vào, lúc 200 đồng, lúc 500 đồng. Đến khi có cháu nội, cháu ngoại, bà làm cho mỗi đứa một cái hộp bìa các-tông nhỏ để tiết kiệm. Bà bảo, đấy là tiền nghĩa tình giúp đỡ những người khó khăn.
Không chỉ vậy, bà Phương còn phổ biến rộng rãi cách làm này cho toàn thể hội viên Hội Chữ thập đỏ thành phố Thái Bình và được nhiều người hưởng ứng làm theo. Cứ mỗi năm, vào một ngày nhất định, bà Phương cùng các hội viên tập hợp các “hòm tiền tình nghĩa” lại, và dùng số tiền đó giúp đỡ các gia đình có hoàn cảnh khó khăn, nạn nhân chất độc da cam ngay tại địa phương. Đến nay, số người được hỗ trợ từ “hòm tiền tình nghĩa” lên tới nghìn người.
Tại miền Trung, nơi cơn bão số 2 vừa đi qua đã gây thiệt hại nặng nề về người và của. Nhưng cũng từ những mất mát ấy đã thắp sáng lên tấm lòng yêu thương, đùm bọc, giúp đỡ nhau trong hoạn nạn của người dân Việt Nam. Nhiều “hòm tiền tình nghĩa” đang xuất hiện ở mọi nơi, dưới nhiều hình thức khác nhau. Số tiền tình nghĩa ấy dù chưa thể bù đắp hết những mất mát do thiên tai gây ra nhưng cũng làm ấm lòng người dân vùng lũ, giúp họ vượt qua khó khăn. Đó cũng là lúc, tinh thần “lá lành đùm lá rách” được Bác Hồ phát động từ những ngày kháng chiến chống Pháp lại tỏa sáng.
PHƯƠNG LINH (phố An Hòa-Hà Đông-Hà Tây)