Chuyện ăn cỗ ít được các phương tiện thông tin đại chúng đề cập, nhưng để ý sẽ thấy, lâu nay ở nước ta đã lãng phí rất nhiều vì… cỗ. Thậm chí, nếu tính chi ly thì “lãng phí cỗ” có khi còn lớn hơn rất nhiều thứ lãng phí khác mà dư luận vẫn thường lên án.

Do công việc nên tôi cũng hay “phải” ăn “cỗ hội nghị”. Ngày thường, không biết các cơ quan, đơn vị ăn uống thế nào nhưng khi đãi cấp trên thì hầu như nơi nào cũng làm cỗ “hoành tráng”, thức ăn bày chật mâm, cả chủ và khách dù có ăn nhiều đến mấy cũng không thể hết. Sau những bữa tiệc lớn, nhà khách thường phải đổ bỏ rất nhiều đồ ăn thừa, thật lãng phí.

Không chỉ cỗ tập thể dùng “tiền chùa” sinh ra lãng phí mà “cỗ nhà” của dân ta ở nhiều nơi cũng vô cùng xa xỉ. Từ ma chay, cưới xin đến mừng nhà mới, giỗ, tết và đủ các loại “khao”, hầu như gia chủ nào cũng đua nhau làm cỗ to! Lúc tiệc tan, thức ăn thừa tràn lan. Nhìn sự lãng phí đó, ai có ý thức tiết kiệm không chỉ thấy xót ruột vì tiếc của mà còn chạnh lòng khi nghĩ đến những người nghèo khó, bữa no, bữa đói... Giá như những mâm cao cỗ đầy ấy được chia sẻ cho những gia đình đang bị thiếu đói, đứt bữa thì quý biết nhường nào!

Tuy nhiên, không phải ở đâu cũng làm cỗ to. Mới đây, tôi đi cùng một đồng chí cán bộ cấp cao đến công tác ở Bộ CHQS tỉnh Bắc Ninh. Trong bữa cơm đãi thủ trưởng, đơn vị chỉ làm mấy món ăn rất đơn giản gồm rau luộc, thịt rang, cá kho, canh cua, cà pháo và tuyệt nhiên không có rượu, bia, nhưng tất cả chúng tôi đều thấy ngon miệng. Trên đường về, thủ trưởng và các thành viên trong đoàn cứ tấm tắc khen gia chủ đã cho một bữa ăn ngon mà lại không tốn kém.

Sinh thời, Bác Hồ của chúng ta rất tiết kiệm trong ăn uống. Món ăn của Bác giản dị nhưng đủ chất dinh dưỡng cần thiết, thường là canh rau, tương, cà, cá kho. Món nào Bác cũng yêu cầu chỉ nấu vừa đủ ăn. Đi công tác cơ sở, Bác cũng dặn trước như thế. Có lần, Bác về thăm đồng bào Nghệ Tĩnh, khi ăn cơm cùng với lãnh đạo địa phương, thấy nhiều thức ăn, Bác đã xẻ bớt lại để dành cho bộ phận phục vụ.

Nước ta đã ban hành Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí và phát động phong trào không lãng phí trong việc cưới, việc tang…, nhưng hiện nay tình trạng “cỗ to” vẫn khá phổ biến. Thiết nghĩ, trong thực hiện cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, các cơ quan, đơn vị và mỗi người dân cần học cả cách tiết kiệm của Bác, tránh đua nhau làm “cỗ to”.

MINH HUY