Đi tìm 5.000 tấm gương ngày ấy

Bác Hồ với các cháu thiếu niên dũng sĩ diệt Mỹ miền Nam (1968)

LTS-Hơn 5.000 – đó là số người được Bác Hồ tặng thưởng huy hiệu trong phong trào “Người tốt, việc tốt” gần 40 năm trước. Đây là phong trào được Bác Hồ dày công xây dựng. Nhân cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, báo Quân đội nhân dân mong bạn đọc cả nước đi tìm và viết bài gửi về tòa soạn về những người từng được Bác Hồ tặng huy hiệu năm xưa.

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm nêu gương người tốt, việc tốt. Người cho rằng: một tấm gương sống còn có giá trị hơn một trăm bài diễn văn tuyên truyền. Theo Bác, “mỗi con người đều có cái thiện và cái ác ở trong lòng. Ta phải biết làm cho phần tốt ở trong mỗi con người nảy nở như hoa mùa xuân và phần xấu bị mất dần đi, đó là thái độ của người cách mạng”. Tuy nhiên, Bác chú trọng phát hiện nhân tố mới để nhân rộng chứ không chạy theo số lượng. Khi thưởng huy hiệu, Bác chú ý nhất những người đi đầu khởi xướng phong trào.

Trong số hơn 5.000 tấm gương được Bác Hồ tặng huy hiệu năm xưa, không ít người đã phấn đấu vươn lên toàn diện trở thành Anh hùng.

Nhà báo Thanh Phong kể lại: Khi tôi còn là một phóng viên trẻ làm việc ở báo Nghệ An đã viết bài về chị Hồ Thị Lượm, một cán bộ miền Nam tập kết làm công nhân ở xí nghiệp sản xuất muối Vĩnh Ngọc. Vượt qua nỗi buồn chia cắt, chị Lượm đã nỗ lực lao động trên đồng muối gió tây rát bỏng, tranh thủ từng giờ nắng để muối kết tinh cao. Đơn vị của chị luôn đạt năng suất cao nhất xí nghiệp. Chúng tôi viết về chị với vỏn vẹn 200 từ và đăng khiêm tốn ở trang 3 trong khung “người tốt việc tốt”. Thú thật hồi đó, ít ai nghĩ Bác sẽ đọc những mẩu nhỏ như thế. Thế mà Bác Hồ đã đọc và yêu cầu xác minh cẩn thận rồi tặng huy hiệu cho chị. Vinh dự là một trong những công nhân đầu tiên của Nghệ An được nhận huy hiệu của Bác Hồ, chị Hồ Thị Lượm đã phấn đấu hết mình để xứng đáng với phần thưởng của Người và trở thành Anh hùng lao động đầu tiên của ngành muối Việt Nam.

Chị Hoàng Thị Liên ở tổ phục vụ ăn uống tại “túi bom” Bến Thủy (Vinh) sau khi nhận huy hiệu của Người, đã kiên trì phấn đấu từ một mậu dịch viên trở thành Anh hùng lao động, giám đốc khách sạn Bến Thủỵ Nay đã hơn 70 tuổi chị vẫn là một đảng viên mẫu mực, trên ngực chị trong các buổi lễ trang trọng luôn có tấm huy hiệu Bác traọ Chị nói: “Đây là nguồn sức mạnh giúp tôi vượt qua mọi khó khăn trong những năm tháng ác liệt, gian khổ nhất”.

Những tấm huy hiệu Bác Hồ còn trở thành bài học nêu gương với cả thế hệ con cháu những người được trao tặng.

Ông Nguyễn Văn Thao, 74 tuổi ở phường Tân Mai, quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội kể lại: Ngày 13-5-1958, bố ông làm nghề đạp xích lô đã gặp một vị khách để quên chiếc cặp có rất nhiều tiền trên xẹ Dù nhà nghèo nhưng bố ông vẫn đem ngay chiếc cặp đến đồn công an trả lại người đánh mất... Sau đó vài ngày, ông được Đảng ủy quận Đống Đa mời lên nhận phần thưởng. Cả nhà ngạc nhiên lắm, bao nhiêu năm ông cụ đạp xích lô nuôi vợ và 4 đứa con, ông có làm gì đâu mà được tặng thưởng. Đến nơi mới biết, ông khách để quên chiếc cặp hôm nào là một cán bộ cấp cao, cảm kích trước tấm lòng người dân nghèo không tham của rơi, người cán bộ ấy đã kể lại câu chuyện với Bác Hồ. Và Bác đã gửi tặng huy hiệu cho ông già đạp xích lô tốt bụng.

Tấm huy hiệu Bác Hồ đã trở thành tài sản tinh thần vô giá động viên ông Thao và các thế hệ con cháu học tập, rèn luyện, trở thành người có ích cho xã hộị Cách đây 4 năm, ông Thao đã quyết định dành một phòng trong ngôi nhà nhỏ của mình để trưng bày những tư liệu về Bác mà ông có. Phòng trưng bày hiện đã thành địa chỉ sinh hoạt, đọc sách báo, ngâm thơ, hát ca trù... quen thuộc của những người cao tuổi trong khu phố.

Những tấm gương như trên chắc chắn hiện còn rất nhiềụ Trong trang sử truyền thống của nhiều đơn vị còn ghi rất rõ các tấm gương được Bác Hồ tặng huy hiệụ Riêng trong lực lượng vũ trang, có nhiều đồng chí lập thành tích xuất sắc đã được nhận 8, 9 huy hiệu Bác Hồ và sau này trở thành Anh hùng LLVT nhân dân như Nguyễn Văn Cốc, Phạm Thanh Ngân... Có những đơn vị có hàng trăm đồng chí được tặng huy hiệu Bác Hồ như Sư đoàn không quân Thăng Long được thưởng tới 248 chiếc; Công ty than Hà Tu có 9 cán bộ, công nhân viên được tặng Huy hiệu Bác Hồ. Trong phong trào phụ nữ “Ba đảm đang” đã có tới 1.718 chị em được nhận huy hiệu Bác Hồ...

Nhân dịp toàn Đảng, toàn quân, toàn dân đang đẩy mạnh thực hiện cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, báo Quân đội nhân dân mở mục “5.000 tấm gương ngày ấy”, phản ánh lại chặng đường phấn đấu, rèn luyện của những người đã từng được Bác Hồ tặng huy hiệu năm xưa trên tất cả các lĩnh vực, ngành nghề trong cả nước. Mỗi tấm gương, mỗi tấm huy hiệu sẽ là một câu chuyện đầy ý nghĩa về rèn luyện đạo đức cách mạng. Đó có thể là bài học về sự thành công, vươn lên giành lấy những đỉnh cao vinh quang và rất có thể cũng là bài học thất bại do thiếu sự chăm chút trau dồi đạo đức thường xuyên của mình.

Báo Quân đội nhân dân rất mong bạn đọc cả nước đi tìm và viết bài về những người từng được tặng huy hiệu Bác Hồ. Bài viết xin gửi về: Phòng biên tập Công tác Đảng-Công tác Chính trị, báo Quân đội nhân dân, 7 Phan Đình Phùng – Hà Nội; email: chinhtri@qdnd.vn