Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm, coi trọng bồi dưỡng, sử dụng nhân tài, động viên họ đóng góp công sức, trí tuệ phục vụ đất nước, nhân dân. Nhiều nhà khoa học, nhân sĩ yêu nước được Bác cảm hóa, trọng dụng, khi trở về Tổ quốc đã toàn tâm, toàn lực, cống hiến trọn đời cho sự nghiệp kháng chiến và xây dựng đất nước. Điển hình trong số đó có giáo sư Trần Đại Nghĩa, người góp phần quan trọng xây dựng nền khoa học-kỹ thuật quân sự Việt Nam.

Tư tưởng Hồ Chí Minh trong sự nghiệp đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng nhân tài đã được Đảng ta phát triển, vận dụng, đạt kết quả to lớn, tập hợp được đội ngũ trí thức giỏi về trình độ chuyên môn, có đức, có tài để xây dựng đất nước và bảo vệ Tổ quốc. Đảng và Nhà nước ta xác định “hiền tài là nguyên khí quốc gia”, nên đã đề ra nhiều chủ trương, chính sách đào tạo, bồi dưỡng nhân tài. Bước vào công cuộc đổi mới, với phương châm phát huy mọi nguồn lực để phát triển kinh tế-xã hội, củng cố quốc phòng-an ninh, Đảng, Nhà nước đã thực hiện chính sách mở cửa, thu hút đầu tư nước ngoài, tạo thuận lợi để các nhà khoa học, doanh nhân phục vụ Tổ quốc. Để khuyến khích sức lao động sáng tạo, Đảng, Nhà nước ghi nhận, tôn vinh các nhà khoa học, trí thức thông qua các giải thưởng, danh hiệu cao quý… Những năm gần đây, các hoạt động tôn vinh nhà khoa học, trí thức, doanh nhân thành đạt càng thiết thực, hiệu quả hơn, như các cuộc gặp gỡ, đối thoại giữa người đứng đầu, Chính phủ với các nhà khoa học, trí thức, doanh nhân...

Quan tâm bồi dưỡng, phát triển nhân tài, khuyến khích lao động sáng tạo thực sự được xã hội hóa, trở thành phong trào sâu rộng. Các hội, ngành, địa phương, dòng họ… lập quỹ hỗ trợ, phát triển tài năng, khuyến khích lao động sáng tạo, khuyến học, khuyến tài… góp phần phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng nhân tài cho đất nước để góp phần đưa nước ta “sánh vai với các cường quốc năm châu”.

Tuy nhiên, vẫn có ngành, địa phương, cơ quan, tổ chức xã hội... chưa thực sự quan tâm đào tạo, bồi dưỡng nhân tài, chưa tạo điều kiện cho các nhà khoa học tài năng được cống hiến sức lực, trí tuệ cho đất nước. Không ít cơ quan, doanh nghiệp Nhà nước còn để xảy ra tình trạng “bằng lòng hơn bằng cấp”; tiêu cực trong tuyển chọn cán bộ, nhân viên, nhất là chưa coi trọng năng lực, trình độ chuyên môn, còn vì tình thân, chạy chọt, lo lót... Bệnh “thành tích” còn nặng, dẫn đến việc đánh giá kết quả không thực chất, gây lãng phí tiền của, ảnh hưởng, kìm hãm phát triển tài năng. Điều dễ thấy hiện nay là nhiều cơ quan, ban, ngành Nhà nước không tuyển chọn được sinh viên giỏi, tài năng vào làm việc, trong khi nhiều cơ quan, công ty nước ngoài lại có chính sách hữu hiệu thu hút chất xám, người tài vào làm việc cho họ.

Học tập, vận dụng quan điểm, tư tưởng Hồ Chí Minh về đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng nhân tài là việc làm thường xuyên, trước mắt cũng như lâu dài và cần có những biện pháp cụ thể. Bố trí cán bộ hợp lý, sắp xếp các nhà khoa học, trí thức làm việc đúng vị trí, sở trường sẽ phát huy cao nhất năng lực, trí tuệ của họ, để họ dốc lòng, dốc sức thực hiện nhiệm vụ được giao. Trong thời kỳ cách mạng khoa học-công nghệ phát triển như vũ bão, việc coi trọng phát hiện, bồi dưỡng, sử dụng nhân tài càng có ý nghĩa chiến lược, là một trong những yếu tố quyết định sự phát triển đất nước trên bước đường CNH-HĐH, mở cửa, hội nhập.

HƯƠNG HỒNG THU