Chiều 30-11-1954, nói chuyện với anh, chị em công chức Thủ đô, Hồ Chủ tịch đã nói: “...Trước hết là cần, tức là tăng năng suất trong công tác, bất kỳ công tác gì. Kiệm tức là không lãng phí thì giờ, của cải của mình và nhân dân...”.

“Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư” là lời dạy sâu sắc của Bác Hồ về đạo đức cốt lõi của cán bộ, đảng viên. Từ trong các cuộc kháng chiến, tinh thần của lời dạy ấy đã được truyền thụ, “thấm” vào trong suy nghĩ, hành động của đông đảo cán bộ cũng như quần chúng nhân dân. Tôi không được vinh dự nếm trải thử thách, rèn luyện của điều kiện chiến tranh nhưng hiểu rằng, điều kiện của đất nước, dân tộc ta lúc ấy rất khó khăn. Đất nước đã phải chắt chiu từng hạt gạo, hạt muối để trường kỳ kháng chiến, giành lại độc lập, tự do. Trong hoàn cảnh ấy, Bác Hồ đã nêu tấm gương sáng ngời về đức tính “cần” và “kiệm”. Là vị Chủ tịch nước-nguyên thủ quốc gia-Bác của chúng ta vô cùng giản dị nhưng hiệu suất làm việc thì không gì sánh nổi. Xem những thước phim tài liệu quý giá về hình ảnh của Bác lúc áo nâu sồng, lúc cởi trần cũng tranh thủ thời gian cuốc đất tăng gia sản xuất ở chiến khu, cặm cụi làm việc bên chiếc máy chữ... lòng chúng ta nghẹn lại.

Trong công việc, Bác đã nhiều lần nhắc về đức tính “cần”, “kiệm”. Ví dụ, khi chuẩn bị cho chiến dịch Tây Bắc (năm 1952), Bác đã nói tại hội nghị cán bộ là “...Lương thực, vũ khí là mồ hôi nước mắt của đồng bào, là xương máu của bộ đội. Vì vậy phải quý trọng nó, phải biết tiết kiệm ngăn nắp, phải sử dụng hợp lý...”. Đến khi bộ đội đánh thắng trận, thu được chiến lợi phẩm, Bác cũng nhắc nhở: “Chiến lợi phẩm không phải tự nhiên địch biếu chúng ta. Đó cũng chính là do mồ hôi, nước mắt của đồng bào ta và do xương máu của bộ đội mà giành được... Cho nên về chiến lợi phẩm, cái gì nên phát, cái gì nên thưởng cho bộ đội thì phải thưởng cho công bằng và hợp lý, tuyệt đối không được tham ô, lãng phí”.

Soi lời dạy của Bác vào mỗi cán bộ, công chức bây giờ, thấy đức tính “cần” và “kiệm” thiếu ở khá nhiều người. Nếu trong chiến tranh, hầu hết cán bộ, công chức đã phát huy vai trò gương mẫu, thực sự là những “công bộc của dân”, thi đua “mỗi người làm việc bằng hai”, thì bây giờ, không ít cán bộ, công chức làm việc theo thói quen đại khái, cầm chừng. Họ đến công sở, cơ quan hành chính, sự nghiệp để thực thi nhiệm vụ có trách nhiệm phục vụ nhân dân, nhưng đã bị nhiễm căn bệnh “hành là chính”. Với cung cách ấy, họ chưa làm tròn trách nhiệm được giao, lấy đâu ra năng suất công tác? Thời gian, tiền của của xã hội vì thế bị lãng phí không nhỏ. Hẳn chúng ta đều biết rõ, mới đây thôi, khi thị trường chứng khoán lên “cơn sốt”, cán bộ, công chức là “nhà đầu tư” trốn việc cơ quan lên sàn giao dịch đông như đi hội. Một bộ phận công chức ở các cơ quan hành chính sự nghiệp không có điều kiện “lên sàn” mà rủng rỉnh thời gian, thì lãng phí thời gian bằng cách khác: Sớm cà phê, chiều quán nhậu. Tám giờ, công chức vẫn ngồi uống nước, đến bữa cơm trưa thêm chén rượu, buổi chiều ngủ dậy không muộn thì tác phong làm việc cũng uể oải. Men say chưa tan, cuối giờ chiều lại đã hẹn nhau ra quán nhậu...Tôi nhớ, trên báo Quân đội nhân dân mới đây cũng có bài viết về hiện tượng lãng phí, bớt xén thời gian mang tính tập thể của một cơ quan ngay tại Hà Nội. Cứ khoảng gần 15 giờ 30 phút, cán bộ, công chức đã xếp cặp, dọn bàn đứng dậy để đến địa điểm đợi xe tuyến về nhà. Lối làm việc ấy chính là một hình thức tham ô, lãng phí thời gian rất lớn của Nhà nước. Như thế, cán bộ, công chức đã không làm hết trách nhiệm được giao mà còn lãng phí thì giờ, của cải của nhân dân.

Đảng ta đang thực hiện cuộc vận động "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh". Tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh vô cùng vĩ đại, sáng trong nhưng cũng được hình thành từ những điều rất giản dị, từ mỗi suy nghĩ, hành động cụ thể của một người suốt đời tận tuỵ vì dân, vì nước. Chắc rằng khó có ai học tập, noi theo một cách toàn diện những đức tính tuyệt vời của Người, nhưng cầu thị tiến bộ thì chúng ta vẫn phấn đấu đạt được lời Bác dạy. Cần xóa bỏ tư tưởng ngại học tập, ngại rèn luyện, có một kế hoạch làm việc khoa học, sáng tạo. Cần nêu cao trách nhiệm, tận dụng thời gian, công sức trong quá trình làm việc hằng ngày sao cho hiệu quả, tránh tư tưởng thờ ơ, có sao nên vậy. Cần xoá bỏ ngay lối làm việc “đi muộn, về sớm”, ấy cũng là đang học tập, làm theo tấm gương Bác kính yêu.

NGÔ ANH THU